BOEKBESPREKINGEN

Henk Folkers, Maaike Harmsen, Almatine Leene en Maarten Verkerk (red.)
Zonen & dochters profeteren.
Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 288 blz.; € 19,90.
De titel van dit boek is ontleend aan Handelingen 2:17-18 naar Joël 3:1-2. Deze publicatie geeft een bewonderenswaardige inkijk in de leefwereld van mannen en vrouwen in de Bijbel én in de geschiedenis van de kerk. In dit opzicht is lezing van deze lectuur aanbevelenswaardig. Er zijn drie soorten kaders. In het kader ‘Verdieping’ wordt aanvullend materiaal geboden, in ‘In gesprek met...’ wordt een discussie met een andere auteur aangegaan en in ‘Stop en denk na’ wordt de lezer uitgenodigd om een bepaald onderwerp nader te doordenken. De auteurs verschillen soms onderling van mening, maar daarmee wil juist de diversiteit en eenheid in het lichaam van Christus onderkend zijn. Ik heb evenwel mijn bedenkingen.
In Genesis 1:26-27 wordt de mens beeld van God genoemd. Dat geldt voor mannen en vrouwen. Volgens de auteurs betekent dit dat we elkaar nodig hebben. Ik denk dat hier fundamenteel meer aan de orde is. Het is bijbels en gereformeerd om dan te verwijzen naar de eer van God. De auteurs vragen zich af of onze voorstelling van God als mannelijk wel terecht is. De vraag is hier een antwoord. Mijn reactie: waarom spreekt de Bijbel dan zo? Naar mijn mening tegenover de achtergrond van de vele goden en godinnen in de ‘Umwelt’ van Oude en Nieuwe Testament.
Het is duidelijk dat de apostelen zich wat betreft de man-vrouwverhouding aansloten bij de in die tijd onder de Joden heersende patriarchale opvattingen, die grotendeels een voortzetting waren van de oudtestamentische wetten en gewoonten. Hoe zit het met het openbaringskarakter van een en ander voor de auteurs of is dit in feite tijden cultuurgebonden? Of behoort dit tot het accommodatiedenken? Maar waar zijn dan de grenzen en wie bepaalt die dan? Deze publicatie beoogt realisme, maar in feite loopt zij over van opportunistisch idealisme.

Genesis 3:16 (‘en hij zal over u heersen’) wordt uitgelegd als een vloek na de zondeval, die opgeheven wordt in het Nieuwe Verbond met de woorden ‘in Christus is noch man, noch vrouw’. Dit beheerst thematisch het gehele boek. Maar dit is fundamenteel onjuist, want het gaat hier vooral om een heilzame regeermacht ten goede. Zo brengt God de vrouw terug tot haar oorspronkelijke verhouding tot de man in de scheppingsorde. Heel subtiel tast dit boek het gezag van de Bijbel aan, waarin het ten aanzien van het ‘heersen’ gaat om de heilzame zeggingskracht van de HEERE in de bediening van het Woord.

Eigenlijk is deze publicatie één grote voorspelbare preek in de richting van de openstelling van de ambten in de kerk voor de vrouw. Bijna op het irritante af. De bekende ‘zwijgteksten’ worden geforceerd weggeredeneerd.
Er zijn vaak overlappingen. En soms vermoeiende onoverzichtelijke uiteenzettingen (vooral in hoofdstuk 8) als ‘samenraapsel’ van de vele auteurs – mannen en vrouwen, theologen en filosofen, historici en juristen, classici en sociologen, organisatiedeskundigen en psychologen. De casuïstiek gaat wel erg ver en werkt verwarrend. Of moet er onbewust zoveel mogelijk zand in de ogen worden gestrooid om het zicht op de kerkelijke ambten te doen verdwijnen? Ik vrees dat. Dit alles onder het mom van een doorgaande reformatie! Maar de gereformeerde kerk wordt zo een gedeformeerde kerk.
Het gaat ten diepste om nivellering van de kerkelijke ambten tot het ambt aller gelovigen. En daarmee komen we in feite in dopers vaarwater terecht.

Naar mijn mening gaat het hier om een dolgedraaid rationalisme vanuit de Verlichting. In feite draait het om de doorvertaling van het feminisme, waarbij, als het er op aankomt, de vrouw over de man heerst. Hiermee is dit boek een zeer dubieuze bijdrage aan de discussie over het openstellen van kerkelijke ambten voor vrouwen, zoals die spelen in de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, de Christelijke Gereformeerde Kerken en het orthodoxe deel van de Protestantse Kerk in Nederland. Deze uitgave zal bovendien een niet onbelangrijke rol spelen bij de eventuele totstandkoming van een Gereformeerde Theologische Universiteit, want het hierin vertolkte standpunt is niet gereformeerd.

C.A. VAN DER SLUIJS, VEENENDAAL

Gisette van Dalen-Heemskerk
Bijbelse verhalen voor kinderen.
Uitg. Den Hertog, Houten; 189 blz.; € 24,90.
De schrijfster, die al diverse kinderboeken op haar naam heeft staan, heeft er goed aan gedaan deze kinderbijbel te schrijven. Haar goede pen komt haar daarbij van pas. In Bijbelse verhalen voor kinderen staan 87 verhalen uit de Bijbel voor kinderen van ongeveer 4 tot 8 jaar. Zestig daarvan komen uit het Oude Testament, 27 uit het Nieuwe Testament. Elk verhaal, telkens twee bladzijden in beslag nemend, eindigt met enkele vragen, onderverdeeld in ‘weetvragen’ en ‘denkvragen’. Ze bieden een goede gelegenheid om met de kinderen door te praten over wat zij gehoord of gelezen hebben.
Ik heb veel waardering voor deze kinderbijbel. De auteur wil dicht bij de tekst van de Bijbel blijven en daar is ze mijns inziens in geslaagd. Haar verteltrant is rustig, eenvoudig, zorgvuldig en telkens ook fraai. Dat zal bij het luisterende of lezende kind goed overkomen. De illustraties van Danker Jan Oreel stralen ook een rustige sfeer uit. Tegelijk zijn ze heel kleurrijk, met gevoel voor detail, aantrekkelijk voor kinderen. Ze bieden extra didactische mogelijkheden.

Wat met elke kinderbijbel het geval is, is hier ook het geval. De keuze van de verhalen is subjectief. Iemand anders zou weer andere keuzes maken. Ik waardeer het dat de auteur transparant is in haar ‘geestelijke keuzes’.
Bij de vraag van ouders of deze kinderbijbel geschikt is voor hún opvoeding, vormen de vragen bij de verhalen een goed criterium. Ten slotte zou ik de auteur willen vragen te overwegen om een vervolg te schrijven voor kinderen van acht jaar en ouder. Daarin kunnen kernverhalen terugkeren, aangepast aan de leeftijdsgroep, aangevuld met gedeelten uit de tijd van de profeten uit het Oude Testament en de brieven in het Nieuwe Testament. Dan zou ook de heilshistorische lijn van de Bijbel gehonoreerd kunnen worden. Het lijkt me belangrijk dat kinderen daarmee vertrouwd gemaakt worden. Het zou ook goed zijn om Gods handelen met Israël niet te vergeten. Ik beveel deze kinderbijbel graag aan.

W. VERBOOM, HARDERWIJK

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen