EEN JAAR IN HET FRANSE AIX

‘In Frankrijk hebben sommige predikanten de gewoonte enkele elementen te noemen van de bijbeltekst en dan meteen over te gaan op een wat meer filosofisch getinte toepassing,’ licht De Sousa toe. ‘Maar predikanten hebben juist de taak om in een preek de betekenis van de tekst begrijpelijk uit te leggen aan gemeenteleden voordat ze een toepassing maken naar het dagelijks leven.’

UIT BRAZILIË

Rodrigo de Sousa is getrouwd en heeft twee kinderen van elf en acht jaar. Hij is geboren in Brazilië en daar heeft hij ook eerst samen met zijn vrouw gewoond. Beiden deden er een taalkundige bacheloropleiding. ‘Daarna gingen we in de Verenigde Staten, in St. Louis, naar het Covenant Theological Seminary van de Presbyteriaanse Kerk. We behaalden er allebei onze master theologie. Vervolgens gaven we zes maanden les in Malawi. Voor mijn promotieonderzoek verhuisden we naar Cambridge. Na drie jaar keerden we terug naar Brazilië. In Sao Paulo gaf ik acht jaar les aan de Mackenzie Universiteit. Deze universiteit gaat uit van de Presbyteriaanse Kerk van Brazilië en er studeren ongeveer 40.000 studenten. De theologische faculteit is een stuk kleiner: die heeft ongeveer 350 studenten en zo’n dertig docenten.’ Sinds een jaar werkt De Sousa als docent Oude Testament en Hebreeuws op de faculteit Jean Calvin in het Franse Aix-en-Provence.

Hij werkt al enkele jaren aan twee verschillende thema’s. ‘Ik houd me bezig met profetische teksten en de toepassing ervan in de huidige tijd: wat hebben deze teksten te zeggen over de kerk en over de moderne maatschappij, met name op het gebied van ethiek?

Daarnaast verdiep ik me in de geschiedenis van de verschillende bijbelvertalingen, met name van de Septuaginta. Dit is de Griekse vertaling van het Hebreeuwse Oude Testament, een vertaling die twee eeuwen voor Christus gemaakt is. Tijdens de periode in Cambridge heb ik vaak onderzoek hiernaar gedaan aan de universiteit van Parijs, die rijk gedocumenteerd is op dit gebied.’

Wat valt u op in Frankrijk?

‘Het grootste verschil tussen het werken in Brazilië en Frankrijk is dat het hier in Aix veel makkelijker is om te investeren in de contacten met de studenten, het voorbereiden van de colleges en eigen onderzoek. In Brazilië had ik werkgroepen met wel 35 tot 50 studenten, dan is persoonlijke bijna niet mogelijk. Ik vind het heel positief om zo te kunnen werken.

Verder heb ik tijdens dit eerste jaar hier in Frankrijk ontdekt dat er in de Franse kerk behoefte is aan een gedegen uitleg van de bijbeltekst in de preken. Predikanten stappen hier wel eens te snel over naar de toepassing.’

ISLAM

‘Ook blijkt het hier van groot belang om de Bijbel – en met name het Oude Testament – goed te kennen in verband met de verhouding van de kerk tot de islam. Dat komt naar voren in contacten met studenten op de faculteit. In gesprek met moslims ervaren studenten vaak dat er aan bijbelteksten een verkeerde interpretatie wordt gegeven. Om dit op een goede manier te weerleggen is een gedegen bijbelkennis onmisbaar.

In Brazilië, waar 82 procent van de bevolking christelijk is, speelt dit helemaal niet. De confrontatie met de islam is nieuw voor mij.

De aanhangers van andere wereldgodsdiensten vormen er samen nog geen drie procent van de bevolking. Brazilië is echt een land met een christelijke traditie. Het atheïsme is hier in Europa veel meer aanwezig. In Frankrijk speelt sterk de overtuiging dat religie iets is dat zich in je privéleven afspeelt, daar val je een ander niet mee lastig.’

OVERGANG

‘Voor onze kinderen is de overgang heel groot geweest, maar dat is gelukkig goed gegaan. Ze kunnen hier naar een kleine protestantse basisschool, waar een warme sfeer is. De kinderen krijgen in de kleine klassen persoonlijke aandacht. Onze dochter had zo haar eigen ervaring met de onwetendheid van de Fransen op het gebied van religie. Ons buurmeisje had oorpijn en onze dochter beloofde voor haar te bidden, waarop ons buurmeisje vroeg: ‘Wat is bidden?’ Voor onze dochter was het een schok te ontdekken dat ze dat helemaal niet wist. Ook voor mijn vrouw is het leven heel anders geworden. Zij heeft hier geen baan, terwijl ze in Brazilië zelf lesgaf. Hier moet ze eerst de taal helemaal leren. We zijn wel heel hartelijk ontvangen in de kerkelijke gemeente. De contacten daar doen haar goed, ze is betrokken geraakt bij diverse activiteiten.’

SAMENWERKEND TEAM

‘Hier op de faculteit is het contact met de andere docenten heel fijn, het lijkt wel of ik hier al veel langer werk. Ik kende sommige collega’s in Sao Paulo na acht jaar minder goed dan de collega’s op de faculteit hier. Docenten in Sao Paulo werken veel individueler, hier is een hecht samenwerkend team. We hebben veel theologische gesprekken met elkaar. Als we als docenten vergaderen, nemen we altijd de tijd om een theologisch onderwerp met elkaar te bespreken. Er wordt met groot respect naar elkaar geluisterd, we kennen elkaars specialismen en daarin is iemand dan leidend. Ik vind het heel bemoedigend om zo samen te werken.

Voor de toekomst weet ik nog niet precies in welk domein ik vooral onderzoek wil doen. Het hangt er ook vanaf waaraan er hier behoefte is. In Frankrijk is op de openbare universiteiten al heel gedegen studie gedaan naar de oorspronkelijke vertaling van de Bijbel, maar vanuit gereformeerd oogpunt kunnen we daar mogelijk een nieuwe bijdrage aan leveren.’

Drs. T.J. Burggraaf-van Dam uit Harmelen is docente Frans en bestuurslid van de stichting Vrienden van Aix.

AIX-EN-PROVENCE

De Gereformeerde Theologische faculteit in het Franse Aixen-Provence, Faculté Jean Calvin, is opgericht in 1974. Door de scheiding van kerk en staat wordt de faculteit niet gesteund door de Franse overheid. Vanuit Nederland ontvangt de faculteit steun, onder andere van de stichting Vrienden van Aix.

INTENSIEF EN INTERESSANT

Pierre-Sovann Chauny probeert in zijn colleges studenten onder andere uit te dagen om na te denken over de rol van de kerk: Waar is zij verantwoordelijk voor? Wat zijn haar taken? Chauny is net als De Sousa sinds een jaar verbonden aan de faculteit Jean Calvin.

Hij maakte de overstap vanuit de financiële wereld, ging opnieuw studeren en werd docent systematische theologie aan de faculteit in Aix. Samen met zijn vrouw en twee kinderen woont hij nu in Marseille.

‘Het is een intensief jaar geweest, dat eerste jaar lesgeven. Ik ben heel blij hoe het allemaal verlopen is, ik heb veel plezier beleefd aan het voorbereiden en geven van de colleges. Die moest ik overigens allemaal zelf in elkaar zetten. Ik heb het programma aangepast. We zijn in het eerste jaar begonnen met de vraag: ‘Wie is Jezus en wat is de betekenis van de verlossing?’

In het eerste semester heeft mijn voorganger, prof. Paul Wells, nog de colleges voor het tweede en derde jaar verzorgd. Tijdens het tweede sebegeleiding mester kreeg ik die uren erbij. Dat was een intensieve, maar ook echt interessante periode. Het contact met de studenten is goed. Ik geloof dat ik goed door heb wanneer ze me begrijpen en vooral wanneer ik even moet stoppen omdat ze het niet meer kunnen volgen. De studenten reageerden positief in de evaluatie.

Verder ben ik tevreden met alle andere veranderingen zoals de samenwerking met de collega’s hier, het leven in deze omgeving, ook voor mijn gezin. Zelfs met het soms erg warme klimaat zijn we blij.

In het nieuwe collegejaar zal er in principe geen beroep meer gedaan worden op Paul Wells. Hij vindt zelf dat hij te oud is geworden voor de bachelorstudenten. Hij voelt zich te ver verwijderd van deze nieuwe generatie studenten, die met een laptop in de hand geboren is en zo snel schakelt van het ene naar het andere onderwerp. Dat ligt hem niet meer. Ik zal dus alle colleges verzorgen in de bachelorfase.’

Proefschrift

‘Ondertussen werk ik ook aan mijn proefschrift over het schriftgebruik in de christologie van Charles Gore en Benjamin Warfield. Dat heeft even stilgelegen, omdat het lesgeven alle tijd vroeg. In februari heb ik de draad weer opgepakt en op dit moment ben ik vooral bezig met de aanpassing van de omvang van het proefschrift. De begeleiders van de VU in Amsterdam en de collega’s ondersteunen me goed, maar ondertussen kijk ik ernaar uit dat het afgerond zal zijn en ik weer tijd heb om aan ander onderzoekswerk te kunnen beginnen. Er is nog zoveel dat me interesseert.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen