GLOBAAL BEKEKEN

In Theologia Reformata schreef prof. dr. W.H.Th. Moehn in de rubriek ‘Reflexen’ over de Reformatie. Daarin staat een paragraaf over ‘de Bijbel in verstaanbare taal’. Een fragment:

Luther heeft niet alleen veelvuldig gepreekt, maar zijn volksgenoten ook een Bijbel gegeven in hun eigen taal. Zijn oudere tijdgenoot Erasmus had er ook al op gewezen dat de Bijbel thuishoort in de handen van de gelovigen, getuige de beroemde woorden in de Vermaning die als introductie aan zijn uitgave van het Nieuwe Testament voorafgaat: ‘Ik zou willen dat alle vrouwen de Evangeliën en de Brieven van Paulus lazen en dat deze Schriftgedeelten werden vertaald in alle talen, zodat niet alleen Schotten en Spanjaarden, maar ook Turken en Saracenen in staat zouden zijn ze te lezen en te leren kennen Het zou zo goed zijn als de landbouwer daaruit bij het hanteren van de ploegstaart en de wever bij het snorren van de klossen een stuk voor zichzelf zouden opzeggen en de reiziger daarmee onderweg de verveling zou verdrijven. Het zou zo goed zijn, als de gesprekken van alle christenen daarover gingen.’

Het is Luther geweest die zich ertoe gezet heeft de Bijbel in het Duits te vertalen – een vertaling die duidelijk doeltaalgericht was. Jaren later heeft hij in zijn Zendbrief over het vertalen verklaard: ‘Je moet niet aan de Latijnse letters vragen, hoe er Duits gesproken moet worden, zoals die ezels doen (…) Je moet het de moeder thuis, de kinderen op straat, de man uit het volk op de markt vragen en scherp opletten hoe ze praten (denselbigen auff das maul sehen). Als er zo vertaald wordt, begrijpen ze het en merken ze dat je in het Duits met hen spreekt.’ Bekende woorden, waarbij ik me afvraag of we niet te gemakkelijk verklaren dat we in de traditie van de Reformatie willen staan. Verstaan we wat Luther met deze woorden heeft gezegd? De zogenaamde verouderde woorden in de Statenvertaling blijven de gemoederen bezighouden. Gewild of ongewild krijgt een vertaling een sacrosanct karakter. Zelfs de zorgvuldig gekozen typering ‘de meest zuivere vertaling in het Nederlands’ kan niet verhinderen dat iedere wijziging van een vertaling beschouwd wordt als heiligschennis. (…). Verstaan we nog wat de reformator bewogen heeft toen hij zijn volksgenoten de Bijbel in handen wilde geven? Luther heeft gewerkt in de wetenschap dat het verbeteren en reviseren van zijn Bijbelvertaling nooit voltooid is. Voor de gebruikers van de Statenvertaling of de Herziene Statenvertaling blijf hij de luis in de pels die kritische vragen stelt: Wat doet de doeltaal met jou? (…).. Qua intentie ligt de Bijbel in Gewone Taal die nu beschikbaar is, dichter bij de bedoelingen van Luther dan de poging om krampachtig vast te houden aan het Nederlands van vier eeuwen geleden. Wie weet kan een hernieuwde bestudering van de reformatoren bewerken dat we op dit punt over onze eigen schaduw durven heen te stappen.

***

Terug naar de spijswetten? kopt een artikel van Bert van der Kruk in VolZin (religie en samenleving). Een citaat:

Ook rabbijn Van de Kamp zit niet te wachten op christenen die joodse spijswetten willen naleven. ‘Voor mij hoeft dat allemaal niet. (…).’ Hij komt ze tijdens zijn lezingen vaak tegen, christenen die zich laten voorstaan op hun joodse praktijken. ‘In Gouda stond elk jaar opnieuw een meneer op die mij vroeg: “Meneer Van de Kamp, wat vindt u er nou van dat ik de sabbat houd, en niet de zondag?” Dan wilde hij een klopje op de schouder van mij. Maar dat heb ik steeds geweigerd. De sabbat is voor de joden, niet voor de volkeren. Zo is het met de spijswetten ook. Ik zeg ook wel eens plagerig tegen zulke christenen: “Als je het jodendom echt kent, dan doe je zoiets niet.”’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen