WAARHEID ALS EEN MENING

In menige boekhandel vinden we de Bijbel bij de uitgaven die geschaard worden onder ‘Esoterie’, een verzamelnaam voor religieuze bewegingen die gelinkt zijn aan alchemie, magie, hermetisme, theosofie, bewegingen die verband houden met wat occult is, wat slechts door ingewijden doorgrond kan worden. Het stoort me elke keer als ik dit tegenkom. Wat belangrijker en erger is: het is een belediging van God, Die Zich bekendmaakt in het Evangelie.

Immers, wat is er vaag en slechts voor ingewijden van wat Lukas schrijft, als hij (hoofdstuk 1:1-4) noteert wat onder ons volkomen zekerheid heeft, als hij na nauwkeurig onderzoek op geordende wijze verwoordt wat ooggetuigen hem meldden? Om welke reden doet Lukas dat? Opdat in de (doop)catechese zékerheid verkregen wordt van waarin we onderwezen zijn.

GETUIGEN

In onze tijd spreken we meer over missionair zijn dan over getuigen, terwijl we waarschijnlijk hetzelfde als vroeger bedoelen. Getuige zijn van het Evangelie – een roeping voor elke christen – betekent (soms onder ede) vertellen van wat je gehoord en gezien hebt. Dat verwijst naar iets wat werkelijk gebeurd is, dat is niet vrijblijvend, dat houdt geen onzekerheid in zich.

Johannes noemt zich de discipel ‘die van deze dingen getuigt en deze dingen beschreven heeft; en wij weten dat zijn getuigenis waar is’. (Joh.21) Twee hoofdstukken eerder verwoordt de apostel waaróm hij getuigt: ‘En die het gezien heeft, getuigt ervan, en zijn getuigenis is waar, en hij weet dat hij de waarheid spreekt, opdat ook u gelooft.’ Om niets minder dan wat op Golgotha geschied is, gaat het hier.

In ons land worden boeddhabeeldjes inmiddels geassocieerd met Intratuin

VERLICHT ONS HART

Vanuit zichzelf neemt de mens zoals hij geboren is, de dingen van de Geest van God niet aan; ze zijn zelfs dwaasheid voor hem. Het maakt dat het gebed om de verlichting van de Heilige Geest in de christelijke gemeente een grote plaats dient te hebben. In Gezang 5 (Morgenzang) zingen we het:

Verlicht ons hart, dat duister is,
wil ons, naar Uw getuigenis,
doen vlieden alle kwade paan,
en ijv’rig in Uw wegen gaan.

***

PLURALITEIT

Kenmerkend voor het denken van onze tijd is dat het erom gaat dat ik iets mooi vind, dat voor mij iets goed voelt. In het postmoderne denken is het heden niet de norm, maar vroeger is dat evenmin.

Niets leggen we vast. De pluraliteit is leidend in de levensvisie: het naast elkaar kunnen bestaan van verschillende overtuigingen die elkaar mogen uitsluiten.

Die persoonlijke bepaling van wat waarde voor mij heeft, is op het kerkplein ook aanwezig. Aangezien een bindende belijdenis uitgaat van een algemeen geldige waarheid, is die voor velen problematisch geworden. Omdat het karakter van de Heilige Schrift als geopenbaarde wil van God betekent dat we gezamenlijk buigen voor haar autoriteit, betekent dit zelfs in de kerk een spanningsveld. Immers, de ethiek verdwijnt als algemene waarden en normen er niet zijn. Dan gaat het er als eerste om dat je respect hebt voor de visie van een ander, ook als geen enkele bijbeltekst die visie onderbouwen kan. Zo stelt elk mens zijn individuele levensbeschouwing samen, een boeket dat uit allerlei bloemen kan bestaan.

ANDERE GODSDIENSTEN

‘Mijn religie is heel eenvoudig, mijn religie is vriendelijkheid,’ zei de Dalai Lama, de boeddhistische monnik uit Tibet. Meer en meer stellen landgenoten zich hiervoor open. In ons land worden boeddhabeeldjes inmiddels geassocieerd met Intratuin, terwijl tegelijkertijd op straat de islam zichtbaarder is dan ooit, de godsdienst van het vervullen van je plichten. In die context belijdt de kerk dat er buiten Jezus Christus geen zaligheid is en dat elke heidense godsdienst het menselijke hart niet werkelijk vervullen kan. Waar de waarheid beleefd wordt als ‘een mening’, als een keuze voor wat aanspreekt en wat prima voelt, is deze uniciteit van het christelijk geloof voor velen uiting van onverdraagzaamheid.

‘ZO ZEGT DE HEERE’

Talloze malen moesten de profeten in Israël hun boodschap beginnen met de woorden ‘Alzo zegt de Heere’, waarin woorden toegevoegd werden als ‘Die de hemel geschapen heeft en de aarde geformeerd’ of ‘Die gerechtigheid spreekt en bekendmaakt wat billijk is’. Voor wie God dient om God Zelf, uit liefde tot Hem, die beseft dat wat de Heere aanreikt het ‘einde van alle tegenspraak is’.

Ooit hoorde Israël als Zijn uitverkoren volk die stem, en nu mag de christelijke gemeente die Zijn naam draagt, meeluisteren. Het is de roeping van degenen die in de kerk leidinggeven om elke redenering af te breken (2 Kor.1o:5) die zich verheft tegen de kennis van God. Waarom? Om élke gedachte gevangen te nemen en die te brengen tot de gehoorzaamheid aan Christus.

HEILIGING VAN GODS DAG

Een enkel voorbeeld dat onze luisterhouding naar de Heilige Schrift zichtbaar in ons leven zijn zal, neem ik uit Jesaja 56. Hier klinkt het: ‘Zo zegt de Heere: Neem het recht in acht en doe gerechtigheid (…). Welzalig een sterveling die zo handelt, die de sabbat in acht neemt, zodat hij die niet ontheiligt, die zijn hand ervoor behoedt om enig kwaad te doen.’ Bij ‘het vasthouden aan Mijn verbond’ hoort voor God het heiligen van de dag die Hij apart plaatste. Die gedachte moet leidend zijn bij onze invulling van de rustdag, niet de gedachte dat ‘ik hierin geen kwaad zie’. Is de zondag ook naast de kerkdienst(en?) een andere dag? Die vraag moet je stellen, juist omdat het leefklimaat niemand onberoerd laat.

Dan heb ik het niet eens over professionele christensporters over wie je leest dat ze op zondag schaatsen of wielrennen ‘omdat je ook op een doordeweekse dag extra aan God kunt denken’.

***

Uniek is de tijd waarin wij leven niet. De gemeente van Korinthe leefde al in een multiculturele samenleving, te midden van een palet aan religieuze overtuigingen. Paulus leerde de christenen in die context om niet het isolement te zoeken. Tegelijkertijd hield hij hen voor: ‘Wij weten dat een afgod niets is in de wereld en dat er geen andere God is dan Eén.’ (1 Kor.8) Ondanks het vele wat aanbeden wordt, is er voor de gelovigen in Korinthe ‘maar één God: de Vader, uit Wie alle dingen zijn, en wij voor Hem, en één Heere Jezus Christus, door Wie alle dingen zijn en wij door Hem.’

GETUIGEN VAN DE WAARHEID

De Heere Jezus brengt Zelf de waarheid ter sprake als Hij voor de wereldlijke rechter verschijnen moet. Hij ís de Waarheid en Hij brengt Pilatus in het spanningsveld van het wel of niet horen naar Zijn stem, ook al interesseert deze Romeinse politicus zich meer voor de rust in het land dan voor de schuld of onschuld van Jezus. In die context klinkt het: ‘Hiertoe ben Ik in de wereld gekomen: om voor de waarheid te getuigen. Iedereen die uit de waarheid is, geeft aan Mijn stem gehoor.’ Dat getuigen van het leven in Christus – met als keerzijde de verlorenheid buiten Christus – zal zichtbaar zijn in het leven van Zijn kind. Ds. P.J. Visser zei hierover – als leerling van J.H. Bavinck, op wie hij promoveerde – ooit dit: ‘Wij zijn geen postbestellers die onze taak goed verricht hebben wanneer wij alleen de boodschap gebracht hebben. Wij zijn ambassadeurs, zaakgelastigden, die met de zorgvuldigheid van Christus zijn zaak moeten behartigen bij de mensen.’ Liefde tot onze naaste, onvoorwaardelijke liefde, zal hierin de sleutel moeten zijn.

GODS OPENBARING

Ook in ons postmoderne levensklimaat kan wie christen is, niet zonder ‘de beslissende betekenis van de feitelijkheid, de normativiteit en de geldigheid van Gods openbaring’, zoals de nieuwtestamenticus dr. A. Noordegraaf het verwoordde. Het geloof als een ‘zeker weten’ rust op de vaste grond van de waarheid. De geschiedenis van de kerk is daarom te lezen als een geding om de waarheid, om de dialoog met het Jodendom en met andere religies, om (zelfs binnen de kerk) de strijd tegen de dwaalleer.

In het Oude Testament is waarheid veelal synoniem met trouw, met rechtvaardigheid, eigenschappen die geheel horen bij de Heere Zelf. We begrijpen het gezegde dat ‘de waarheid in ongerechtigheid ten onder gehouden kan worden’, als we in Hosea 4 lezen dat de Heere een rechtszaak met Israël heeft, ‘omdat er geen trouw, geen goedertierenheid en geen kennis van God in het land is’, maar dat ‘vloeken, liegen, moorden, stelen wijdverbreid zijn’. Het gaan in de weg der waarheid is het gaan in de weg van Gods geboden.

GENADE EN WAARHEID

In het Nieuwe Testament spreekt Paulus over ‘de waarheid van het Evangelie’ (Gal.2:5). Ook na Christus’ opstanding is wandelen in de waarheid het vasthouden aan Zijn geboden. Juist aan de gemeente van Korinthe, levend te midden van veelgodendom, spreekt de apostel over het openbaar maken van de waarheid, over Gods openbaring in Christus.

Gaat dit eerst met name over Gods heil voor zondaren vanwege het offer van Christus, later lezen we ook over de waarheid als de gezonde leer. Door Jezus Christus zijn de genade en de waarheid (Joh.1:17) gekomen.

NATHANAËL

‘In het geding om de waarheid in een postmoderne cultuur zullen we noch kunnen toegeven aan relativisme noch aan fanatisme.’ (A. Noordegraaf) Te midden van een veelheid aan meningen, aan tot norm geworden beleving van mensen houden we vast aan Christus als de waarheid in eigen persoon. En Hem mogen we nooit losmaken van de Heilige Schrift, Gods geopenbaarde waarheid, beslissend voor ons denken en handelen.

Deze maand zal de catechese weer beginnen, onze opdracht om jonge mensen te leren. Ik ga daarom even terug naar het begin van het Lukasevangelie: ‘opdat u de zekerheid kent van de dingen waarin u onderwezen bent’. Onze jongeren houden we niet diverse opties voor, maar we wijzen hen de weg tot het leven, de enige Weg.

Dat is geen onverdraagzaam christendom. Dat is naastenliefde, zoals bij Filippus, die Nathanaël bij Jezus bracht, waarna Nathanaël beleed: ‘U bent de Zoon van God, U bent de Koning van Israël.’

P.J. Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen