STEMMEN VAN REFORMATOREN

JOHANNES CALVIJN (1509-1564)

TEKST: MATTHEÜS 28:1-10

Vrouwen mochten Jezus niet vastpakken

Mattheüs heeft gezegd dat zij Jezus Christus niet moeten zoeken in het graf, omdat Hij is opgestaan. Daarom heeft Johannes vermeld dat Jezus Christus de vrouwen heeft weggeduwd toen zij Zijn voeten beetpakten. Mattheüs en de anderen schrijven dat zij Jezus’ voeten hebben beetgepakt, omdat zij Hem liefhadden. Maar deze terechtwijzing staat er nadrukkelijk bij, omdat onze Heere Jezus Christus niet wilde dat zij zich daartoe zou beperken. Maar waarom dan? Omdat wij zo aardsgericht zijn, dat wij onze Heere bij ons zouden willen hebben op een manier die wij bedacht hebben. Onze ogen en ons verstand moeten we echter omhoog heffen om met Hem verbonden te zijn. Paulus spoort ons ook aan om dat te doen (in Kol.3:1 e.v.).

Jezus heeft dus gezegd dat Hij niet op die manier aangeraakt wilde worden. Hij wilde namelijk niet dat we ons zouden inbeelden dat Hij nog op dezelfde manier op aarde woonde, als toen Hij onder de mensen verkeerde. Dat heeft Hij gedurende een bepaalde periode gedaan, maar daarna is Hij teruggekeerd naar God, Zijn Vader. Hier worden we dus gewaarschuwd dat we niet op de aarde moeten rondkruipen, wanneer wij met onze Heere Jezus Christus verbonden willen worden. Laten we alles wat van deze wereld is overwinnen en in geloof naar Hem toe gaan. Het geloof heeft geen voeten en armen om hier rond te lopen; het heeft zelfs geen vleugels om slechts op aarde en boven de wolken rond te vliegen. Nee, het geloof dient ons uit te tillen boven alles wat wij kunnen bevatten en dient ons binnen te leiden in het Koninkrijk van God. Daar ligt ons anker immers onwrikbaar vast, zoals de apostel zegt (in Hebr.6:19). Laten we dus leren door het geloof naar onze Heere Jezus Christus te gaan.

Johannes Calvijn hield deze preek op 26 maart 1559.

Uit: ‘Supplementa Calviniana VII, 93’; vertaling: W.H.Th. Moehn.

THÉODORE DE BÈZE (1519-1605)

TEKST: MATTHEÜS 28:9,10

Balsem van de vertroosting

‘Wees gegroet, verblijdt u, en vrees niet.’ Deze woorden uit de mond van de Heer hebben een andere kracht en werking als uit een mensenmond. Beken Gods grote goedertierenheid. Zeggen en doen gaan bij de Heer samen. Inwendig hebben de vrouwen gevoeld wat ze uitwendig met de oren hebben gehoord. Ze hebben Hem maar niet eenvoudig aanbeden, maar ook bij de voeten vastgehouden. Door dat te doen hebben zij de allergrootste onachtzaamheid en hun ongeloof erkend, hun vergeten van wat gezegd was. Dit ging als het ware door hen heen: Wij zijn naar U toegekomen in de gedachten dat U niet meer naar ons zou komen. We zien dat U ons tegemoet komt. Wij hebben U in het graf gezocht om U te balsemen zoals men de doden doet en U komt ons zalven met een andere balsem der vertroosting. Wij bidden ootmoedig om vergeving, bekennen onze schuld, en bekennen dat U onze Heer en Meester bent. Zo vallen wij aan Uw voeten neer. (...)

Broeders, wat let ons om in deze zalige ontmoeting te delen? Zo vaak als de Heer ons ontmoet in onze verdrukkingen, hetzij doordat ons geweten inwendig bewogen wordt, hetzij door andere waarschuwingen, vooral als het leed dragende gemoed beroerd wordt tot onuitsprekelijk zuchten (Rm 8,26), zijn dit zalige ontmoetingen van de Heer. Gelukkig die het voorbeeld van de vrouwen volgt door met eerbied dit aangeboden goed en deze verzekering tegen alle verschrikking en verzoeking in te ontvangen.

Theodore de Beze droeg op 1 januari 1593 zijn opstandingspreken op aan de christelijke Staten van de provincies in Holland, met name Zeeland, als blijk van erkentelijkheid voor de hulp aan Geneve ten tijde van de oorlog tegen de hertog van Savoye (vanaf 1589).

Uit: Alain Dufour, Willem Balke, Jan C. Klok en Willem van ‘t Spijker, ‘Théodore de Beze. Zijn leven, zijn werk’, uitg. Kok, Utrecht; 480 blz.; € 9,90.

MAARTEN LUTHER (1483-1546)

TEKST: MARKUS 16:1-8

Vraag: Wat nut ons de opstanding van Christus?

Paulus schrijft aan de gemeente van Rome over het nut en de vrucht van de opstanding van Christus: ‘Christus is om onze zonden overgegeven en om onze rechtvaardiging opgewekt’ (vgl. Rom.4:25). Paulus is hier een goed voorbeeld van een predikant die de genade van Christus kundig en mooi verklaart. Hij legt uit waartoe en waarom Christus heeft geleden, en ook hoe men dit moet verstaan en opvatten – namelijk dat Hij gestorven is om onze zonden. Alleen zo wordt het lijden van Christus goed uitgelegd: het is voor óns gebeurd en tot óns nut. (...) Alleen dan heb ik het nut en voordeel van alles wat God in Christus heeft gedaan, als het ook aan mij is gegeven en geschonken – dus dat het nu mijn eigendom is geworden. Dat wil zeggen: dat Zijn opstanding in mij werkt dat ik ook zélf zal opstaan en levend worden met Hem – dan ondervind en ervaar ik het.

U moet het binnen in uw hart ontvangen en niet alleen met uw oren horen of er met uw mond over praten. Vroeger (voor de Reformatie) hebt u het in de lijdensgeschiedenis zó horen vertellen: dat Christus daarin afgebeeld was als een Voorbeeld en Helper en dat ieder die Hem navolgde en in Hem geloofde, ook zijn eigen geest overwon en ook zelfbekwaam werd om te lijden. Wat Paulus hier zegt, is echter veel christelijker en heerlijker en moet ons ook meer dan alles tot troost zijn. Namelijk dat hij zegt: ‘Christus is om onze rechtvaardiging opgewekt.’ Dan alleen wordt er goed over het Lam gepreekt. Johannes doet dat ook, en roept: ‘Daar is het Lam van God Dat de zonden der wereld draagt!’ (Joh.1:29). Alleen door het Lam worden zonde, duivel, dood en hel overwonnen.

Maarten Luther hield deze preek vermoedelijk in het jaar 1523.

Uit: Maarten Luther, ‘Mijn enige troost. 365 dagen met de Heidelbergse Catechismus’, uitg. Den Hertog, Houten; 428 blz.; € 23,50

PHILIPPUS MELANCHTHON (1497-1560)

Over de wederopstanding van de doden

Het begin van het nieuwe leven, waar nieuw licht, wijsheid en gerechtigheid zal zijn – zonder zonde en zonder dood – is de discipelen en de gemeente die met hen verbonden was, duidelijk voor ogen gesteld. Dat gebeurde toen Christus na de dood weer levend is geworden en vele andere vaderen en profeten weer opgewekt zijn. Dit zo bewonderenswaardige werk is niet tevergeefs aan de kerk getoond. Christus heeft gewild dat zowel de opstanding van Hemzelf en anderen, en ook de vertrouwelijke gesprekken gedurende veertig dagen met de apostelen en anderen, een heerlijk en duidelijk getuigenis zou zijn aangaande de wederopstanding en het eeuwige leven. Wanneer wij dit dikwijls zouden overdenken, zou niet alleen ons geloof in dit artikel versterkt worden, maar wij zouden ook gemakkelijker om kunnen gaan met de moeiten van dit korte leven. Het zou helpen als we zouden letten op de vreugdevolle gemeenschap van Christus en hen die weer zijn opgewekt. Want de twijfel is weggenomen door de omgang van wel veertig dagen en door de samenkomsten van zoveel mensen, de aanblik van de Heere, de omarmingen en de gesprekken die gevoerd zijn. Die gesprekken gingen over Gods grote werk, over het herstel van de menselijke natuur, over de grote heerlijkheid die ons door de Zoon wordt geschonken en over de verbreiding van het Evangelie onder de volken. Aangezien God zo’n belangrijke zaak niet tevergeefs heeft voorgesteld om te aanschouwen, zouden wij altijd met groot verlangen op dit onderwijs gedurende de veertig dagen moeten letten. Laten wij hieruit dus een getuigenis zoeken zowel over vele andere zaken, als over de wederopstanding en het eeuwige leven.

Uit: Philippus Melanchthon, ‘Loci Communes’, Nederlandse vertaling: bewerking van ‘Stemmen uit Wittenberg’, deel 2, blz. 424-425, De gereformeerde Bibliotheek te Goudriaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen