ORATIE DR. MOEHN

In zijn oratie ‘Focus op de kerkvaders. Guido de Brès’ (ca. 1522-1567) theologische scholing in de vroegmoderne tijd’ besteedde de predikant uit Hilversum onder andere aandacht aan de bronnen die De Brès ter beschikking stonden. Met behulp van GoogleBooks is het gelukt een deel van het boekenbezit van de opsteller van de Nederlandse Geloofsbelijdenis in kaart te brengen.
De voorzitter van de Gereformeerde Bond, ds. A.J. Mensink, sprak de nieuwe hoogleraar als volgt toe.

Hooggeleerde prof. Moehn,

Zojuist hebt u met een indrukwekkende, warme rede het ambt van bijzonder hoogleraar aanvaard. Aan u is toevertrouwd het onderzoek en het onderwijs aangaande de geschiedenis van het gereformeerd protestantisme. Daarbij staat u in een inmiddels indrukwekkende traditie van bijzonder hoogleraren, van wie Hugo Visscher de eerste was – ook een calvinist, maar wel één ‘op eigen houtje’.

Als hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk zijn we dankbaar dat u na het vertrek van prof. G. van den Brink op deze leerstoel benoemd kon worden. Wij willen daar het college van bestuur van de Protestantse Theologische Universiteit hartelijk voor bedanken.
Wij zijn er dankbaar voor. Wie ‘Moehn’ zegt, zegt immers ‘Calvijn’.
Eerlijk is eerlijk: wie ‘Calvijn’ zegt, zegt niet meteen ‘Moehn’. Al zou u met een lange baard best weleens op Calvijn kunnen lijken... U staat bij ons en in theologische kringen bekend als een nauwgezet onderzoeker en bekwaam kenner van de preken en dus ook van de theologie van de Geneefse reformator.

BAARD

En over een baard gesproken: u bent niet de theoloog die zomaar aan Calvijns baard gaat hangen. Daar bent u te zelfstandig voor. En te zeer ook geïntrigeerd door tijdgenoten als Guido de Brès. U weet zich geroepen deze jongreformatorische bronnen voor het heden te ontsluiten. Dat belang geldt in hoge mate daar waar de kerk haar dienaren opleidt – voor iedere protestantse kerk, maar zeker voor de Protestantse Kerk. Deze bronnen zijn onmisbaar voor de identiteit en het zelfverstaan van de Protestantse Kerk en allen die haar dienen.
Dat komt omdat we de Reformatie niet in de eerste plaats zien als vroegmoderne mondigheidsbeweging, met de ontdekking van het individu (ook in de kerk en coram Deo) – al staat ze niet los van de Europese geesteshistorische ontwikkelingen in de vijftiende en zestiende eeuw.
Ook zien we de Reformatie niet als kerkelijke rebellie, als progressief program – al gebeurde wat ze nooit gewild heeft, namelijk een schisma en het odium van ketters te zijn.
De Reformatie was een existentieel-theologische worsteling om het ware evangelie en om het ware gezicht van de God van dat evangelie: de Drie-enige. Het was een worsteling om de vraag hoe een mens van nu kan delen in het heil van God. Hoe we dat in de Schriften lezen. Hoe het ons door de kerkvaders is overgeleverd. Hoe het evangelie van Christus ons, als mensen van vandaag, reddend raakt. Hoe een goddeloze, en voor mijn part ook een geseculariseerde, gerechtvaardigd wordt. Hoe deze zó gerechtvaardigd wordt dat zijn heil en zaligheid onwrikbaar verankerd ligt, in de verkiezende liefde van de Vader, in de verzoenende liefde van de Zoon, en in de vernieuwende liefde van de Heilige Geest.

TRADITIE

Dit is de heilige traditie van de kerk, ook die van de Protestantse Kerk, waarmee ik dus ook gezegd wil hebben dat traditie méér is dan een historisch begrip, méér ook, zelfs, dan een theologisch begrip. Traditie is een existentieel begrip. Onderzoek doen naar en onderwijs geven in de geschiedenis van het gereformeerd protestantisme is daarom meer dan het doorgeven van traditie, meer dan louter herhaling, hoe noodzakelijk herhaling ook is.
Maar wie in een traditie staat, is geroepen om zelf voor verantwoorde traditie zorg te dragen. Er is dynamiek van de traditie. In die dynamiek zien we de leerstoel die u bezetten mag, als een conditio sine qua non.
Met de gaven, wijsheid en kennis die de algoede God u gaf, bidden we u jaren van vruchtbare arbeid toe. Dat u zó, net als uw voorgangers, de bronnen zult ontsluiten tot op het hart, tot op óns hart. Dat er theologie wordt bedreven, en dienaren van het Woord worden gevormd, die hun identiteit ontvangen op het snijpunt van katholieke breedte en gereformeerde diepte.
Voor die identiteit hoeven wij ons niet te schamen, noch ons minderwaardig te voelen. Want deze theologie kan de vragen aan: de vragen van onze tijd, de vragen van ons hart. Het is een theologie om trots op te zijn, dat is: dankbaar.

Van harte bidden we u bij deze hoge, maar ook vreugdevolle roeping kracht, gezondheid, wijsheid en geloof toe als geschenken uit de hand van de levende God.

De oratie van prof. Moehn is te downloaden van de website van de PThU, www.pthu.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen