AFSTAND EN VERVREEMDING

Jongeren in 2017 leven in een wereld die meer dan ooit een opengebroken stad is. Ontwikngen voltrekken zich in razendsnel tempo. Informatiestromen storten zich als kolkende rivieren over ons uit.

BOEKPRODUCTIE

Een vergelijking maken met gebeurtenissen van vijf eeuwen geleden is aantrekkelijk. Even daarvoor voltrok zich een revolutionaire gebeurtenis in de boekproductie. Johannes Gutenberg in Mainz ontwikkelde een nieuwe techniek waardoor het drukproces aanmerkelijk vereenvoudigd en goedkoper werd. Na hem kwam Luther, die dankbaar gebruik maakte van dit nieuwe communicatiemiddel. Dankzij zijn grote uitdrukkingskracht, directheid en begrijpelijkheid wist hij met zijn herontdekking van het Evangelie velen te bereiken en te raken. Spoedig was hij de meest productieve auteur van zijn dagen.

Zijn schriftverstaan had diep ingrijpende gevolgen voor kerk en wereld. De vraag: ‘Hoe ben ik rechtvaardig voor God?’ vertolkte een breed levend gevoelen. Ze raakte aan een uiterst persoonlijke kwestie, aan het besef van persoonlijke schuld en vrijspraak. De radicale Luther was voor sommigen nog niet radicaal genoeg. De Reformatie heeft veel last gehad van de doperse nevenstroom. Ze is het protestantisme altijd bijgebleven, de ene tijd nadrukkelijker dan de andere. De hervormingsgezinde partij riep ook verzet op, want ze maakte korte metten met alles wat niet tot het Woord te herleiden was. Hoevelen zaten meer vast aan menselijke tradities dan aan het goddelijke Woord? Een blijvende vraag. Aan de andere kant lijkt het vandaag voor velen niet uit te maken hoe je gelooft. Ieder zijn eigen beleving. Als je verhaal maar authentiek is.

TOEN EN NU

Geen enkele generatie zag de wereld zo snel en drastisch veranderen als de tachtigplusssers van nu. Vertelt mijn vader van negentig over vroeger, dan worden zijn kleinkinderen in een heel andere wereld binnengeleid. De wereld van paard en wagen. Van kleine neringdoenden. Van maandag wasdag. Van water uit de pomp of put. De lamp in de kamer brandde op olie. Er was geen radio, televisie of telefoon. In de kerk zaten mannen en vrouwen gescheiden. De preek werd onderbroken door de tussenzang. De voorlezer was niet weg te denken. De dominee droeg een slipjas en hoge hoed buiten de deur. Familie woonde bij elkaar op het dorp. Jongeren van nu leven, leren en werken in een compleet andere context. Hun wereld is die van de global village. Afstanden tellen niet of nauwelijks meer dankzij vliegensvlugge informatiestromen en mobiliteit. We kijken voortdurend over de grenzen heen en worden geconfronteerd met andere culturen en denkwijzen. In het buiten-land ontmoeten we christenen die weliswaar een andere vorm van eredienst hebben, maar voor wie God een onbetwistbare werkelijk-heid is. Dat kan bevruchtend werken en een geweldige stimulans geven aan ons eigen geloofsleven, maar ook de vertrouwde vorm van eredienst doen relativeren.

Het kan ook nog anders. Op de digitale fora ontmoeten we mensen met interessante meningen en visies. Ze leren ons dat veel bijbel-gedeelten tijd- en cultuurgebonden zijn. Maar hoe komen we dan weer klaar met Openbaring 22:18, 19 en Romeinen 15:4?

De gereformeerde ds. J. Overduin schrijft ergens: ‘Wie een geestelijk luchtledig is, is vatbaar voor elk nieuw opvulsel. Wie het Evangelie nog nooit geestelijk verteerd heeft, zal vatbaar zijn voor elke nieuwe modegril.’

Het arme zondaarsgeloof is ons te karig. God is de lieve, zorgende Vader en wij Zijn al even lieve kinderen. Maar hebben we ’t dan nog wel over hetzelfde Evangelie? De bevrijdende boodschap van het Lam van God dat de zonde der wereld wegneemt (Joh.1:29)? We kunnen naar twee kanten ontsporen. De Heilige Geest is de allerbeste Gids. Hij leidt in het spoor van het Woord en is daar ook de sleutel op. Een sleutel die draait op het gebed.

HARTZEER

Het doet pijn als een of meer van onze kinderen van God vervreemden. Dat waaiert onontkoombaar uit over het derde en vierde geslacht. Je maakt het als grootouders mee dat de doop niet meer bediend wordt aan een of meer van je nakomelingen. Kan ik hier nog sturen, of bijsturen? Doen mijn woorden er nog toe? Ben ik zwartkijker of zeurpiet? Of juist de stabiele figuur in een omgeving waar zekerheden rap over boord gaan? Misschien kunnen grootouders wel een rots in de branding voor hun kleinkind(eren) zijn. Een toevlucht bij wie je zijn moet voor rust en wijsheid. Een voorbeeld van vertrouwen op de Heere. Iemand die kan luisteren en de vreze van de Heere uitademt…

Generaties kunnen van elkaar vervreemden als leefwerelden sterk van elkaar gaan verschillen. Onze wegen lopen uiteen. Er wordt niet meer echt inhoudelijk met elkaar van gedachten gewisseld. We menen te weten hoe de ander erover denkt. Schokkend wanneer dat, wat voor ons van wezenlijke waarde en betekenis is, nonchalant en met brede gebaren van tafel wordt geveegd. Zaken die voor ouderen onomstotelijk vaststaan, worden in twijfel getrokken. Het raakt – als het goed is – onze diepe liefde voor de Heere en Zijn dienst. Maar zijn we ooit uitgepraat? Staan we ooit machteloos, zolang we ons nageslacht nog bij de Heere kunnen brengen? Misschien doen we het wel te weinig.

DE ANDERE WEIDE

Het gras bij de buren is altijd groener. Waarom niet eens een dienst elders bijwonen? ‘Het zingt daar zo fijn. Ze doen er niet moeilijk over kleding en zo. Waarom zou ik trouwens naar de kerk andere kleren aandoen dan wanneer ik in de tuin werk? Is dat niet hypocriet? En ik ben bij de Heere toch welkom zoals ik ben?’ Het zijn niet alleen pubers die dit vinden.

En dan zijn er nog allerlei ethische kwesties. Het gemak waarmee jonggetrouwden het ouderschap uitstellen. ‘We willen eerst een aantal jaren werken, geld verdienen, sparen.’

Stop. Voor we er erg in hebben, bevinden we ons in tegengestelde posities. Dan gaat het over ‘wij’ en ‘zij’.

Verdiepen we ons nog in elkaar? Praten we nog met elkaar? Bidden we nog voor en misschien wel mét elkaar?

Slaan mijn kinderen en kleinkinderen Gods verbond en woorden nog wel als hun schatten gade? (Ps.25:5, berijmd). En doe ik dat zelf ook nog …?!

Ds.J. Belder uit Harskamp is hervormd emeritus predikant.

HANDVATTEN VOOR GROEPSGESPREK OF PERSOONLIJKE OVERDENKING:

• Lees Efeze 3:18,19. Wat zeggen ons deze verzen?

• Roem niet in eigen kerk(elijke gemeente), maar wel in Christus.

• Noem niet te snel iets ‘uit de duivel’.

• Evangelische christenen kunnen de luis zijn in de pels van de geïnstitutioneerde kerk.

• Is kerkelijke verdeeldheid geen antireclame voor het Koninkrijk van God?

• Maken we niet te weinig ernst met Jezus’ woorden in Johannes 17:21 (‘Heilig hen door Uw waarheid; Uw woord is de waarheid.’)?

• Echt gesprek aangaan maakt je kwetsbaar. Durven en willen we dat?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen