BIECHTEN IN DE BAJES

Een bijzonder aspect van het werk als gevangenispredikant is de persoonlijke schuldbelijdenis of biecht. Het is niet iets wat mijn collega of ik hebben bedacht, maar wat opkwam vanuit de behoefte van gedetineerden. Toen er werd aangekondigd dat we het heilig avondmaal zouden gaan vieren in de gevangeniskerk, kwamen enkele gedetineerden met de wens: ik zou graag willen biechten. Dit verraste ons. Vanuit onze eigen kerkelijke achtergrond zijn we niet vertrouwd met biechten.

Wel kennen wij de voorbereiding op het heilig avondmaal. Het eerste deel van het avondmaalsformulier roept op tot zelfonderzoek en een zich afkeren van zonden, als noodzakelijke voorbereiding op de viering van het heilig avondmaal. Dit heeft een individueel karakter. Persoonlijke schuldbelijdenis gaat een stapje verder, want dan spreek je je schuld uit in tegenwoordigheid van een ander.

NIEUWE START

In de gevangenis Norgerhaven bieden we nu in de weken voorafgaand aan de avondmaalsviering de gelegenheid persoonlijk schuld te belijden. Elke keer maken ongeveer tien personen hiervan gebruik, tot nu toe allemaal mensen met een rooms-katholieke of orthodoxe achtergrond. Er is een voorbereidend gesprek, waarin de gedetineerde vertelt wat zijn motivatie is. Na een week hebben we een tweede ontmoeting in de kapel. De gedetineerde als penitent (boeteling) en één van ons als confessor (biechtvader). Hier vindt de eigenlijke schuldbelijdenis plaats.

Sommige gedetineerden willen voor de avondmaalsviering graag schoon schip maken

Mijn eerste penitent was een Poolse man. Voor hem was dit een heel serieuze zaak. Hij wilde graag schoon schip maken, alvorens deel te nemen aan de communie. Hij vertelde eerlijk over de dingen in zijn leven die niet goed waren en ging daarover met mij in gesprek. Hij wilde graag een nieuwe start maken.
Er wordt zelden gesproken over schuld samenhangend met het delict waarvoor men vastzit. Meestal gaat het over gedrag waardoor nabije anderen zijn geschaad: vrouw, kinderen of andere naaste familieleden. In mindere mate zie ik dat het zonden betreft die zich in het gevangenisleven voordoen: onvriendelijkheid en botheid, egoïsme, een hekel aan anderen hebben, roddelen, enz.

Ik probeer daarover met hen in gesprek te gaan, want dit is nu hun leven en dit is de plek waar ze de nieuwe start ook echt al vorm kunnen geven. De gevangenis is een uitdagende oefenomgeving. Toch wordt dit door de gedetineerden niet als zodanig ervaren. Ik leef in de prison routine, zei een penitent tegen me. Het geeft de indruk van iets wat je ondergaat en waar je niet veel in te kiezen hebt. Maar dat is allerminst het geval. In de gevangenis zijn veel keuzemomenten: doe ik dit wel of niet? Er zijn allerlei ongeschreven regels aangaande wat en wie in aanzien staat en wat niet. Wat doe ik met mijn vrije tijd? Met wie zoek ik contact? Hoe ga ik om met frustraties of tegenslagen? In een gesprek in het kader van persoonlijke schuldbelijdenis heb ik de gelegenheid hierover te spreken met een gedetineerde.

MOEDIG

Graag wijs ik op de moed die deze mannen hebben om deze stap te nemen. Ze worden door anderen uitgelachen als softies. Ook krijgen ze kritiek van gedetineerden met eenzelfde kerkelijke achtergrond, die de biecht alleen maar erkennen als deze wordt afgenomen door een priester van de eigen kerk.

De ander te helpen schuld te belijden voor Gods aangezicht is een bijzonder moment. Ik ben inderdaad geen rooms-katholieke priester die de absolutie kan geven. Maar Gods Woord leert dat wie zijn schuld voor God belijdt, gereinigd wordt van alle ongerechtigheid op grond van het volbrachte werk van Christus. Daarom kan ik de penitent zeggen dat wie zijn hand gelovig op Christus’ offer legt, gereinigd is van zijn schuld.
De schuldbelijdenis wordt afgesloten met een handoplegging en het zegenen van de penitent in de Naam van de drie-enige God.
Deze gaat vervolgens heen, het gevangenisleven weer in.

In deze rubriek schrijft ds. J.R.J. van Gelderop uit Vaassen over zijn werk als justitiepredikant in de penitentiaire inrichting Norgerhaven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen