GELOOF EN LEVENSPRAKTIJK

De beweging noemde zichzelf een ‘theologisch fellowship’ (fraternidad). Oorspronkelijk was ze alleen aanwezig binnen de meer traditionele protestantse kerken van het continent.

In de loop van de tijd breidde de invloed ervan zich uit naar de snelgroeiende, veelkleurige diversiteit van evangelische en pinksterkerken, die de kerkelijke kaart van Latijns-Amerika de laatste decennia ingrijpend hebben veranderd.

SOCIAAL ONRECHT

De beweging van de Fraternidad verlangt de centrale boodschap van de Bijbel als het gezaghebbende Woord van God te verbinden met de context van Latijns-Amerika. Dit is een context die getekend wordt door sociaal onrecht. Wat betekent de boodschap van het Evangelie oog in oog met een onmetelijk rijke, kleine elite, een worstelende middenstand en een immense massa armen? De bevrijdingstheologie had de vragen naar gerechtigheid al eerder indringend op de tafel van de kerk gelegd. Ze probeerde de armen te mobiliseren om in opstand te komen tegen sociaal onrecht. De meeste evangelische kerken lieten deze vragen echter links liggen en hielden zich liever bezig met het innerlijke geestelijke leven.

De bevrijdingstheologie begrijpt het Koninkrijk van God vooral als een belofte tot sociale verlossing uit de band van de knellende structuren van onrecht. De evangelische en de pinksterkerken zien het Koninkrijk van God vooral als een belofte van persoonlijke verlossing uit de macht van de zonde en de dood.

Tussen de twee uitersten van links gewapend verzet en rechtse passiviteit wijst de Fraternidad een derde weg. Zij wil voluit recht doen aan de twee brandpunten van christelijk leven: de erkenning van Jezus Christus als Heere én als Verlosser. Deze erkenning concretiseert zich in de navolging van Jezus, gedragen door genade alleen en gevormd door het bijbelse getuigenis en wordt zichtbaar in concrete keuzes voor gerechtigheid en duurzaamheid.

TWEE WERELDEN

Zelf maakten we kennis met de Fraternidad toen we eerst in Colombia en later in Zuid-Mexico woonden en betrokken waren bij theologisch onderwijs. Vanuit de diepe overtuiging dat het evangelie van Jezus Christus te maken heeft met heel het leven, ontwikkelden de theologen van de Fraternidad een evenwichtige theologie van het Koninkrijk. De opdracht van de kerk is om de sociale, economische en culturele situatie waarin zij zich bevindt, voluit serieus te nemen en daarin de waarden van het koninkrijk gestalte te geven door deze waarden te ‘incarneren’.

René Padilla, grondlegger van de Fraternidad, noemde deze opdracht voor de kerk waarin geloofsovertuiging en levenspraktijk samenkomen misión integral. Deze term is moeilijk te vertalen, maar naar mijn idee van groot belang voor de kerk in Nederland anno 2016. Dikwijls merk ik, zowel bij mezelf als bij anderen, de verlegenheid om de vreugde van het heil door het offer van Jezus Christus aan het kruis te vertalen naar een levensstijl die deze vreugde weerspiegelt. Veel christenen hebben het idee te leven in twee werelden en weten niet goed hoe deze werelden van kerk en wereld te verbinden.

GESCHENK

Misión integral vormt hierin een sleutelwoord, een geschenk van de kerk in Latijns-Amerika aan Europa. De achterliggende visie behoedt de kerk voor eenzijdig activisme, omdat het onderstreept dat het volbrachte werk van Jezus het hart van de missie van de kerk is en dat alles gedacht en gedaan mag worden vanuit genade. Anderzijds bewaart het de kerk voor een eenzijdige focus op persoonlijk heil en herinnert zij de kerk aan de gerechtigheid als bijbels kernwoord.

RENTMEESTER

Soms ben ik bang dat behoudende christenen zich te makkelijk van de inzet voor gerechtigheid afmaken. Komt dat omdat nadenken over God in termen van gerechtigheid confronterend is? Vooral als we ons comfortabel in de welvaart hebben genesteld? Maar wie eerlijk luistert naar de Bijbel, kan de oproep tot duurzaamheid en gerechtigheid niet naast zich neer leggen.

Niets wat wij hebben, is van onszelf

Van meet af aan wordt de mens in de Bijbel getekend als een rentmeester van de schepping en krijgt hij van God de opdracht om de hof van Eden te bewerken en te onderhouden. In zijn commentaar op Genesis 2:15 leest Calvijn (1554) een waarschuwing tegen verwaarlozing (negligentia) van de dingen die ons zijn toevertrouwd en een aansporing tot ijver (diligentia) om deze tot bloei te brengen. ‘Laat een ieder zichzelf beschouwen als de rentmeester van God in alle dingen die hij bezit’, aldus Calvijn. In een aantal gelijkenissen die de Heere Jezus vertelt, vervult de persoon van de rentmeester een prominente rol. De bedoeling is dat wij ons identificeren met deze rentmeester en ontdekken dat alles wat we bezitten, ons in bruikleen is gegeven. Niets van wat we in huis hebben aan bezit, talenten of verworvenheden is van onszelf. Rentmeesterschap beweegt zich tussen de twee polen van erkenning van de Eigenaar en inzet voor het werk van Zijn handen. Wie belijdt dat God de Schepper is van hemel en aarde, kan niet achteloos voorbijgaan aan de nood waarin de schepping zich bevindt. Dit besef dringt steeds breder door in de kerk. De thema’s van ‘duurzaamheid en gerechtigheid’ worden echter dikwijls gewoonweg toegevoegd aan de vele actiepunten op de to-dolijst van de gemeente. Dat is een lijst die toch al zo overvol is door alles wat we als kerk menen te moeten.

VREUGDE

Profeten en psalmen nodigen ons echter uit om de aandacht voor de schepping en de medemens niet op te vatten als één van de vele verplichtingen waar een rechtgeaard gelovige nu eenmaal aan heeft te voldoen. Integendeel, telkens weer wordt goed rentmeesterschap bezongen als uiting van vreugde en dankbaarheid. Het zoeken naar een sociaal en ecologisch verantwoorde levensstijl is meer dan een verplichting. Het maakt deel uit van een bredere geestelijke oriëntatie op de eer van God en de lofprijzing van Zijn naam.

Misión integral is een oproep aan de kerk om de vreugde over het volbrachte werk van Jezus zichtbaar te laten worden in de concrete keuze voor een levensstijl die gericht is op gerechtigheid en duurzaamheid. Door hierin bewuste keuzes te maken zullen komende generaties bewaard worden voor de verwoestende gevolgen van uitbuiting en onrecht. Maar dat niet alleen, we zullen ook nu al ontdekken dat navolging van Jezus Christus verschil maakt voor je levensstijl. Jongeren zoeken naar dit verschil. Via deze weg kunnen ze ontdekken dat navolging van Jezus de moeite waard is, vooral als zij kennis maken met levens die vol zijn van het geheim van dankbaarheid en vreugde in God.

Ds. J. Verboom is predikant van de hervormde wijkgemeente De Oostpoort te Gouda. Van 2000 tot 2006 was hij namens de GZB uitgezonden naar Colombia en Mexico.

SYMPOSIUM MICHA

Micha Nederland houdt donderdagmiddag 17 november in Dordrecht een studiemiddag voor predikanten en kerkelijk werkers over wat ‘recht doen’ betekent in de praktijk van het gemeente-zijn. Drie elementen uit Micha 6:8 staan centraal: wat is het om recht te doen, getrouwheid lief te hebben en ootmoedig te wandelen met God? Deze onderdelen hebben een bijzondere betekenis voor het dagelijks leven, met steeds opnieuw een sterke zeggingskracht, aldus de organisatie.

Het programma bestaat uit een verdiepende inleiding, een verwerking in workshops en onderlinge ontmoeting. Stichting HIP (Hulp in Praktijk) en Stichting Present vullen de workshops in. Ook de GZB verleent zijn medewerking en er kan kennisgemaakt worden met ‘A Rocha’, een internationale beweging met hart voor de schepping.

Meer informatie over deze bijeenkomst is te vinden op de website van de Protestantse Kerk: www.protestantsekerk.nl.

Volgende keer (slot): anders kijken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen