GLOBAAL BEKEKEN

Kerk en Theologie was geheel gewijd aan (de theologie van) prof. dr. J. Muis, de dogmaticus die op 1 september afscheid neemt van de Protestantse Theologische Universiteit. Onder de titel ‘Iets van God ondervinden’ reageert prof. dr. F.G. Immink op de visie van Muis op het heilig avondmaal:

Muis beklemtoont dat we bij de viering de tegenwoordigheid van Christus niet uit het oog moeten verliezen. ‘In de Maaltijd van de Heer zijn zowel Christus als de gelovigen actief en tegenwoordig (Konkordie van Leuenberg 15, 16).’ Op die gedachte van de tegenwoordigheid van Christus in de viering borduur ik even voort. En ik veroorloof me op te merken dat er in de Rooms-Katholieke en in de Lutherse vieringen een sterker besef van de tegenwoordigheid van Christus aanwezig is dan in de gemiddelde protestants-gereformeerde vieringen. Dat zou te maken kunnen hebben met een diep sacramenteel bewustzijn in deze tradities. Voor de Rooms-Katholieke Kerk gaat dat zeker op vanwege de nadruk op de consecratie. Ook al wordt er in de protestants-gereformeerde traditie tegenwoordig meer nadruk gelegd op de rituele dimensie van het kerk-zijn, dat leidt niet of nauwelijks tot een dieper besef van de tegenwoordigheid van Christus in de viering van de sacramenten. Ik zou willen pleiten voor een herbezinning op de unio cum Christo (vereniging met Christus) tijdens de communie van brood en wijn. Want net als in de Rooms-Katholieke viering gaat het ook in een protestantse viering om een werkelijke vereniging met Christus, maar met dit verschil dat in een gereformeerde viering de mystieke vereniging met Christus gekoppeld wordt aan de gelovige deelname, aan de communie van brood en wijn. In het klassiek-gereformeerde formulier voor de viering van het Heilig Avondmaal is er een sterk besef van Gods werkzaamheid tijdens de viering.

***

Luther over ‘dood en geboorte’:

(...) een stervend mens moet van alles en ieder afscheid nemen. Hij moet zich dan geheel op God richten – want naar Hem zal de dood ons brengen en voeren. Iedere gelovige moet dit met blijdschap overdenken, want bij de dood begint de nauwe poort of de smalle weg naar het leven (vgl. Mattheüs 7:14). De weg is wel nauw, maar zij is niet lang. Het gaat hier, zoals bij een kindje dat uit het kleine huisje van het moederlichaam met gevaar en nood onder deze wijde hemel in deze wijde wereld geboren wordt.

Zo gaat de mens ook, door de nauwe poort van de dood, uit dit leven tot het andere. Hoewel de hemel en de aarde, waarin we nu leven, door ons voor groot en ruim gehouden worden, dan is toch dit alles, vergeleken met de komende hemel, veel nauwer en kleiner dan het moederlichaam is, vergeleken met deze zichtbare hemel. De dood van de heiligen heet daarom terecht: een nieuwe geboorte.

***

‘Kunst een gave Gods?’ vraagt dr. Peter Verbaan in Confessioneel (het blad van de Confessionele Vereniging).

Calvijn en Luther noemen de kunst een gave Gods. Calvijn noemt het in één adem met de wiskunde en de geneeskunst, Luther had het vooral over zijn geliefde musica.
Maar met die term gave Gods is het oppassen geblazen. Waarom de kunst of de geneeskunde wel – maar de kennis van een automonteur of computerdeskundige niet? Met dat we het ene een gave Gods noemen – omdat we het hoger waarderen – is het andere dat dan niet? Zonder de gemeentereiniging die onze straten schoonhoudt en onze containers leegt zouden we nergens zijn. Maar het straatje van Vermeer is ‘cultureel erfgoed’. Een historisch voorbeeld was de toespraak van de voorzitter van de NCRV, mr. A.B. Roosjen, bij het officiële begin van de televisie. Hij noemde de televisie een gave Gods. Toen kwam er een storing...

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen