DE ANGST VOORBIJ

Als kind vroeg ik me altijd af: ‘Wanneer komt het amen, wanneer is het nu klaar met die vrede?’ Toch heeft die eindeloze herhaling ook iets moois. Je zingt er als het ware net zo lang over totdat er vrede op aarde komt. Dat is iets om naar te verlangen.
Het lijkt zover weg in deze tijd. Machten als IS en Boko Haram, veranderende politieke verhoudingen op het wereldtoneel en de haat tegen Israël, het volk van Gods belofte, boezemen angst in. Dichter bij huis zijn er ook dingen die angstig en onzeker maken zoals ziekte, dood, verscheurde gezinnen, psychische nood. De vraag dringt zich op: was het ooit anders op aarde?

God zegt onze angst de wacht aan en biedt ons Zijn vrede aan

DOODSBANG

Terwijl de herders ergens buiten Bethlehem op hun schapen passen, is daar ineens die engelenmacht. Een van de engelen zegt: ‘Wees niet bevreesd. Want zie, ik verkondig u grote blijdschap.’ (Luk.2:10) En even later zingen ze op volle sterkte: ‘Eer zij aan God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in mensen een welbehagen.’ Waarom zegt de engel: ‘Wees niet bevreesd’? Zouden de herders, bij het zien van zoveel macht en glorie, bang zijn geweest? Ja, reken maar. Wie zou niet bang zijn?
Opeens is er hemels, goddelijk licht. Waarschijnlijk zijn de herders vertrouwd met de boeken van Mozes en de profeten, en kennen ze het schriftwoord: ‘U zou Mijn aangezicht niet kunnen zien, want geen mens kan Mij zien en in leven blijven’ (Ex. 33:20). Je kunt je voorstellen dat ze doodsbang achteruit deinzen. De hemel gaat open, ze zien God! Maar wat bijzonder, ze leven nog.

STRIJDKREET

Er is angst, omdat ze iets van God zien. Toch denk ik dat er ook sprake van een andere angst is, namelijk angst voor de wereld waarin ze leven, die gekenmerkt wordt door oorlogen, geweld en machtsvertoon (de naam Herodes zegt genoeg). We moeten natuurlijk oppassen niet meer over die herders te willen zeggen dan wat er staat. Maar we horen de engelen zingen: ‘Vrede op aarde.’ Vrede staat tegenover oorlog en strijd.
Het Kind dat vrede brengt tussen God en mensen, heeft ook alles te zeggen over de machten op de aarde die de vrede in de weg staan. Hij zal al Zijn vijanden aan Zijn voeten onderwerpen! Die engelen in de velden van Efratha vormen niet alleen een hemelkoor, ze staan daar ook als een leger van God, dat klaar staat om te vechten. Het ‘Eer aan God in de hoogste hemelen’ klinkt als een strijdkreet: ‘Het is gelukt. De Koning is geboren. De Heiland. Vrede op aarde. Er zijn zoveel mensen en machten geweest die het tegen hebben willen houden, die zich verzet hebben tegen de vervulling van Gods belofte, maar Hij is geboren. De machten van het kwaad zullen verbroken worden. Lof aan God!’

ANGST EN BEVRIJDING

De angst van de herders is een wat bijzondere angst. Vergelijk het met een tocht door het donker. Het is al spannend genoeg. En dan sta je ineens in het felle licht. Dat is angstig en bevrijdend tegelijk. Angstig omdat je je afvraagt wie daar is en wat hij ziet van mijn plannen. Bevrijdend omdat de duisternis is verdreven en we wat kunnen zien.
Zo zien we die herders in het volle licht staan: ‘De heerlijkheid van de HEERE omscheen hen.’ (Luk. 2:9) Vandaar die angst. Ze zien God, en dat kan niet. Dat licht van de hemel is ontdekkend. Door het licht komen de onvruchtbare werken van de duisternis openbaar (Ef.5). Als het licht van Christus over ons schijnt, dan blijft er niet veel van ons over.
Maar het is ook een bevrijdend licht: het is niet langer donker, de HEERE heeft omgezien naar Zijn volk. De vijanden zullen verslagen worden.
De HEERE zelf is opgestaan tot de strijd,
Hij zal Zijn haters wijd en zijd,
verjaagd, verstrooid, doen zuchten.
Hoe trots Zijn vijand dan ook wezen moog’,
hij zal voor Zijn ontzaglijk oog,
al sidderende vluchten.
(Ps. 68:1, berijmd)

In het licht dat die herders omschijnt en in die strijdkreet van het hemelse leger, horen we de echo van Gods belofte toen het volk van Israël, in het nauw gedreven, voor de Rode Zee stond (Ex.14:13,14): ‘Wees niet bevreesd, houd stand, zie het heil van de HEERE dat Hij vandaag nog voor u zal bewerken. Ik zal voor u strijden en u moet stil zijn.’
Vrede op aarde. Het wil zeggen dat angst niet kan en mag regeren. Ze hoeft ook niet te regeren. Kijk maar naar het Kind. Het lijkt allemaal zo gewoon: een kribbe als wieg, doeken als kleding, geboren in het vergeten plaatsje Bethlehem. Jesaja profeteerde al: ‘Gestalte of glorie (lees ‘heerlijkheid’) had Hij niet. Als wij Hem aanzagen, was er geen gedaante dat wij Hem begeerd zouden hebben.’ (Jes.53) En toch is God Zelf in Zijn heerlijkheid onder mensen komen wonen. Jezus Christus heeft Zijn heerlijkheid afgelegd om in deze angstige wereld af te dalen (Fil.2): Hij was in de gestalte van God, maar heeft Zichzelf ontledigd. Hij was gehoorzaam tot de dood aan het kruis. Zo heeft Hij onze angst de wacht aangezegd, zo biedt Hij ons Zijn vrede aan.

VREDESKIND

In mijn eerste kerstpreek heb ik op het boek Vredeskind (van Don Richardson) gewezen. Het beschrijft een stammenoorlog tussen twee stammen in Papua Nieuw-Guinea. Ze leefden in voortdurende angst. Er kon alleen vrede zijn als ze elkaar een van hun eigen kinderen gaven. Onvoorstelbaar. Zo had een vader zijn kind afgestaan. Zolang het kind in leven was, lieten de stammen elkaar met rust. Op een dag werd de strijd weer opgepakt, omdat het vredeskind was gestorven.
Het is te begrijpen hoe diep en inhoudsvol de boodschap van de zendeling klonk, in een wereld waar angst de mensen in de greep had: ‘Maar het Vredeskind dat God gegeven heeft is nog in leven. Hij is ook gestorven, maar weer opgestaan. Dit Kind leeft nog. En men noemt Zijn Naam Vredevorst!’
‘Vrede op aarde’. We zingen het elk jaar, het klinkt als een eindeloos refrein. Ik denk nog even terug aan die vraag die ik als kind had: ‘Wanneer komt er nu eens een einde aan die vrede op aarde?’ Als kind bedoelde ik met die vraag wanneer het lied zou ophouden. Maar Kerst geeft ons het antwoord op de werkelijke vraag: er komt geen einde aan die vrede op aarde. Het wordt alleen maar mooier. De vrede die al in Jezus Christus gekomen is (Ef.2:14), zal volmaakte vorm krijgen. Het zal een vrede zijn die alle verstand te boven gaat.
Het licht rondom de herders en de strijdkreet van ‘vrede op aarde’ geven een heerlijk vergezicht (Openb.21:4), de angst voorbij: ‘En God zal alle tranen van de ogen afwissen, en de dood zal er niet meer zijn; ook geen rouw, jammerklacht of moeite zal er meer zijn. Want de eerste dingen zijn voorbijgegaan’. Dat is echte shalom! De strijdkreet van het hemelse leger (het lied van de engelen) klinkt me als muziek in de oren:
Wees blij en vreest niet meer,
want Christus die ons zalig maakt,
kwam op de aarde neer.
Wij waren vast in satans macht,
Hij bracht daarin een keer.
O, tijding van vreugde en troost!

Ds. E. van den Noort is predikant van de hervormde gemeente te Emst.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen