GLOBAAL BEKEKEN

Enkele fragmenten uit de omvangrijke uitgave Rouwen en begraven in Sprang-Capelle, hoewel ook in het algemeen (Heemkunde Vereniging Sprang-Capelle):

Tot ongeveer de Tweede Wereldoorlog werd rond de vroegere Zuiderzee, zoals op Urk, de dood door vrouwen aangezegd. In sommige regio’s liep tussen de aanzeggers een zogenaamde huilebalk mee. Die liep in een grote zakdoek te snikken als de zogenaamde ‘voorrouw’. Zo bestaat het vermoeden dat er op deze wijze ooit ook ‘klaagvrouwen’ zijn geweest, naar het voorbeeld van Prediker 12 vers 5.
Tot ver in de vorige eeuw werden er in ons land door de bakkers zogenaamde dodenbroden, ook wel leedbollen genoemd, gebakken. In onze regio waren dat kruidbollen die werden opgediend na de begrafenis, altijd gebakken van wittebrood, waaraan kruiden zoals kaneel en krenten konden worden toegevoegd. (...)
Een gebruik dat binnen protestantse kringen in ons dorp genoemd wordt, is de zgn. ‘na-begrafenis’. Een bijeenkomst waarbij de gelovigen uit familie- en kennissenkring met elkaar in gesprek gingen over hun eigen geloofsleven en ervaringen. Zo ontmoette men geloofsgenoten, met wie men anders niet in gesprek kwam, hetzij omdat ze elders woonden of van een andere kerk waren.
Bijgeloof: als vooraankondiging van de dood werden onder andere gezien: huilende honden, zwarte kraaien om de schoorsteen, eksters die rond het huis springen of een zwarte vogel die tegen de ruit vliegt. Veel mensen durven nog steeds niet een rouwkamer binnen te gaan of durven niet te slapen in een huis waar iemand staat opgebaard. Een drachtige merrie mocht nooit voor de lijkwagen staan, want dan zou het veulen sterven. Zo mocht ook een zwangere vrouw nooit plaatsnemen op een dodenwagen. De kam en het mes waarmee de overledene (bij een man) voor het laatst gekamd en geschoren was, gingen in vroeger tijden mee het graf in omdat men dacht dat verder gebruik gevaarlijk was.

***

In Kerknieuws van de hervormde gemeente Blauwkapel-Groenekan schrijft D.T.(koster ad interim) over de geschiedenis van het avondmaal in deze gemeente. Een fragment:

Het brood en de wijn worden aangeschaft op rekening van de diaconie. Soms levert dit conflicten met de koster/schoolmeester op. Zoals in 1774. Wegens de zware lasten der diaconie en het klein aantal communicanten aan het heilig avondmaal moet er bezuinigd worden: in plaats van vier flessen Malaga (zoete) wijn, voortaan twee flessen Franse wijn. In plaats van een brood van elf stuivers een brood van zes stuivers. Koster Roelof van Meerland heeft zich heftig tegen het voorgenomen besluit verzet, en zich niet aan dit besluit willen onderwerpen. Wat later lezen we, dat hij bij een wijnkoper in Zeist deze zelfde kwaliteit wijn heeft besteld en naar zijn huis heeft laten brengen. Van Meerland dient ook een request in bij de predikant en kerkenraad over de mindere kwaliteit wijn en brood en vermindering van zijn ‘emolenten’ (emolumente, beloningen, buiten zijn vaste salaris).

In 1802 is er broodnijd tussen twee bakkers. De kerkenraad, diaconie, besluit daarop het ene jaar bij bakker K. en het andere jaar bij bakker Van M. het brood te bestellen. Het gaat daarbij niet alleen om het avondmaalsbrood, maar ook om het brood voor de armen.

***

Twee stellingen bij het proefschrift van ds. W. Peene (Kootwijkerbroek), die op 12 januari promoveerde op een studie over Josua van Iperen (1726-1780), gereformeerd predikant ten tijde van de Verlichting, lid van de Commissie voor de psalmberijming van 1773:

• Josua van Iperen had zijn benoeming tot lid van de Commissie psalmberijming niet zozeer te danken aan zijn poëtische kwaliteiten als wel aan een machtsstrijd tussen de vertegenwoordigers van de stemhebbende steden in de staten van Zeeland.
• Het is te overwegen om het actief en passief kiesrecht afhankelijk te maken van het met goed gevolg afleggen van een examen in de grondbeginselen van de democratie en de rechtsstaat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen