HET WOORD ALLEEN

Dichtbij u is het Woord van het geloof. Dat Woord komt van ver. Maar het is niet op afstand gebleven. Heidense volken verbazen zich over de verborgenheid van Israëls God. Hij maakt Zich niet kenbaar in een godenbeeld. Ook in Zijn doen is Hij niet na te rekenen. Maar zeg niet dat Hij onkenbaar is. Hij heeft niet in het verborgene gesproken, zodat je Hem tevergeefs zou zoeken (Jes.45:15-19). God heeft Zichzelf bekendgemaakt, Hij laat Zijn stem op aarde horen in het Woord van Zijn Geest, zoals we dat vinden in de Bijbel. Nu moet dat Woord naar mensen toe. Het wil gelezen worden, het moet verkondigd worden. Het wil door de Geest zijn nabijheid laten gelden in mensenharten. Zodat er geloof en bekering komt, een toewending tot de levende God en Zijn Zoon.

EEN DUBBEL FRONT

De reformatoren in de zestiende eeuw waren hier diep van overtuigd. De Heere had hun ogen geopend voor de alleenheer schappij van Zijn Woord. Het leverde een dubbel front op. Allereerst tegenover de Rooms-Katholieke Kerk, waar naast de Schrift de traditie was komen te staan in combinatie met het gezag van paus en geestelijkheid. In Gods huis zal Gods Woord heersen, dat Woord alleen. Aan de andere kant moest tegenover het spiritualisme positie worden gekozen, waarin het Woord van de Geest in het hart ver de voorrang kreeg boven Zijn Woord in de Bijbel. ‘Ze roepen maar: de Geest, de Geest, de Geest! Maar dan zeg ik: het Woord, het Woord, het Woord!’, zegt Luther.

VERTALINGEN

Het Woord in de Bijbel dichtbij betekent allereerst: zorg dat die Bijbel betrouwbaar vertaald wordt. Geen geheimtaal in de pinksterkerk. Niet dat er voor de Reformatie geen vertalingen van de Bijbel in de eigen taal verschenen zijn. Om ons tot het Nederlandse taalgebied te beperken, de zogenaamde ‘Delftse Bijbel’ uit 1477 bewijst het tegendeel. Wel kun je zeggen dat de Reformatie in de zestiende eeuw geleid heeft tot allerlei nieuwe bijbelvertalingen. Vaak met de vertaling die Luther maakte als motor en voorbeeld.

GESCHIEDENIS

In de zogenaamde Reformatiebijbel, die dit jaar verscheen onder redactie van prof.dr. W.H.Th. Moehn, staan naast de tekst van de HSV twintig ingevoegde katernen. De eerste pagina is steeds gewijd aan de geschiedenis van de bijbelvertalingen tot en met de Statenvertaling, waartoe de Synode van Dordrecht die gehouden werd in 1618-1619 de opdracht gaf.

Het is verleidelijk om allerlei details uit deze geschiedenis van de bijbelvertaling in de Nederlanden te vertellen. De mooie illustraties ondersteunen het betoog daarbij doeltreffend.

Luther las de Schrift vanuit het centrum Jezus Christus

LUTHERS SCHRIFTVISIE

Op de tweede pagina van de katernen wordt vermeld hoe de reformatoren tegen de Bijbel aankeken. Aparte aandacht krijgt de vraag hoe Luther de Schrift zag. Het blijft moeilijk om Luthers schriftvisie op één pagina uit te leggen. Luther las de Schrift vanuit het centrum Jezus Christus. Tegelijk werd dit voor Luther een criterium, waar hij bijbelboeken op beoordeelde. Vooral de brief van Jakobus moest het bij hem nogal eens ontgelden. Het is terecht dat gesteld wordt dat we bij Calvijn een meer uitgebalanceerde visie op het geheel van de Schrift aantreffen dan bij Luther.

DE SCHRIFTLEER VAN CALVIJN

De schriftleer van Calvijn komt aan de orde met verwijzing naar zijn Institutie en naar zijn commentaar op 2 Timotheüs 3:16. Het is goed dat er meer dan eens wordt verwezen naar de Nederlandse Geloofsbelijdenis. De kerken van de Reformatie hebben veel mogen leren van mensen als Luther, Calvijn en anderen. Het is goed om niet te blijven staan bij de meningen van individuele mensen. Het belijden van de kerk gaat daarbovenuit, hoeveel de gereformeerde kerk in het bijzonder van Calvijn heeft mogen leren. Voor het belijden is de Schrift het grote ijkpunt. Daarop mag het belijden afgerekend worden.

HET BELIJDEN

Dat belijden kent allerlei kanten: de omvang van de Schrift, de canon, de heiligheid en het gezag van de Schrift als het eigen Woord van God, ingegeven door Zijn Geest. De Schrift is doorzichtig en legt zichzelf uit. De kern van de Schrift is het evangelie van Jezus Christus, van behoud door het geloof in Hem. Omdat er maar één God is en één Zaligmaker is ook de Schrift één. De Schrift is genoegzaam. Mooi dat er in dit kader ook aandacht wordt gegeven aan de notie van de heilsgeschiedenis en van het verbond.

AFSTAND

Bij ieder bijbelboek is een fragment uit een preek, meditatie of commentaar geselecteerd. Van bekende figuren, zoals Luther en Calvijn. Maar ook van veel minder bekende theologen.

De fragmenten bieden voldoende materiaal om deze Bijbel bijna twee maanden als dagboek te gebruiken, schrijft dr. Moehn in het woord vooraf. Zelf heb ik er iets minder tijd in kunnen steken. Maar wel heb ik deze gedeelten voor persoonlijke overweging gebruikt. Vaak geven de citaten trefzekere stimulansen om over het Woord van de Heere door te denken. Soms sprak het betoog mij minder aan en merkte ik dat de afstand tussen de zestiende en de eenentwintigste eeuw wel erg groot is geworden. Niet alleen omdat sinds de zestiende eeuw de uitleg van de Bijbel verder is gekomen. Ik denk hierbij vooral aan de manier waarop die uitleg wordt gegeven. Communicatief is er toch wel veel veranderd.

SPECIALISTISCH

De Reformatiebijbel biedt een waardevolle aanvulling voor het persoonlijke en gemeenschappelijke bijbelgebruik, ook al zijn er op onderdelen kritische vraagtekens te plaatsen. Deze bespreking lijkt mij niet de aangewezen plaats om dat breed uit te meten. Het boek is fraai uitgegeven. Een vraag die rest, is voor welke doelgroep deze uitgave bestemd is. Er wordt nogal wat voorkennis verondersteld. Ook dreigen de pagina's over de geschiedenis van de bijbelvertaling specialistisch te worden. Het gebruik van allerlei Latijnse termen in de uitleg van de betekenis van de Bijbel werkt evenmin drempelverlagend. Dat is jammer. De inhoud van de Reformatiebijbel is het waard om een breed publiek te bereiken.

De lezer krijgt waar voor zijn (helaas niet weinige) geld, ik vind de uitgave namelijk best duur.

Dr. H.J.C.C.J. Wilschut is als predikant verbonden aan de hervormde gemeenten van Een, Leek en Sebaldeburen.

N.a.v. dr. W.H.Th. Moehn (red.), Reformatiebijbel, uitg. Royal Jongbloed, Heerenveen; 2000 blz.; € 59,50. Aan de Reformatiebijbel is de website www. royaljongbloed.nl/reformatiebijbel gekoppeld met extra artikelen.

REFORMATIEBIJBEL

De Reformatiebijbel bevat theologische bijdragen van onder anderen drs. H.J. de Bie, dr. J. Exalto, dr. S. Hiebsch, prof.dr. J. Hoek, dr. M. Klaassen, dr. A.J. Kunz, prof.dr. W. Verboom en prof.dr. W.H.Th. Moehn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen