NEPNIEUWS

De westerse wereld is in de moderne geschiedenis trots geweest op persvrijheid. Minachtend wordt neergekeken op achterlijke regimes waar censuur heerst en mensen gehersenspoeld worden. Hoe kun je ergens een goede mening over vormen als je maar één kant van het verhaal hoort, of zelfs ronduit foutieve informatie krijgt toegespeeld?

In de vrije, westerse wereld is echter een gebruik in omloop geraakt om onwaarheden als feiten te presenteren: nepnieuws. Wikipedia zegt daarover: ‘Nepnieuws is desinformatie verhuld als nieuws die voornamelijk verspreid wordt via websites en sociale media, met als doel het maken van winst of het beïnvloeden van de publieke opinie.’

PRESIDENTSVERKIEZINGEN

Rond de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten van vorig jaar is dit begrip vaak gevallen. De publieke opinie zou zo beïnvloed zijn ten gunste van Donald Trump dat hij als president verkozen werd. Trump bedient zich nu zelf van de term fake news om de, in zijn ogen, vijandige media zwart te maken en als onbetrouwbaar af te schilderen. Onbekommerd stuurt hij allerhande tweets de wereld in die op zijn eigen ‘waarheid’ gebaseerd zijn. Nog een term die sinds de verkiezingen vorig jaar in de VS populair is geworden: post-truth politics, politiek die de waarheid als het ware achter zich heeft gelaten. Daarbij gaat het om een politieke cultuur die erop gericht is de emoties van mensen te bespelen, in plaats van zich druk te maken om feiten. Via de sociale media gaat dat veel gemakkelijker dan voorheen. In de westerse wereld nog wel.

Maar misschien zijn wij kritische geesten die nepnieuws moeiteloos ontmaskeren of er niet mee in aanraking komen doordat we betrouwbare kranten lezen. Toch bevinden velen van ons zich in een informatieluchtbel. Steeds meer mensen kiezen voor de sociale media voor hun nieuwsconsumptie – misschien niet zozeer het lezerspubliek van De Waarheidsvriend, maar wel de kinderen en kleinkinderen van de abonnees. Kenmerkend voor de luchtbel is dat je erin kunt ademen, maar dat je zelf niet doorhebt hoe benauwd het er eigenlijk is. Volgens Wikipedia is een informatieluchtbel het ‘resultaat het ‘resultaat van een gepersonaliseerde zoekopdracht, waarbij een website-algoritme selectief probeert te bepalen welke informatie de gebruiker zou willen zien, gebaseerd op informatie over die gebruiker (zoals locatie, eerder klikgedrag en zoekgeschiedenis).’

ZOEKGESCHIEDENIS

Twee personen kunnen bijvoorbeeld dezelfde zoekterm invullen en volstrekt verschillende resultaten krijgen, gebaseerd op hun eigen zoekgeschiedenis. Mensen met linkse standpunten krijgen vooral berichten te zien over klimaatverandering, vluchtelingen en discriminatie, terwijl mensen met meer rechtse standpunten lezen over asielzoekers die meisjes verkrachten, aldus een artikel op de site van de NOS.

Veel mensen vinden kranten onbetrouwbaar en zoeken nieuwsbronnen die passen bij hun overtuigingen. Nederlandse Turken volgen het nieuws op een nieuwsaanbieder met de naam ‘Dutchturks’ omdat de gewone Nederlandse kranten volgens hen veel te anti-Turks zijn. En zo kan het gebeuren dat ‘gebruikers hierdoor geen informatie te zien krijgen die hun eigen standpunt tegenspreekt. Hierdoor worden gebruikers geïsoleerd in hun eigen culturele of ideologische luchtbel.’ (Wikipedia) Niet erg bevorderend voor het scherpen van de geest, of het ontwikkelen van een eigen mening.

VRIEND VAN DE WAARHEID

Gelukkig lezen wij thuis het Nederlands Dagblad en het Reformatorisch Dagblad. We worden keurig op de hoogte gehouden van het wereldnieuws én van het kerknieuws. We lezen ook weleens berichten die onze standpunten tegenspreken. Hoewel? Hebben we met de keus van deze dagbladen ook niet gekozen voor onze eigen christelijke informatieluchtbel? Misschien moet ik vaker De Volkskrant of NRC-Handelsblad openslaan. Bij de dokter of kapper pak ik weleens bewust bladen die volkomen haaks staan op mijn overtuigingen en manier van leven. Gewoon om een inkijkje te krijgen in het leven van mensen die zonder God leven.

Toch ben ik blij dat ik mag werken voor een christelijk blad met als titel De Waarheidsvriend. Sommigen vinden die naam te pretentieus. Misschien, maar een vriend(in) van de waarheid willen zijn betekent nog niet dat je die waarheid in pacht hebt of helemaal begrijpt. Links onderin op pagina 2 staat de bijbeltekst waarop deze naam gebaseerd is: ‘Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven.’ (Joh. 14:6) Hoe langer ik loop op die weg, hoe enthousiaster ik word over Jezus, Die inderdaad de Waarheid is, en dus het Leven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen