GASTCOLLEGES IN KOMÁRNO

Komárno (Komaron) is een kleine stad, aan weerszijden van de Donau. De noordkant is Slowaaks, de zuidkant Hongaars. We logeerden in het Slowaakse deel. De binnenstad maakte op ons een wat verouderde indruk. De inrichting van de straten, de muren van de oude gebouwen zouden gediend zijn met een goede opknapbeurt. Hier en daar zagen we ‘second hand’ kledingwinkels, signaal van stille armoede?
Tegelijk wordt men in Komárno telkens verrast door schilderachtige plekjes, vol symboliek en kleine beeldpartijen. Er zijn stille hoekjes waar men op een bankje wat kan wegdromen. Dominant zijn dan ineens weer de torens van de verschillende kerken: de gereformeerde, de lutherse, de rooms-katholieke en de orthodoxe kerk. In een straat niet ver van het gebouw waarin we logeerden, was het restaurant waar we aten. Daar ontmoetten we dagelijks de collega’s van de faculteit. Dit waren mooie momenten met goede gesprekken.

FACULTEIT

De J. Selye universiteit in Komárno telt drie faculteiten: een economische, een pedagogische en een theologische faculteit. Het internationale Bologna-model van een bachelor en een (predikants)master kent men ook. Ooit was dr. C.A. Tukker hier docent. De theologische faculteit heeft enige tijd geleden het ius promovendi (promotierecht) gekregen, iets waarvoor de decaan zich sterk heeft ingezet. Voortdurend doet men zijn best om het niveau goed te bewaken. Aangezien het om een kleine faculteit gaat met weinig financiële middelen, doet men wat men kan. Zo is er dit voorjaar een conferentie georganiseerd met de PThU, waar hoogleraren als H. van den Belt en H.P. de Roest lezingen gehouden hebben.
Dit alles dwingt respect af. Enkele tientallen studenten volgen de colleges en een kleinere groep daarvan bereidt zich voor op het predikantschap.

BIBLIOTHEEK

Naast het kerkgebouw van de gereformeerde kerk in Komárno bevindt zich de bibliotheek. Daar vindt men een beperkte voorraad studie- en onderzoeksmateriaal. Antiquarische geschriften zijn in een apart gebouw ondergebracht. Een catalogus die de bibliothecaris me gaf, vermeldt ook folianten van Nederlandse theologen. Deze zijn meegebracht door studenten die in het verleden in ons land studeerden. Een paar namen: Alting (J. en H.), Amesius, Van den Honert (J.H.), Hoornbeeck, Knibbe, Lampe, Van Til en anderen. Voor de Calvijnliefhebbers: ik zag een uitgave van In librum Jobi conciones, Genéve 1593, tussen allerlei commentaren en uitgaven van de Institutie.

CATECHISMUS

De colleges die ik heb gegeven, gingen (uiteraard) over de Heidelbergse Catechismus. Evenals in onze kerk is deze catechismus zowel een leerboek voor catechese en leerdienst als een van de confessies van de kerk. Ik heb er (1) historische notities en kenmerken, (2) pedagogisch-didactische, (3) dogmenhistorische en (4) hermeneutische en praktische notities bij de catechismus behandeld.
Na elk college was er gelegenheid om met elkaar in gesprek te gaan over het gebodene. De overdracht vond plaats door middel van een tolk. Engels of Duits was te lastig voor de studenten. Ik kon dus gewoon Nederlands spreken en de tolk, een hoogleraar uit Hongarije, vertaalde.
Kennis van de Heidelberger is aan deze faculteit een onderdeel van het theologische curriculum. Het leerboek wordt gezien als een gouden gids in hun werk als predikant en voor het leven van de gemeente. Vooral het existentiële karakter van de catechismus spreekt erg aan. Het gaat maar niet om een dogmatiek in zakformaat, maar om een wijze herder en leraar (Ef.4:11), die met je meegaat als predikant.

PREDIKANTEN

Het verdient ons respect dat jonge mensen in Slowakije ervoor kiezen (zich geroepen weten) om predikant te worden. Ze werken (te?) hard, bijvoorbeeld door naast hun gewone werk een of meer dagen godsdienstonderwijs op school te geven. Een predikant vertelde mij dat kerkenraden en gemeenteleden niet gewend zijn te werken in de gemeente, zodat zij bijna alle werk zelf moeten doen. Soms werken zij in meer dan één gemeente. Verder hebben ze een gering inkomen. De staat betaalt een klein deel, de rest moet de kerk zelf opbrengen. Dat alles maakt de keus, die deze jonge mensen maken, indrukwekkend. Vooral als je merkt dat ze gegrepen zijn door de liefde van en voor Christus en gedreven worden door passie en liefde voor een kerk met zo weinig middelen.

HONGAARSE OPSTAND

Juist toen wij in Komárno waren, vond daar de jaarlijkse herdenking van de Hongaarse opstand van 1956 plaats. Een van de activiteiten in dit kader was een herdenkingsdienst in de gereformeerde kerk te Komárno. Het was een eenvoudige dienst, geleid door een jonge predikant, die de preek hield. Er waren weinig mensen, maar er ging veel van uit. Aan het eind kreeg ik de gelegenheid enkele woorden van begroeting en een gebed uit te spreken.

VOORTBESTAAN

Terug in Nederland evalueerden we de reis. We leerden dat het eenrichtingsverkeer van hulpverlening vanuit Nederland gelukkig meer en maar plaats maakt voor tweerichtingsverkeer, vooral als het gaat om de inbreng van kerk en theologie. We kregen diep respect voor de keus die jonge mensen maken om predikant te worden en daarmee tot een bevolkingsgroep met weinig inkomen te behoren.
We leerden dat het voortbestaan van de kerk niet afhankelijk is van wat mensen doen. De Heere gaat door met Zijn werk. Dat wonder is toch wel het kloppende hart van ons bezoek aan Komárno geweest.

Ten slotte: we maakten meer van binnenuit mee wat Hulp Oost-Europa er doet. Albert Heldoorn vertelde hierover: ‘In Slowakije gaat het in de contacten met gemeenten om ondersteuning bij evangelisatiewerk, opbouwwerk en armenzorg (armen en daklozen). De Roma-zending krijgt ook veel aandacht, omdat evangelisatie onder deze grote bevolkingsgroep vrijwel het enige middel is om hen uit hun benarde situatie te halen.’
Het is zo goed wat de velen, die zich al veertig jaar voor HOE inzetten, doen. Het boek Nieuwe moed, dat eerder dit jaar verscheen, spreekt boekdelen.

Dr. W. Verboom uit Harderwijk is emeritus hoogleraar geschiedenis van het gereformeerd protestantisme.

HULP OOST-EUROPA

Op verzoek van het bestuur van stichting Hulp Oost-Europa (HOE) gaf prof.dr. W. Verboom vorige maand aan de theologische faculteit van de Selye János Universiteit in Komárno (Slowakije) colleges over de Heidelbergse Catechismus.
Na aankomst maakte hij direct kennis met de decaan van de faculteit, Lévay Attila. ‘De ontmoeting in zijn kamer was hartelijk. Hij zei bijzonder blij te zijn met de colleges die ik zou geven aan de ongeveer dertig studenten, onder wie enkele predikanten.’
Het echtpaar Verboom, dat gezelschap had van HOE-bestuurslid A. Heldoorn en zijn echtgenote, verbleef in een van de gastenkamers van het gebouw van de synode van de Gereformeerde Kerk. ‘Daar was het goed toeven. De kamer was groot en hoog, de badkamer ruim en nieuw. Elke morgen stond een ontbijt klaar in de eetkamer tegenover onze woonkamer. Het geheel straalde eenvoud uit, gevuld door hartelijkheid van de mensen die hier wonen en werken.
Hier woont ook de bisschop. We hebben hem helaas niet ontmoet, daar hij deze dagen elders in het land verbleef.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen