UITVERKOREN IN HEM

Weinig kernwoorden uit de Bijbel hebben zoveel misverstanden opgeroepen als het woord uitverkiezing. Ik noem er slechts twee.

WILLEKEUR

Het eerste misverstand verdenkt God van willekeur. Dan zou God zijn als sommige boeren vroeger bij ons op het dorp. Als de poes een groot aantal jonge poesjes ter wereld had gebracht, dan moest er gekozen worden. Je kon ze tenslotte niet allemaal houden. En wat deed een boer dan? Hij deed een greep in het nest en haalde er een willekeurig aantal uit die hij in een zak met stenen deed en verdronk in de sloot. De andere poesjes hadden geluk, die mochten blijven leven.

Paulus spreekt over de uitverkiezing op de hoogte van een loflied

En zo zou God ook doen met de mensen, wordt wel gedacht. God handelt even willekeurig met ons als zo’n boer met jonge katjes. Sommigen haalt Hij eruit om voor eeuwig verloren te laten gaan, anderen zet Hij apart om voor eeuwig te mogen leven. Een tweede misverstand vloeit hier als vanzelf uit voort. Want als God het zo doet, als Hij van tevoren al bepaald heeft wie er behouden worden en wie niet, dan valt er weinig aan te veranderen. Dan heb je geluk als je erbij mag horen en pech als je erbuiten valt. Het maakt niet uit wat je doet en hoe je leeft, het ligt toch al vast vanaf de eeuwigheid. Ja, als dat de uitverkiezing is, dan kun je er alleen maar bang van worden. Dan wordt het een vreemd en grillig noodlot. Je kunt het goed treffen, maar ook verkeerd. Je moet maar afwachten.

LOFLIED

Eén blik op onze tekst leert dat Paulus het zo niet bedoelt. In geen geval. Twee dingen springen er onmiddellijk uit. Het eerste is dat Paulus niet over de uitverkiezing in dogmatische termen spreekt, maar op de hoogte van een loflied. Hij redeneert niet over de uitverkiezing, maar hij zingt ervan. Dat heeft alles te maken met het tweede waar ik de vinger bij leg, met het feit dat de gelovigen in Efeze uitverkoren zijn in Hem. Onder die twee woorden zet ik een dikke streep. In Hem, dat wil zeggen: in Christus.
We mogen de uitverkiezing blijkbaar niet losmaken van Christus. Er is kennelijk geen verkiezing buiten Christus om. En daarom kunnen wij ook nooit zekerheid over onze uitverkiezing krijgen buiten Christus om. Het is altijd: uitverkoren in Hem.
Alles wat ons van Gods raad en Gods wil geopenbaard is, is ons geopenbaard in Christus. Buiten Christus kunnen wij van God ten diepste niets weten en niets ervaren. Wee dan ook degene die meent Christus te kunnen passeren, die hoogmoedig en brutaal het geheim van Gods verkiezing probeert binnen te dringen, achter het kruis van Golgotha om.

SPIEGEL

Wie wil leren zingen van de uitverkiezing, moet niet proberen het ondoorgrondelijke te begrijpen, maar moet bij Christus beginnen. Hij is, naar een bekend woord van Calvijn, de spiegel van de uitverkiezing. Die zin is het waard om vastgehouden en ingelijst te worden. Wij weten niet wat er geschreven staat in het boek van het leven van het Lam. Wij kunnen niet rechtstreeks blikken in Gods eeuwige raad. Maar wie in Christus gelooft, mag weten uitverkoren te zijn. Door Christus zien we als in een spiegel dat onze naam in dat boek van het leven staat opgetekend. Wie schuilt bij Hem, zo vuil en verloren als hij is, mag het zeggen en zingen:

Ik heb de vaste grond gevonden,
waarin mijn anker eeuwig hecht.
De dood van Christus voor de zonden,
van eeuwigheid als grond gelegd.
Die grond zal onverwrikt bestaan,
als aard’ en hemel ondergaan.

Daarop wil ik gelovig bouwen,
getroost, wat mij ook wedervaart;
mij aan Gods vaderhart vertrouwen,
wanneer mijn zonde mij bezwaart.
Steeds vind ik daar opnieuw bereid
oneindige barmhartigheid.

Dr. M. van Campen is hervormd emeritus predikant te Ede.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen