EN TOCH PREKEN
Prediking als instrument van de Geest [3, slot]
Met dankbaarheid nam ik kennis van de brochure Instrument van de Geest. Ze maakt duidelijk dat preken in een tijd die door het modernisme en postmodernisme beïnvloed is, niet eenvoudig is.
Van de problematiek die aan de orde wordt gesteld, herken ik veel. Ik wil enkele noties uit de brochure naar voren halen en toelichten vanuit mijn eigen predikantschap.
Inmiddels heb ik, inclusief de periode dat ik kandidaat was, ongeveer dertig jaar preekervaring. In deze periode heb ik een ontwikkeling doorgemaakt. Toen ik net van de universiteit kwam, legde ik meer nadruk op de uitleg van een tekstgedeelte dan op de toepassing voor de hoorders. Door middel van het contact met ouderen en jongeren in de gemeenten zijn mijn preken concreter geworden. Ik las veel boeken over de prediking en volgde enkele cursussen bij Areopagus (IZB). De persoonlijke levenservaring heeft verdieping gegeven aan mijn preken. Ik denk niet alleen aan wat ik te horen kreeg/krijg van mijn kinderen, maar ook aan beproevingen die er waren. Na een moeilijke periode in mijn leven werd door gemeenteleden gezegd: ‘Het is net alsof u anders preekt. Wat u zegt, is meer doorleefd.’
PERSOONLIJK
Voor de prediking is het van fundamenteel belang dat we als predikanten persoonlijk deel hebben aan wat we verkondigen. Anders geldt wat Kierkegaard van predikanten zei in zijn tijd: ‘Ze zijn net als leraren die zwemles geven en zelf niet kunnen zwemmen.’ De aanbeveling om structureel aandacht te hebben voor de persoonlijke omgang met de Heere, is mij uit het hart gegrepen.
Allerlei randzaken kunnen veel tijd van een predikant in beslag nemen. Ik ben blij met de aanbeveling aan kerkenraden om de werklast van predikanten te verminderen, zodat er voor hen voldoende tijd is voor de voorbereiding van de preek. De Woordverkondiging is immers het hart van het gemeenteleven. Ik ben ervan overtuigd dat veel kerkenraden hieraan mee willen werken. Maar durven predikanten zelf ook prioriteiten te stellen? Of vinden ze zichzelf onmisbaar? Wel blijft staan dat het contact met de gemeente in pastoraat en catechese van belang blijft voor de prediking. Als er een goede band met de gemeente is, landt de prediking beter. Predikanten moeten geen studeerkamergeleerden worden.
BEZINNING
De brochure geeft mij stof tot verdere bezinning. Over diverse teksten uit de Bijbel heb ik gepreekt, maar over veel andere nog nooit. Is er sprake van een evenwichtige tekstkeuze tussen Oude Testament en Nieuwe Testament? Komen niet alleen aansprekende teksten aan de orde, maar ook de weerbarstige? Verkondig ik ‘heel het raadsbesluit van God’ (Hand.20:27)? Peil ik voldoende de tijdgeest? En ‘last but not least’: Doe ik mijn werk in biddende afhankelijkheid van de Heere?
Ik weet me bevoorrecht dat ik een gemeente dien waar trouw aanwezig is. Van collega ‘s hoor ik regelmatig dat het elders anders is. Hoe kunnen we gemeenteleden leren wat het betekent om trouw te zijn in de gemeente en in het bezoeken van de beide erediensten op zondag? Is het mogelijk een beroep te doen op Gods trouw, als we zelf niet trouw zijn? We gaan op zondag niet naar een dominee, maar naar de gemeente van God (Heidelbergse Catechismus, zondag 38). Er zou best meer bezinning kunnen zijn op dit punt.
GEESTELIJKE DIMENSIE
Naast het ambachtelijke karakter van het maken van een preek is de dimensie van ‘ontvankelijkheid’ cruciaal. Deze geestelijke dimensie is niet zelf te creëren. De Heilige Geest, op Wiens werk het volle licht valt in de brochure, verrast ons keer op keer. Wel moet gezegd worden dat de preek een plaats heeft binnen het geheel van de liturgie. ‘Het heilige gebeurt’ (de uitdrukking is van prof.dr. F.G. Immink) in het geheel van de eredienst en niet alleen tijdens de preek.
Is preken niet een onmogelijke taak? Opvallend is dat de apostel Paulus in een wereld vol amfitheaters schreef: ‘Het heeft God behaagd door de dwaasheid van de prediking zalig te maken die geloven.’ (1 Kor.2:2) Ook vandaag geldt dat het ‘geloof uit het gehoor’ is (Rom.10:17). Vaak denk ik aan de titel van een boek van prof. H. Jonker, En toch preken. Een preek, die elke keer geboren wordt, brengt niet alleen strijd, maar ook een intense vreugde. Ik hoop dat ik nog vele jaren de Naam van de Heere Jezus Christus mag verkondigen.
Ds. J.H. Lammers is predikant van de hervormde gemeente te Ridderkerk.
De genoemde brochure is te bestellen door het overmaken van € 5,50 (incl. porto) op ING-rekening NL25 INGB 0002 937021, t.n.v. Gereformeerde Bond, Apeldoorn, o.v.v. brochure ‘Prediking’. Wie er vijf of meer bestelt, betaalt € 5,00 per stuk.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 november 2016
De Waarheidsvriend | 24 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 november 2016
De Waarheidsvriend | 24 Pagina's