GLOBAAL BEKEKEN

In Kerk op Dordt schreef Peter Dillingh over ‘150 jaar Kromhout-kerk in Dordrecht’:

Op zondag 9 september 1866, deze maand precies 150 jaar geleden, werd in het Kromhout de nieuwe kerk van de Christelijke Afgescheiden Gemeente in gebruik genomen. Het is het oudste kerkgebouw in Dordrecht dat werd gebouwd voor de gereformeerde eredienst. Tot de opening van de Wilhelminakerk in 1899 kerkten de gereformeerden er; sinds 1910 is het kerkgebouw in gebruik bij de Nederduits Hervormde vereniging ‘Calvijn’. (…)
Vanaf 1840 hadden ze (de Afgescheidenen) de beschikking over een gebouw in het Lange Kromhout: een houten manege, die jarenlang tijdens de kermis als schouwburg had gediend.
(…)
De manege was eigendom van scheepssloper en houtkoper Jacob Sterk van de Weg (1794 – 1877). Hij behoorde zelf nog niet tot de gemeente, maar zijn vrouw, Hester van Wijnen (1800-1849), had zich al in 1835 afgescheiden. Over het gebouw rapporteerde de burgemeester:

‘Dat het is een houten loods te voren voor manége gebruikt en ’t welk na het vertrek van den Pikeur heeft ledig gestaan – slecht van constructie […] de paardenstal is nog gebleven. […] Voor het soort van menschen, waaruit de afgescheidenen bestaan, kan het een geschikt lokaal zijn, omdat hun doel alleen is, om kerk te houden, voor anderen zou het ongeschikt wezen.’

***
Van een lezer ontving ik een afdruk van De Nederlander, het christelijk-historisch weekblad van de CHU, uitgebracht op 19 mei 1978 ter gelegenheid van het zeventigjarig bestaan van de (voormalige) Christelijke Historische Unie. Dr. J.W. van Hulst, oud-voorzitter van de CHU (inmiddels 105 jaar oud) schreef:

Van de zeventig jaren dat de CHU-fractie in de Senaat opereert, kan ik ruim dertig procent overzien; want ik mocht in dat illustere gezelschap in 1956 mijn intrede doen. De Kamer bestond toen nog uit vijftig leden; mr. Lichtenauer en ik werden op 3 juli 1956 beëdigd, om de plaats in te nemen van twee vertrekkende hoogleraren: prof. De Zwaan, de Leidse theoloog en prof. F.C. Gerretson, de Utrechtse Indoloog.
Het ging in de Unie toen nog enigszins anders toe, dan op ’t ogenblik. Dat blijkt uit de wijze waarop ik tot senator werd verheven. Het gebeurde als volgt: in de lente van 1956 werd ik ’s nachts om half twee opgebeld, met de vraag of ik in de Eerste Kamer zitting wilde nemen. Mijn onthutste reactie was ongeveer als volgt: als ik ‘ja’ zeg, mag ik dan weer gaan slapen?
Intussen was ik al jarenlang lid van de CHU: sinds 1929; ik was toen 18 jaar. Mijn vader betreurde dit besluit in ernstige mate: hij was zelf principieel voorstander van de Hervormd Gereformeerde Staatspartij van ds. Lingbeek. Intussen viel het voor Lichtenauer en mij niet mee, om de zetels van De Zwaan en Gerretson in te nemen. Vooral de laatste was een uiterst markante figuur, die door zijn scherpte van oordeel gevreesd was, zowel bij zijn politieke tegenstanders als bij zijn vrienden. Hij verzette zich op staatsrechtelijke gronden zeer gepassioneerd tegen de onafhankelijkheid van Indonesië; hij viel Beel ongemeen fel aan, toen deze in twijfel trok, of Amsterdam op historische gronden wel recht had om de hoofdstad te zijn. Gerretson liet niets na om de historische documenten daarvan te tonen. Toen de wet op het kleuteronderwijs in behandeling was, vroeg Gerretson aan de minister of het werkelijk voor kleuterleidsters nodig was om kinderpsychologie te studeren, als ze kleuters op een potje moesten zetten. Hij haalde – om nog een laatste voorbeeld te noemen – de toorn van de kamervoorzitter en van het gehele kabinet op zich, toen hij zeide: dit is een kabinet van doodgravers. De voorzitter eiste, dat hij deze kwalificatie terugnam, maar Gerretson reageerde uiterst ad rem: de minister heeft gezegd, dat hij zijn collega’s over deze kwestie zal aanspreken; de ministers zijn dus aansprekers, en aansprekers zijn doodgravers…

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen