VRIJMOEDIGHEID

De fundamentele ervaring die in Handelingen 4 staat beschreven, is allereerst dat gelovigen gaan beseffen dat zij ‘midden in de Bijbel staan’. Het is vlak na Pasen en Pinksteren. Petrus en Johannes zijn gearresteerd en gecensureerd. Het proces tegen Jezus zet zich voort in hen. Teruggekomen in de gemeente, ‘verhieven zij eenparig hun stem tot God’. Wanneer zij dan bidden, dringt Psalm 2 zich aan hen op. Over het snoeven van de volkeren en van de koningen der aarde, ja zelfs ‘de volken van Israël’ keren zich tegen ‘Uw heilig Kind’. En dan staat er een klein zinnetje: ‘Want het is waar’ (4:27a). Dat zinnetje verbindt de Schrift met hun actualiteit. ‘Psalm 2 is waar’, zeggen ze, ‘we zien de psalm met onze eigen ogen gebeuren op straat’. Psalm 2 excarneert zich (krijgt geestelijke betekenis) in de gebeurtenissen van hun dagen. Het zijn vreemde, maar rijke tijden wanneer het Woord zich krachtig opdringt aan ons en zo de tijd kwalificeert. Gottes Wort wurde lebendig unter uns, schreef Hans-Joachim Iwand over de jaren onder het nazisme. ‘Het Woord Gods werd levend onder ons’, drong zich op in de gebeurtenissen van die dagen.

GODS RAAD

De bidders in Handelingen 4 staan niet alleen ‘midden in de Bijbel’, maar ook ‘midden in de raad van God’. ‘Want wat gaande is’, zeggen ze, ‘is de effectuering van Uw raad (4:28). Het is Uw script dat zich ontvouwt voor onze ogen. Wij zijn slechts de acteurs in Uw voorzegde drama.’ Huiveringwekkend en troostend: dat God Zelf Zijn gang gaat, ook in de weerstand tegen Hem en dwars door de drama's van de tijd heen. Dat moet allemaal gebeuren. In dat aangrijpende en soms verpletterende bidt de gemeente om vrijmoedigheid: ‘Geef Uw dienaren vrijmoedigheid’ (4:29). Dat hebben ze niet. Wat zij hebben, is benauwdheid en angst. Hun tong zit vastgeplakt aan hun gehemelte. ‘En nu, HEERE, zie hun dreiging’. Als ze ‘Uw Kind’ hebben doodgespijkerd, wat zal ons dan gebeuren? Vrijmoedigheid is geen nieuwe flinkheid, het overschreeuwen van angst of een praterige vroomheid. Het is geen categorie van het vlees, maar van de Geest. Het opvallende in dit stuk: die vrijmoedigheid gebeurt alleen in het spoor van Gods handelen. Als U Uw hand uitstrekt, geneest en wonderen doet, dan ontstaat voor ons ruimte om te kunnen spreken (4:30).

SPREKEN

Wij rusten elkaar toe om vrijmoediger te spreken over God. Terecht, lijkt me. De luidruchtige en tegelijkertijd amper grijpbare machten die de Naam van Jezus censureren, zijn sterk. Maar spreken over Hém is niet zomaar ons vanzelfsprekende taaltje over God. Het is niet een radioknop die wij omzetten en dan stroomt die taal naar buiten. Je kunt juist ook zo lijden aan het gemakzuchtige spreken over Hem. Een spreken waarin zoveel ‘van de mens’ aanwezig is. Het spreken over God is in Handelingen 4 bepaald door Zijn daden, door Zijn raad en door Zijn aanwezigheid. Dan gaan mensen spreken. Zodra mensen dat gaan zien en horen, dat Hij Zijn gang gaat en tot Zijn bestemming komt, worden zij daarin meegenomen. Vrijmoedigheid van mensen, de ruimte voor het Woord, gebeurt in het kielzog van Gods eigen spreken en handelen.

DYNAMIEK

Als je goed kijkt, zie je deze dynamiek nog steeds gebeuren. Met name in de gemeente. God handelt: een preek slaat in, een verdoold mens komt terug, een opa ontvangt de vrijmoedigheid om te sterven. Er ontstaat ruimte. Anderen merken het op, worden erdoor aangeraakt of stilgezet, er volgt een gesprek. Gods aanwezigheid krijgt een omtrek, een breder bereik. Parrhesia was aanvankelijk een politiek begrip: De vrije Atheense burgers hadden ‘recht van spreken’. In de gemeente wordt het een vrucht van de Geest. Ongeacht komaf, opleiding of staat van dienst krijgen onopgeleide mensen door de Geest ‘recht van spreken’. In Handelingen 4:13 verbaast de geestelijke elite zich erover dat deze ‘ongeletterde eenvoudige mensen’ parrhesia krijgen. Er staat letterlijk dat zij ‘idioten’ worden genoemd. Eerst waren het dronkaards, nu zijn het idioten. Paulus zal later over dwazen spreken. Het is een heilige vervoering die vreemd is aan de geestloze taal van de tijd. Maar als God het geeft, herkennen mensen de nuchtere waarheid erin.

Ds. C.M.A. van Ekris is predikant van de hervormde gemeente te Zeist en studieleider van Aereopagus.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen