ZEGEN EN VLOEK

Het volk Israël is in de velden van Moab vlak voor de grenzen van Kanaän aangekomen. Een beslissende fase in de geschiedenis van het volk breekt aan. Binnenkort zullen ze het beloofde land binnentrekken.

VERBONDSVERNIEUWING

Niet Mozes, maar zijn opvolger, Jozua, zal hen leiden. Voordat het volk de grens overtrekt, vindt er een verbondsvernieuwing plaats. Al eerder had de Heere met Zijn volk op de Horeb een verbond gesloten. Toen hadden zij de Tien Geboden ontvangen. Van de mensen die toen twintig jaar en ouder waren en daarbij aanwezig, is nu niemand meer in leven, behalve Jozua en Kaleb. De meesten zijn in de woestijn gestorven vanwege hun ongeloof. Inmiddels staat er aan de grens van het beloofde land Kanaän een nieuwe generatie Israëlieten klaar. Van hen wordt opnieuw gevraagd trouw aan de Heere uit te spreken. En deze belofte geldt niet alleen de aanwezige Israëlieten, maar ook de toekomstige generatie (vs.15). Maar liefst vijf keer komen we in dit gedeelte het kernwoord heden tegen (vs.10,12,13 en twee keer in vs.15). Het is een plechtig moment. Heel het volk staat immers voor het aangezicht van de Heere (vs.10).

Allereerst geeft Mozes een opsomming van Gods weldaden (vs.2-8), waaruit blijkt hoe goed Hij voor het volk is geweest. Daarna draagt Mozes de Israëlieten op zich te houden aan de woorden van dit verbond (vs.9). Goedbeschouwd wordt dus aan het volk geen instemming gevraagd. Er was al met hun voorvaderen op Horeb een verbond gesloten, nu gaat het om een verbondsvernieuwing.

Maar hoe moeten we dat woord ‘vervloeking’, dat steeds volgt op het woord ‘verbond’, duiden? Allereerst is het goed om te weten hoe een verbondssluiting tussen twee mensen of partijen in die tijd plaatsvond. Bij een verbondssluiting werden dieren doormidden gedeeld en zo neergelegd dat er tussen de twee dierhelften een pad ontstond. De beide verbondspartners liepen dat pad door en spraken trouw naar elkaar uit met de vloekformule dat hen hetzelfde lot wachtte als deze dieren, wanneer zij zich niet aan de gedane belofte zouden houden.

Naast een verbondszegen is er dus verbondswraak. Bij het sluiten van een verbond legde men een eed af, waarbij men akkoord ging met de uitgesproken vloekformule.

VERBONDSREGELS

Bij het verbond dat de Heere met Zijn volk sluit, is het niet anders. Trouw blijven aan het verbond betekent leven en handelen overeenkomstig de verbondsregels. Bij ontrouw treedt echter de vloek in werking. Trouw betekent voor alle duidelijkheid niet: volmaakt of perfect, want daartoe was het volk niet in staat. Dat wist de Heere op voorhand. Hij had Israël niet voor niets de offerdienst gegeven.

VERBONDSVLOEK

Waarom staat er nu direct vervloeking bij? Laat allereerst duidelijk zijn dat in beide formuleringen het positieve, het verbond, voorop staat. Maar onlosmakelijk met de zegen van het verbond is er de vloek. Wanneer het volk ontrouw is en het verbond verbreekt, zich weinig of niets van de Heere aantrekt en haar eigen weg gaat, heeft dit gevolgen. Wanneer verbond en vervloeking in één adem worden genoemd, laat dit allereerst zien dat de medaille twee kanten heeft. Door de vervloeking te benoemen wordt de ernst van het verbond benadrukt. Je zou het een soort bijsluiter kunnen noemen. Het is een waarschuwing aan het volk en de toekomstige generatie dat de Heere een verbondsbreuk hoog opneemt. In het licht van de afgelopen periode is dit nodig. Het volk heeft in de achterliggende veertig jaar niet uitgeblonken in trouw en gehoorzaamheid.

Dat Mozes een realistische kijk op het volk had, blijkt ook wel uit het voorgaande hoofdstuk, waar Mozes na allereerst de zegeningen opgesomd te hebben die volgen op gehoorzaamheid (28:1-14), nadrukkelijk de mensen voorhoudt wat de consequenties zijn bij ontrouw (28:15-68). Wanneer in hoofdstuk 29 naast verbond ook vervloeking wordt genoemd, is dat een directe herinnering aan wat in het hoofdstuk ervoor uitgebreid beschreven is. Zowel voor Israël als voor ons geldt: een gewaarschuwd mens telt voor twee.

Ds. C. Boele is predikant van de hervormde gemeente van Oud-Beijerland.

Om het verbond van de HEERE, uw God, en Zijn vervloeking, binnen te gaan, dat de HEERE, uw God, heden met u sluit (…)
Deuteronomium 29:12
En niet alleen met u sluit ik dit verbond en deze vervloeking (…)
Deuteronomium 29:14

Uw vraag over een bijbeltekst kunt u mailen naar info@dewaarheidsvriend.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen