BOEKBESPREKING

Bovengenoemde bundel is een cadeau aan dr. A.J. Plaisier vanwege zijn afscheid als scriba van de Protestantse Kerk in Nederland. Twee vragen staan centraal in de bundel: Wat is de actuele betekenis van het protestantisme? En welke rol speelt het persoonlijk geloof hierin? In het vervolg wordt losjes met de vragen omgesprongen. De reflectie erop is veelzijdig en divers.

Zo zijn er zeven diepgravende artikelen over een aspect van het protestantisme, geschreven door bekende theologen en wetenschappers. Dr. Sjaak van 't Kruis opent met een theologische biografie van dr. Plaisier. Het verlangen van de voormalige scriba is dat de kerk onomwonden over God spreekt en steeds op zoek is naar de enkele mens, die maar al te vaak voor zichzelf op de vlucht is. Prof.dr. George Harinck belicht het protestantisme vanuit historisch perspectief. Hij daagt ons uit om het individualisme te boven te komen en werk te maken van een hechtte geloofsgemeenschap. Prof.dr. Bram van de Beek verrast met een diepzinnig artikel over geloofszekerheid, die na Descartes en Kant alleen in Christus te vinden is. De zekerheid ligt in het gegeven dat je deel uitmaakt van de gemeenschap van Christus’ lichaam (de kerk).

Voor mij sprong het artikel van prof. dr. Kees van der Kooi eruit. Nadrukkelijk zoekt hij naar het specifieke theologische profiel van het protestantisme. Dat is dat ze steeds terugvraagt naar God als Schenker van het leven en van de genade. Graag zou ik zien dat hij het thema van de rechtvaardiging, dat hij nu in oecumenisch perspectief plaatst, verder zou uitdiepen met het oog op het persoonlijke heil van mensen vandaag. Daar was het Luther destijds om te doen. Hoe gaan we om met deze erfenis?

Prof.dr. Govert Buijs schrijft een knap artikel over spiritualiteit. Bijzonder vindt hij de aandacht voor de relatie tussen God en de enkele ziel in het protestantisme. Tegelijk is dat riskant. Men kan zomaar denken dat men zonder God de ziel ook prima op orde kan houden. Dit artikel helpt om de huidige mens te peilen. Het artikel van prof.dr. Sophie van Bijsterveld gaat over maatschappelijke relevantie. Naar mijn mening buigt ze te diep voor de autonome mens als ze zegt dat de kerk moet accepteren dat ieder mens ‘zelf maat der dingen’ is en daarom vraag- in plaats van aanbodgericht te werk moet gaan. Dr. Bas Plaisier neemt ons mee naar China en wil zo de internationale invloed van het protestantisme onder onze aandacht brengen. Al met al zijn het boeiende artikelen die prikkelen tot verder nadenken.

De bundel bevat bovendien een serie interviews. Elf predikanten, kerkelijke leiders of christenen met maatschappelijke bekendheid worden geïnterviewd. Deze gesprekken zijn levendig en interessant om te lezen. Theoloog Tom Wright vertelt dat hij 's morgens vroeg opstaat om de dag met een heleboel thee en een heleboel Bijbel te beginnen. Hij is bezorgd om het geringe bijbelgebruik van christenen nu. Mooi is wat oudpremier Jan Peter Balkenende zegt: ‘Ik geloof als belijdend christen in het eeuwige leven’. Als praktisch theologe uit Heidelberg, Jantine Nierop, gevraagd wordt of ze God vaak hoort spreken in preken, antwoordt ze hoopvol: ‘Een preek wordt niet automatisch een woord van God, maar alleen waar en wanneer het God goeddunkt. Eigenlijk gebeurt dat verbazend vaak’. Een nadeel van zulke vraaggesprekken is dat er in kort bestek veel wordt aangestipt. Sommige geluiden klinken zelfs tegenstrijdig. Henk Hagoort zegt dat hij graag naar de kerk gaat omdat Gods Woord daar opengaat, terwijl Ben Tiggelaar vindt dat de gemiddelde dominee matig preekt en nauwelijks op de echte vragen van mensen ingaat. Bisschop Gerard de Korte erkent protestanten als broeders en zusters in Christus maar is geduldig als het gaat om samenwerking, terwijl dr. Arjan Plaisier in het slotinterview het tijd vindt worden voor een federatieve kerk.

Alles bij elkaar is het voor de lezer aan het eind niet zo makkelijk om de twee centrale vragen eenduidig te beantwoorden. De bundel zet meer aan tot bezinning dan dat er een weg vooruit wordt gewezen. Maar dat neemt niet weg dat de oud-scriba een boeiend afscheidscadeau heeft ontvangen. Prachtig is dan ook het lied dat dr. André Troost voor hem dichtte, geïnspireerd op de belijdenis van Pascal: ‘God van Abraham, Isaak, Jakob; zon, waarachtig, warm en puur; bron van liefde, ja en amen, God van vreugde, vrede, vuur!’

DS. K.M. TEEUW, AALST

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen