HET GELOOFSGESPREK

Allerlei aspecten komen aan bod: wat is het goede moment om iets in te brengen vanuit het gezamenlijke geloof? Wanneer gaat de Schrift open en hoe doe je dat? Hoe voer je een gesprek, hoe is een gesprek opgebouwd, hoe begin en eindig je een gesprek?

Studenten oefenen dit aan de hand van opdrachten, zoals het schrijven van een pastorale email, het uitspelen van een pastorale situatie of het analyseren van pastorale gesprekken.

GEVOELSWAARDE

Wat zegt iemand, welke gevoelswaarde heeft het gezegde en over wie of wat gaat het in het gesprek écht? Soms wordt iets tegen de pastor gezegd dat ten diepste niet over hem gaat.

‘Vindt u ook niet, dominee, dat ik door de kerk in de steek gelaten ben?’ De pastor schrikt even: gaat dit over mij? Toch zal de goede pastor zich dit niet zomaar aantrekken, maar blijven luisteren. ‘Door wie voelt u zich écht in de steek gelaten?’ En het kan zomaar ineens gaan over geloofstwijfel, de afwezigheid van God, het knokken om overeind te blijven in het leven. In de colleges pastoraat houden we ons met deze dynamieken bezig. Wat zit er achter een vraag, wat speelt er in het leven van mensen, en in dit alles vooral: hoe gaat het eraan toe tussen God en déze mens?

De pastor komt in de spanning te staan tussen het getuigenis van de Schrift en de veelzijdige geloofsbeleving van mensen

In hun stagegemeente voeren de studenten een serie pastorale gesprekken. Zij maken van deze gesprekken verslagen. Uiteraard anoniem. Ook het gesprek van de pastor-in-opleiding vindt plaats in de vertrouwelijkheid. Op college bespreken we een uitgewerkt gesprek. Welke gedachten gaan door het hoofd van de pastor, wat voelt hij tijdens het gesprek? Het is belangrijk om je eigen gevoelens onder ogen te zien, want hoe moet je een gesprek voeren over het levenseinde als je zelf allerlei weerstanden voelt?

In de gespreksverslagen wordt duidelijk hoe de studenten zich gedurende de cursus hebben ontwikkeld. Zij zijn geen geoefende pastores geworden. In de voorbereiding op het ambt hebben zij wel geleerd wat er nodig is om te luisteren naar mensen in allerlei omstandigheden van het leven. Ze leren contact aan te gaan met vreemden, een geloofsgesprek te voeren met mensen buiten de eigen familie- en vriendenkring en vertrouwd te raken met mensen in hun vreugde, hun verlangens, hun verdriet en hun kwetsbaarheid.

SPANNING

Spannend wordt het in gesprekken als gemeenteleden minder dan voorheen verbonden zijn met de traditie. De geloofsbeleving is individueler geworden. De pastor komt in de spanning te staan tussen de leer van de kerk, het getuigenis van de Schrift en de veelzijdige geloofsbeleving van mensen. Pastoraat is geen catechese. Toch staat de predikant voor de inhoud van het geloof en komt met het ambt ook de roeping mee om mensen bij Christus te brengen en te houden.

Dit alles maakt pastoraat een uiterst existentieel vakgebied. Het gaat over jezelf als pastor, als gelovige, als mens. De grote vragen van de theologie komen ter sprake in het kleine verhaal van déze mens: Gods aanwezigheid, het lijden, verzoening en de toekomst. De pastor blijft luisteren, totdat in het levensverhaal iets hoorbaar wordt van de weg die God met een mens gaat. En aan het eind van het gesprekverslag noteert een student: ‘Op de fiets naar huis, denk ik bij mijzelf: dit is het mooiste werk dat er is.’

Dr. T.T.J. Pleizier is universitair docent Praktische Theologie aan de PThU, vestiging Groningen.

Later dit jaar volgt een ander tweeluik over het vak prediking: Hoe leert een predikant spreken?

PASTORALE ONTMOETING

In gesprek met een mevrouw stelt de pastor de vraag: ‘Hoe heeft u erdoor heen kunnen komen, denkt u?’ De pastorant antwoordt: ‘Nou, er komt dan wel iets in jezelf.’ De pastor gaat verder: ‘Een soort kracht?’ Terwijl ze op haar borst klopt, ongeveer waar haar hart zit, zegt mevrouw: ‘Ja.’

De pastor gaat nog een stapje verder en vraagt: ‘Waar komt die kracht vandaan?’ Mevrouw: ‘Die kracht komt wel van boven.’ Het is even stil. Dan zegt mevrouw: ‘Maar ik ben niet zo van halleluja, hoor! Ik zag dan laatst weer zo’n dominee op tv met een begrafenis en die zei dan dingen en dan denk ik: nou dat weet ik allemaal niet hoor.’ ‘U geloof het niet zo,’ stelt de pastor vast. ‘Niet zo van halleluja en zo. Het is niet allemaal prijzen en God doet alles. Maar iedereen gelooft weer anders, hè?’

Er wordt iets benoemd, voorzichtig, tastend, en niet al te uitbundig. Het tekent de pastorale ontmoeting: niet het dogmatisch omlijnde heeft de eerste aandacht, maar de verwevenheid met het leven. Daarin doet alles mee: het karakter, de ontwikkelingsgang door het leven, de zoektocht naar Gods hand in ons leven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen