VIER POORTEN VAN HET HEIL

Oorspronkelijk gebruikten de christenen het woord ‘evangelie’ alleen in het enkelvoud: de ene blijde Boodschap over het Woord dat mens is geworden en onder ons heeft gewoond. Naar dit ene evangelie zijn later ook de boeken genoemd die het beschrijven. Zo kwam het meervoud in gebruik: evangeliën. Het zijn vier poorten die binnenleiden in hetzelfde heiligdom. Binnen deze poorten gaan we de stem horen van de Heilige, Die deze wereld voorgoed zal verlossen. We gaan Hem aanschouwen, Die de verwachting van alle voorgaande eeuwen komt vervullen. Er zijn geen andere poorten dan deze. Het is in de hele wereld aan geen wijze of filosoof ooit bekendgemaakt of door hen bedacht wat ons wordt toevertrouwd in deze boeken. Zij ontsluiten het eeuwenlang verborgen gehouden geheim en doen het oplichten in de duisternis van deze aarde.

VIER GEZICHTEN

In de Oude Kerk dacht men bij de vier evangeliën aan het goddelijk troonvisioen van Ezechiël 1. Daar ziet de profeet de troon van de Almachtige, gedragen door vier levende wielen. Zoals die wielen de troon door de wereld dragen, zo dragen de vier evangeliën het evangelie van Gods Zoon over de aarde.

De vier gezichten in de wielen herkende men in de vier evangeliën. Zij laten ons de gezichten zien van een mens, een leeuw, een adelaar en een rund. Deze gezichten zijn wereldwijd uitgesneden op preekstoelen in kathedralen.

Samen laten die vier gezichten ons het portret zien van de Gezalfde van God. Hij is een mens (Mattheüs), de leeuw vanaf het begin van de wereld (Johannes), de adelaar die de wereld binnen zweeft (Markus), het offerdier dat geslacht wordt voor de zonden van de wereld (Lukas). Onder invloed van Augustinus worden de dieren later ook wel anders toegedeeld aan de evangelisten, namelijk de leeuw aan Mattheüs, de mens aan Markus, het rund aan Lukas en de adelaar aan Johannes.

Het is geen wonder dat de priester het evangelieboek kust

EÉN GEHEIM

Naar dit gezicht verlangden de engelen boven het verzoendeksel. De profeten probeerden het te ontwaren bij het doorvorsen van wat hun als profetie werd geopenbaard (1 Petr.1:10-12). Pas in Bethlehem en op Golgotha werd het zichtbaar. Achter de voorhangsels van de vier evangeliën mogen wij dit stralend gezicht aanschouwen, zoals Petrus en Johannes en Jakobus Zijn gestalte hemels zagen oplichten op de berg van de verheerlijking.

Pas aan het einde van de tijden werd Gods glorie zichtbaar in Hem Die Zich vernederde en Die verhoogd is voor eeuwig. Tot die tijd was het geheim verborgen in God, al van voor de grondlegging van deze wereld (Ef.1:3-14). Vandaar dat de engelen in grote menigten in Efratha’s veld de overwinningsroep juichten: Ere zij God in de hemelen. Vandaar dat Johannes op Patmos als dood neerviel voor de glorie van deze Mens Jezus Christus. Vandaar dat de sterren zullen vallen en de zon zal verbleken wanneer Hij verschijnt op Zijn grote dag.

Laten we komen en Zijn stem horen en Zijn portret zien in vier evangelieboeken. Het zijn nederige poorten, gemaakt van papier en inkt. Maar wanneer we ons buigen om binnen te gaan, zien we het Licht van de wereld. Het is dus geen wonder dat in de liturgie van de orthodoxe en katholieke kerken de priester het evangelieboek kust. Het is de akker waarin de grootste Schat verborgen ligt.

WERELDNIEUWS

Wat mogen wij wel niet verwachten nu deze boeken zijn uitgekomen? Wat ligt er meer voor de hand dan dat de volken uitbreken in gejuich en dat alle mensen samenstromen om de schat in deze akker te ontvangen. Groter wereldnieuws bestaat er niet dan de komst van Gods Zoon als Redder van de kosmos.

Met trillende handen openen mensen deze boeken: het licht gaat over ons stralen. In dit licht zien wij Het Licht. Daarvoor schreven de evangelisten deze boeken ook. Johannes zegt dat hij geschreven heeft ‘opdat u gelooft dat Jezus de Christus is, de Zoon van God, en opdat u, door te geloven het leven zult hebben in zijn Naam’ (Joh.20:31). En Lukas wil de hooggeleerde Theofilus ‘overtuigen van de betrouwbaarheid van de zaken waarin hij onderwezen is’ (Luk.1:4).

Eindelijk ontvangt de wereld het Leven. Wie de evangeliën binnenkomt, vindt Hem die voor ons allemaal de Weg, de Waarheid en het Leven is. Deze evangeliën mogen het Centrum van de wereld worden.

VERONTRUSTEND

Wanneer dit goed tot ons is doorgedrongen en een diepe vreugde van geloof ons vervult, dan valt ons op dat er iets heel schokkends aan de hand is rond deze evangeliën. Het is iets waaraan we misschien helaas gewend zijn geraakt, maar wat hoogst verontrustend is.

Het schokkende is dat deze evangeliën niet het middelpunt van de mensheid zijn geworden en dat de volken niet samenstromen om door deze vier poorten binnen te gaan in het heiligdom van Gods Zoon. Dat zou normaal zijn. Wat nu normaal lijkt, is niet normaal. Het is heel abnormaal dat grote delen van de mensheid met de rug naar de evangeliën leven en ook geen behoefte hebben daar binnen te gaan. Dit behoort iedere christen te schokken. Hoe kan het dat de wegen naar de schatkamer voor de mensheid bijna leeg blijven?

TEGENSTANDER

Het moet nu wel tot ons doordringen hoe waar het is wat de Meester Zelf al heeft gezegd: er is een tegenstander die alles op alles zal zetten om deze evangeliën verdacht te maken en om de mensen af te houden van de smalle weg die naar de Werkelijkheid van God leidt.

De Koning in de hemel heeft op aarde nog een tegenstander: de satan, de leugenaar, de misleider. Op vele en soms subtiele manieren barricadeert hij de vier poorten naar het heiligdom. Wanneer de mensen die poorten leren minachten, zullen ze niet binnengaan en het Licht niet zien.

Deze werkelijkheid betekent voor ons dat we de evangeliën niet zorgeloos en zonder waakzaamheid kunnen lezen. Laten we niet naïef zijn, alsof deze vier boeken onaangevochten te raadplegen zijn.

SCHILD

Wanneer Paulus in zijn brief aan de Efeziërs (hfdst.6) schrijft over ‘de inzet voor het evangelie van de vrede’, dan geeft hij ook als aanbeveling dat we bovenal een schild zullen dragen ‘waarmee we alle vurige pijlen van de boze zullen kunnen uitblussen’ (Ef.6:16). Deze brandende pijlen van de boze hebben zich vanaf het begin ook gericht op de vier poorten van het heil. Wanneer we ons die pijlen niet van het lijf houden door het schild van het geloof, zullen we niet veilig zijn bij het lezen van de evangeliën. We zullen doof worden voor de stem en blind voor het gezicht van de Heilige Zoon van God.

Dr. J. van Bruggen uit Apeldoorn is emeritus hoogleraar Nieuwe Testament aan de Theologische Universiteit Kampen.

BIJBELSTUDIES

Op de website www.bijbelstudiesNT.nl bieden dr. J. van Bruggen en dr. H.R. van de Kamp materiaal aan voor bijbelstudie. Onder de titel Kroongetuigen van het Evangelie zijn er twaalf bijbelstudies beschikbaar over de komst van het evangelie. Daarnaast staan er zes bijbelstudies over Het geheim van Jezus’ namen en drie over Hebreeën op de site.

Het studiemateriaal vormt de neerslag van de cursus ‘Leren luisteren naar evangelisten en apostelen’. Daarvan zijn audio-opnames op de site beschikbaar. De webpagina’s en de gelijknamige boeken kunnen in combinatie met elkaar gebruikt worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen