VREEMDELINGEN HELPEN

Op 16 augustus hoopt Subotin voor God het jawoord te geven aan Daniela, met wie hij al in 2005 in het huwelijk trad en twee kinderen heeft. Ds. J. het Lam uit Harderwijk zal het huwelijk inzegenen in Kucura. De reden van de verlate inzegening is dat Daniela’s katholieke vader, een Sinti (zigeuner, red.) en kermisexploitant, destijds niet wilde dat zijn dochter haar jawoord gaf aan de evangelische Romavoorganger Aleksandar Subotin. ‘We zijn wel voor de wet getrouwd, dus daar is niets mis mee. Toch is het fijn dat ons huwelijk nu kerkelijk wordt ingezegend,’ vertelt Subotin (1984).

‘Ik help vluchtelingen omdat ik ook een vreemdeling ben, net als zij’

De kordate voorganger is een belangrijk contactpersoon in Servië voor de Stichting Hulp Oost-Europa. Hij zorgt onder meer voor voedsel en kleding voor vluchtelingen dankzij transporten en financiële hulp uit Nederland. Ik ontmoet hem in Belgrado en reis met hem naar Kucura, een dorp in de noordelijke provincie Vojvodina.

Subotin is geen man van de grote stad, maar meer iemand die zich in zijn element voelt op het gemoedelijke platteland. De wegen daar zijn smal en de huisjes klein, met keurige tuinen eromheen. De Vrije Evangelische Kerk is aan het huis van Subotin gebouwd met hulp van Nederlandse kerkelijke gemeenten – de kerk als het ware in je achtertuin, wat wenst een predikant nog meer? De landerijen liggen er geploegd bij, klaar voor het inzaaien of poten.

Subotin laat me de kassen zien. Behalve predikant is hij tuinder en probeert hij inkomsten te genereren met de teelt van groenten. Het gemiddelde inkomen per maand schommelt rond de tweehonderd euro. De grootste kostenpost is de brandstof voor de auto. ‘Met een boerderij of bedrijfje kunnen we tenminste zelfvoorzienend zijn,’ legt hij uit.

BALKANROUTE

De Stichting Hulp Oost-Europa zet zich al vier jaar in voor de vergeten vluchtelingen in Servië.

Stichting HOE droeg via plaatselijke partners meer dan 100.000 euro bij in de voedselvoorziening en verdere ondersteuning van de vluchtelingen.

Aleksandar Subotin, een van die partners van HOE, voelt zich betrokken op het lot van de asielzoekers die het land binnenkomen. Het zijn vluchtelingen uit vooral Afghanistan, Irak, Pakistan en Syrië die de landroute nemen door de Balkan. Zij hebben vaak veel geld neergeteld voor hun reis en zijn vertrokken van have en goed, alleenstaand of in gezinsverband. De meesten willen Italië, Frankrijk, Duitsland of Denemarken bereiken. In Servië loopt hun weg dood, want de grenzen naar Hongarije en Kroatië zitten nagenoeg op slot. Zo komt het dat al die duizenden vluchtelingen hun droom uiteen zien spatten in Servië. De meesten verblijven in ‘kampen’, anderen zwerven overal in het land rond, met name bij de grenzen van Hongarije en Kroatië. In Belgrado verblijven zo’n duizend van de in totaal acht- à negenduizend vluchtelingen in het land.

WITTE RAAF

Subotin wijst om zich heen als hij weer eens een ronde door Belgrado maakt: al die mannen die onderdak hebben gezocht in een paar grauwe fabriekshallen bij het Centraal Station van de Servische hoofdstad, laat je hen in de kou staan? En de vrouwen en meisjes die hun tijd doden met wachten, laat je die in de steek? De Servische regering doet mondjesmaat wat voor de vluchtelingen en dan met name voor de geregistreerden onder hen. Voor degenen die zich niet laten registreren, is er weinig.

Juist die mensen probeert Subotin te bereiken met het Evangelie en met brood, kleding en schoeisel. Daarmee is de Romavoorganger een witte raaf binnen de Servische protestantse en evangelische kerken. Over het algemeen ervaren die de vluchtelingen als ongemakkelijk. Wat moeten ze doen? Ze zijn zelf arm en hebben nauwelijks wat bij te zetten. Het is geen onwil, maar toch. Niet goed, vindt Subotin. ‘Als ik een beroep doe op de vrijgevigheid van mijn gemeenteleden in Kucura, komen de spullen meteen binnen.’

GEZAMENLIJKE KERKEN

Subotin introduceert me op de jaarlijkse vergadering van de Verenigde Protestantse Evangelische Kerken in Servië (PEUS) waar hij op het podium vertelt hoe hij onderweg is met vluchtelingen. In de wandelgangen weerspreekt PEUS-voorzitter Samuilo Petrovski evenwel de bewering dat de protestantse kerken weinig doen voor vluchtelingen. ‘We willen één sterke stem zijn naar de samenleving toe, als eenheid optreden, óók in de migrantencrisis,’ zegt hij. Wijzend op het aanwezige sociaaldemocratische parlementslid Vladimir Marinkovic, orthodox christen, stelt hij dat de regering ook echt wat voor vluchtelingen doet. Marinkovic vindt dat het EU-lid-maatschap prioriteit moet hebben voor Servië, en hij staat daarmee op een lijn met de op 2 april 2017 tot president gekozen Aleksandar Vučić. ‘We zitten met een communistisch erfenis, ons land snakt naar christelijke waarden en normen. We hebben een nieuwe benadering van geloof en ethisch reveil nodig. Ook als het gaat om onze houding tegenover de vluchtelingen. We moeten voor hen bidden.’

NAASTE LIEFHEBBEN

Subotin is ervan overtuigd dat de kerken in Servië zich best wat meer mogen inspannen voor de vluchtelingen. Je moet toch navolger van Christus zijn? ‘Mattheüs 25:35-40 is voor mij de grote inspiratiebron. Ik help vluchtelingen omdat ik ook een vreemdeling ben, net als zij. Als we helpen, moeten we de naaste zien in de ander, ook als die geen christen is. We moeten hongerigen, dorstigen, gevangenen, zieken en vreemdelingen helpen en liefhebben, overeenkomstig het grote gebod dat wij Jezus moeten liefhebben boven alles en de naaste als onszelf.’

Wat is volgens u de opdracht voor de protestantse, evangelische kerken van Servië?

‘Evangelische kerken van Servië zouden meer als eenheid moeten optreden. Dat is nu niet het geval. Elke voorganger heeft zijn eigen koninkrijkje en elke pastor heeft de beste leer en het beste onderwijs. We zijn een arm land. Als Amerikanen met duizend dollar over de brug komen, accepteren evangelische kerken dat te snel – sorry, maar het is waar. Dat is niet goed voor ons. Ik heb meer op met Nederlandse kerken die onze manier van leven en werken steunen. Nederlanders zeggen niet: Dit is de beste manier van werken en je moet het zus of zo doen.
Nee, wij stemmen de zaken gezamenlijk af en daar leer ik veel van. Het is mijn gebed is dat we meer vrijheid in dit land krijgen. Ook dat evangelische en gereformeerde kerken de Romakerken accepteren en oprechte liefde voor ons tonen. We zijn allemaal protestants in een traditie die dit jaar vijfhonderd jaar bestaat.’

Marie Verheij-van Beijnum uit Nijkerk is freelance journalist.

Wie meer wil lezen over het door de stichting Hulp Oost-Europa ondersteunde werk van Aleksander Subotin in Servië, verwijzen we naar het enkele maanden geleden verschenen boekje ‘Nieuwe moed. Leven met de kerk in Oost-Europa’, verschenen in de Artiosreeks van de Gereformeerde Bond.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen