GEEN TIJD VOOR GOD

Biddeloos zijn we als we gestopt zijn met bidden. We zijn het echter ook als we weinig bidden of als we God een leeg pakje aanbieden: woorden zonder betekenis. Of als we bidden zonder erbij na te denken, of gehaast bidden.

ERKENNING

In 2015 verscheen er van Tim Keller een veelomvattend boek over het gebed (Bidden. Vertrouwelijke omgang met de ontzagwekkende God). De auteur, bekend voorganger van de Redeemer Church in New York, laat zijn lezers eerlijk weten: dit boek is ontstaan uit de persoonlijke ervaring van een armoedig gebedsleven.

Ook ons kan de erkenning dat er aan ons gebedsleven van alles mankeert, dat het misschien wel in een crisis verkeert, helpen om uit het slop te komen. Als de kwaal is blootgelegd, staat immers de deur naar herstel open. In dit artikel doen we het eerste: we leggen de kwaal van de biddeloosheid bloot door enkele oorzaken ervan aan te wijzen. In een vervolgartikel staan we stil bij wat de gevolgen van biddeloosheid zijn. Om in een slotartikel het geneesmiddel aan te wijzen en toe te passen.

KAPITAAL

Een belangrijke oorzaak van biddeloosheid lijkt tijdgebrek te zijn. Allerlei redenen worden daarvoor aangevoerd. Veel mensen vertrekken ’s morgens vroeg om enigszins op tijd op hun werkplek te zijn. Vertrek je maar iets later, dan kun je zomaar een halfuur of meer tijd verliezen aan de file. Heb je in zo’n geval nog tijd voor stille tijd?

Wie tijd heeft om geld te verdienen en uit te geven, heeft ook tijd voor gebed

Dat is slechts een van de vele redenen die worden aangevoerd als verontschuldiging voor het gebrek aan stille tijd. In werkelijkheid ligt het iets genuanceerder. De Duitse predikant Friedrich von Bodelschwingh (1877-1946; hij trok zich het lot van onder anderen epileptici zeer aan en verzette zich fel tegen de naziplannen om het Arische ras van dergelijke ‘mislukkelingen’ te zuiveren) stelde zich aan het begin van elk nieuw jaar de vraag ‘Hoe beheer ik mijn miljoenen?’ Daarbij dacht hij niet aan zijn geldelijke vermogen (als hij dat al had), maar aan de tijd die hij met het nieuwe jaar ontving: 8.760 uren of 525.600 minuten of 31.536.000 seconden.

REKENSCHAP

In de regel gaan we met dat kapitaal nogal slordig om. We laten kostbare minuten verloren gaan. Wie echter beseft dat hij elke minuut van zijn levenstijd van God ontvangt, verspilt zijn tijd niet nonchalant. Hij zal zijn tijd zo indelen dat de dingen die er in het leven werkelijk toe doen, niet in het vergeetboek raken. Hij weet immers dat hij aan God rekenschap moet afleggen van elke minuut die ons is toevertrouwd. Wie de tijd heeft om te eten en te drinken, geld te verdienen en geld uit te geven, te slapen en zich te ontspannen, de krant te lezen en te klussen; wie de tijd heeft om naar school te gaan en huiswerk te maken, te sporten en te gamen, die heeft toch ook tijd voor bijbellezen en gebed. Laten we beginnen met het aan ons toevertrouwde ‘kapitaal’ goed te beheren. Laten we aan timemanagement met het oog op de eeuwigheid doen.

TELEURGESTELD

Voor sommigen is het advies om de tijd beter te beheren misschien te goedkoop. Dat geldt bijvoorbeeld mensen die terdege weten dat het wat betreft bidden en bijbellezen anders moet in hun leven. Het roer moet om, maar het lukt niet. Ze zitten gevangen in een sleurgang waaruit ze niet kunnen ontsnappen. Zij ervaren dagelijks dat de tijd hun de baas is in plaats van dat zij baas over hun tijd zijn. En terwijl zij ervan overtuigd zijn dat het anders moet, is hun kwellende vraag hoe het anders kan.

Weer anderen hebben het bidden eraan gegeven, omdat ze teleurgesteld zijn met betrekking tot het gebed, meer nog: in God. Ze tobden met moeilijkheden of met ziekte. Er waren zorgen die hun boven het hoofd groeiden. Ze hebben gebeden en gesmeekt of God de situatie wilde veranderen. Er veranderde echter niets, in ieder geval niets ten goede.

Anderen hebben gebeden om een baan, een diploma, een partner naar hun hart, maar zowel het een als het ander ging aan hen voorbij. Als gevolg daarvan raakte hun verwachting in het gebed, vooral in God Die hoort naar het gebed, uitgeblust. Als bidden jouw situatie toch niet verandert of je verwachtingen niet waarmaakt, waarom zul je dan nog blijven bidden? Misschien zijn we zelf wel zo’n teleurgesteld mens die niet langer van het gebed en dus van God verwachting heeft.

ZONDE

Er zijn vast nog meer oorzaken van biddeloosheid aan te wijzen. Als we echter eerlijk zijn, moeten we toegeven dat in alle hiervoor genoemde én nog niet genoemde oorzaken ten diepste secundaire oorzaken zijn. Het zijn doekjes voor het bloeden. Het bloeden stelpen ze echter niet, omdat ze de oorzaak niet bloot leggen. Het zijn maskers om de diepste oorzaak van onze biddeloosheid te verhullen. Het zijn armelijke pogingen om ons voor onze biddeloosheid te verontschuldigen of deze in ieder geval aannemelijk te maken, maar ze raken de kern niet.

Primaire oorzaak van onze biddeloosheid is de zonde, die een gapende kloof tussen God en ons tot gevolg heeft. Onze biddeloosheid heeft zijn wortels diep ingeslagen in de bodem van onze keus om zonder God te leven. We leven langs God heen en aan Hem voorbij of met de rug naar Hem toe, net hoe we het willen noemen.

Het komt allemaal op hetzelfde neer: we hebben voor God geen plaats ingeruimd in onze plannen met ons leven. In het gunstigste geval is God in ons leven een appendix, een aanhangsel. In veel gevallen is dat aanhangsel inmiddels verwijderd.

AANVECHTING

Zo’n leven zonder God lijkt nog aardig te lukken ook. We hebben de voorbeelden om ons heen voor het oprapen. Tal van mensen die met God niet leven en helemaal niet met Hem rekenen – mensen uit onze onmiddellijke omgeving, mensen die we vrijwel dagelijks ontmoeten, in de buurt, op het werk, op de sportclub – ze hebben hun leven goed op de rails staan. Ze maken plannen en het lijkt hun allemaal te lukken. Van zorgen en moeiten lijken zij niet(s) te weten.

In het gunstigste geval is God in ons leven een aanhangsel

Wie herkent de Asaf-aanvechting van Psalm 73 (v.3-5) niet? Je bent jaloers op degene die geen moeite kennen en door zorgen niet gekweld worden. Als je zover bent, is de volgende stap niet ver: stoppen met bidden. Als je het nog wel doet, is het een schijnvertoning: het prevelen van woorden die zonder betekenis zijn. Kortom, onnadenkend bidden, slordig bidden of gewoon geen tijd meer nemen om te bidden. En ziedaar: biddeloosheid is in ons leven een verbijsterende werkelijkheid geworden.

Ds. P. van der Kraan uit Arnemuiden is emeritus predikant.

Volgende keer deel 2, over de gevolgen van biddeloosheid.

PLOEGENDE BOER

In een van de kerken van Florence hangt een schilderij waarop een ploegende boer is afgebeeld. Dat die boer aan het ploegen is, kun je alleen maar afleiden uit het feit dat een deel van de akker al geploegd is. Het tafereel dat de schilder op zijn doek heeft vastgelegd, laat namelijk iets anders zien dan een ploegende boer. Iets heel anders: de boer is op zijn akker neergeknield en bidt. Waarvoor of waarom hij bidt, is een vraag die onbeantwoord blijft. Dát hij bidt, is overduidelijk. Maar nu het bijzondere: terwijl de boer bidt (en dus onzichtbaar voor de man), is een engel uit de hemel neergedaald die verdergaat met ploegen op de plaats waar de boer ermee was gestopt om te bidden.

De boodschap is duidelijk. Zoals op het schilderij is afgebeeld, doet God met mensen die vóór alle dingen het Koninkrijk van God zoeken. Op welke manier dan ook maakt Hij Zijn belofte waar dat zij al het andere bovendien ontvangen. Zo duidelijk als de boodschap van het schilderij is, zo indringend is echter de vraag of die boodschap door ons herkend wordt. Of juist niet, omdat we met biddeloosheid zijn geslagen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen