OPVOEDINGSGEMEENSCHAP

In een tijd waarin steeds minder zeker (b)lijkt te zijn, is het van groot belang dat de tonen van de boodschap van zonde en genade, van bekering en van het leven met de Heere in het jonge leven telkens én harmonieus klinken.

PARTIJEN

Nu zijn bij de vorming van kinderen en jongeren allerlei ‘partijen’ betrokken. Naast ouders, kerk en school zijn er in het wat meer informele circuit immers ook de andere gezins- en familieleden, vrienden, clubs et cetera die hieraan een bijdrage leveren.

Maar eerstverantwoordelijk voor de opvoeding zijn natuurlijk de ouders. Zij zijn het die bij de doop van hun kind(eren) hebben beloofd hen te zullen onderwijzen. In hun doopbelofte is er al een verbinding met de kerk gelegd. Die draagt bij aan de opvoeding. Ook daar wordt onderwijs gegeven, onder andere via woordbediening, catechese en jeugdwerk. En dan is er natuurlijk de school. Een niet onbelangrijk deel van hun vorming ontvangen jongeren juist daar. De school speelt daarom dan ook een zwaarwegende rol in hun opvoeding.

Nu is het (alweer honderd jaar) een groot voorrecht dat de overheid het onderwijs dat ouders op grond van die doopbelofte aan hun kinderen willen geven, volledig financiert. Daarin is Nederland vrijwel uniek. Op die manier is er op veel plaatsen in ons land de mogelijkheid kinderen in een consistente lijn op te voeden.

Daardoor behoeft thuis en in de kerk niet gecorrigeerd te worden wat op school wordt geleerd. En in omgekeerde richting: op school wordt de opvoeding van thuis niet ondergraven.

Ons Nederlandse onderwijsstelsel maakt het zo mogelijk om onderwijs en opvoeding vanuit en in een gemeenschap van ouders, kerk en school te laten plaatsvinden. In zo’n opvoedingsgemeenschap heeft een ieder weliswaar zijn eigen taken en verantwoordelijkheden en ook zijn eigenheid, maar binnen die gemeenschap wordt wel samengewerkt.

LOYAAL

Kinderen ontvangen onderwijs op school. Daar is op vele terreinen deskundigheid aanwezig die ouders niet willen en kunnen missen. Binnen zo’n gemeenschap zijn ouders echter geen klanten van een school en is een school geen aanbieder van diensten.

Dit betekent dat ouders loyaal zijn ten opzichte van de school en dat zij het onderwijs dat daar wordt gegeven (en de regels die daar worden gesteld) ook daadwerkelijk ondersteunen.

Voor de school betekent dit dat zij geen leerlingen wil vormen zonder daarbij de ouders te betrekken. Opvoeding is immers een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Bovendien is voor de school de betrokkenheid van ouders van groot belang, omdat dat de legitimatie voor de vrijheid van onderwijs aan het worden is. Ouderparticipatie is dan ook in dat opzicht een voorwaarde voor het voortbestaan van ons bijzonder onderwijs.

EXTRA OPDRACHT

Participeren binnen zo’n verband is ook voor de kerk van belang. Want de ‘contacturen’ van de kerk met de jeugd zijn minimaal. Daarom is het zo mooi als ook de school dat wat in de kerk (en thuis) gebeurt, ondersteunt.

Binnen een dergelijke gemeenschap wordt voor een andere insteek gekozen: die van wederzijdse rechten én verplichtingen, namelijk: meedoen, meewerken, meeleven, verdragen, opscherpen, helpen en geholpen worden. En een christelijke gemeenschap kent er nog meer. Meebidden is er daar één van.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het niet overal mogelijk is zo’n gemeenschap te vormen, bijvoorbeeld als er binnen een redelijke afstand geen school is, zoals de ouders die wensen. In dat geval hebben de ouders in de opvoeding een extra opdracht. Zij zullen zelf meer moeite moeten doen om hun overtuiging aan hun kinderen door te geven. Ook de kerk heeft dan een extra verantwoordelijkheid. Wellicht kan die daaraan dan via de zondagsschool en het jeugdwerk invulling geven.

ANDERSDENKENDEN

Er is dan nog minstens één punt dat hierbij de aandacht vraagt. Op veel christelijke/reformatorische scholen in Nederland worden ook leerlingen toegelaten met een niet- of minder- of anders-kerkelijke achtergrond. Dat betekent dat op die scholen ook ruimte is voor ouders die, ondanks afwijkende opvattingen of andere keuzes in hun eigen leven, hun kinderen naar zo’n school sturen. Naar een school die gedragen wordt vanuit een bepaalde ‘gemeenschap’.

Dat betekent enerzijds dat zij daarmee aanvaarden dat hun kinderen ‘geconfronteerd’ worden met de bijbelse boodschap. Anderzijds en omgekeerd kunnen zij en hun kinderen daarmee ook invloed uitoefenen op de school en de daarbij behorende gemeenschap. Dat laatste hoeft echter geen onoverkomelijk bezwaar te zijn. Voorwaarde daarvoor is wel dat de ouders de boodschap van de school en de daar geldende regels loyaal aanvaarden. Als dat zo is, dan kan een gemeenschap toch tegen een stootje? Met elkaar kun je immers wat opvangen, dat blijkt toch juist ook in een gezin en in een kerkelijke gemeente? Daar is het ook niet altijd koekoek één zang en zijn er sterkeren en zwakkeren...

VOORRECHT

Dat elkaar versterken is in 2017 nog belangrijker dan enkele decennia geleden. Want met welke geluiden, meningen en opvattingen worden kinderen, jongeren, scholieren en catechisanten niet geconfronteerd? Een bonte kakofonie klinkt in en rond de kerkelijke gemeente en daarbuiten stelt men zich steeds meer op tegen de Heere en tegen Zijn Gezalfde.

Daarom hebben opvoeders elkaar des te meer vast te houden en ook daadwerkelijk te ondersteunen; opvoeden doe je gezamenlijk. Het is het een bijzonder voorrecht als je als kind én thuis, én in de kerk én op school mag horen van de Weg, de Waarheid en het Leven. Dat geldt voor de gedoopte kinderen, de tweeërlei kinderen des verbonds, maar het is ook een voorrecht als een kind, een jongere die er thuis niet van hoort en in geen kerk komt, er op school dan tóch van hoort.

Als dat inderdaad alleen daar gebeurt, dan is dat wel een grote verantwoordelijkheid voor die school. Het betekent immers dat die leerling alleen daar van Hem hoort, Die gekomen is om te zoeken en zalig te maken wat verloren is.

Mr. J.G. Macdaniel MA is proponent binnen de Protestantse Kerk en als jurist werkzaam bij de Vereniging voor Gereformeerd Schoolonderwijs (VGS) in Ridderkerk.

DE CHRISTENUNIE EN HET ONDERWIJS

Welke speerpunten heeft de ChristenUnie ten aanzien van het onderwijs?

Is het onderwijs in Nederland van de ouders en leraren? Of is het van de overheid? Het is een fundamentele vraag die gaat over de kern van onze samenleving. Ten diepste gaat het over de vraag: zijn we allemaal verschillend en uniek geschapen? Of zijn we allemaal gelijk?
In ons land kennen we de vrijheid om zelf een school te stichten en in te richten. Honderd jaar geleden werd in de grondwet vastgelegd dat zo’n school dezelfde bekostiging krijgt als een door de staat gestichte school. De wetgever begreep dat verschillen er mogen zijn: elkaar accepteren en respecteren.
Deze vrijheid staat echter steeds meer onder druk omdat veel mensen menen dat de overheid bepaalt wat je moet vinden en denken om een brave burger te zijn. De ChristenUnie strijdt ervoor dat de invloed van de overheid op scholen zich beperkt tot wat je moet kunnen en kennen. Wat je vindt of denkt, hoort thuis in de waardengemeenschap die school en gezin samen vormen.

E.E.W. BRUINS
TWEEDE-KAMERLID

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen