GLOBAAL BEKEKEN

In Rond de Bron (Stichting Joodse Kindergemeenschap Cheider) schrijft opperrabijn B. Jacobs over ‘Het spoor naar Auschwitz’. Een fragment:

Vorige week trof ik een witte enveloppe met inhoud in mijn brievenbus. Een brief, afkomstig van een lokale huisarts. De arts schrijft mij dat een van zijn patiënten hem een Joods-kokertje, een mezoeza, had gegeven, omdat de patiënt af wilde van dat Joodse ornament. De niet-Joodse patiënt wist niet waar de mezoeza vandaan kwam, maar had er geen goed gevoel bij. Wel wist hij dat zijn grootouders hadden weten te profiteren van het niet-terugkeren van hun Joodse buren. Voor deze patiënt was de mezoeza iets dat hij niet meer in huis wilde en durfde te houden. De mezoeza had de oorlog overleefd, de buren niet. De patiënt voelde de aanwezigheid van de mezoeza als een soort vloek waarvan hij zich wilde bevrijden. De mezoeza, een houten kokertje met een bijna vergane Bijbeltekst als inhoud, ligt nu bij mij op een plank in mijn boekenkast, naast twee zilveren kidoesj bekers. Op de ene beker staat de naam Bernhard gegraveerd. Op de andere Siegmund. Neven van mijn vader die ik niet heb gekend en over wie mijn vader mij enkel en vagelijk heeft verteld dat het twee van zijn neven waren, vermoord met hun vrouwen en met hun kinderen Niets is er meer van hen over, geen foto’s, geen nazaten, geen broers en geen zusters. Slechts een zilveren kidoesj beker met een naam, die anoniem op een plank in mijn boekenkast prijkt, naast die waardeloze kleine half vergane houten mezoeza, die boekdelen spreekt.

***

Alle lezers van Protestants Nederland kregen van het bestuur van de desbetreffende stichting een exemplaar toegestuurd van een recent verschenen boek van waarnemend secretaris dr. C.R. van den Berg, Francke, een piëteitsvol piëtist (uitgave F.N. Snoek, Ermelo). August Hermann Francke was beïnvloed door Johann Arndt (1555-1621), ‘de vader van het Duits piëtisme’:

In Quedlinburg overleden binnen één jaar 3.000 personen aan de pest. Arndt bleek toen een bewogen pastor. Hij nam bovendien misstanden waar, zoals dronkenschap en blasfemie. De boetepreken die hij daartegen hield, over de tien plagen van Egypte, werden hem niet in dank afgenomen. Daarom ontving hij geen salaris. Van 1599 tot 1608 stond Arndt in Brunswijk en wees er zijn gemeente op dat geloof niet alleen geléérd wordt, maar ook gelééfd! Arndt werd beïnvloed door mystieke geschriften van Thomas à Kempis. Hier schreef hij zijn Vier Bücher vom wahren Christentum (Vier Boeken van het ware Christendom). In 1620 volgden de delen vijf en zes nog. Er verschenen in Europa jarenlang vertalingen en herdrukken. Het hoofdwerk van Johann Arndt oefende grote invloed uit op het lutherse piëtisme.

Geliefd was verder ook zijn gebedenboek Paradies-Gärtlein voller Christlicher Tugenden (Paradijstuintje van alle christelijke deugden), uit 1612. De volgende gemeente van Arndt was de Lutherstad Eisleben, waar, zoals in Luthers tijd, de graaf van Mansfeld het voor het zeggen had. Arndt stond er van 1608 tot 1611. Vervolgens diende hij, tot zijn dood in 1621, te Celle als superintendent en hofprediker van het vorstendom Lüneburg, waar August Hermann Francke later tot bekering zou komen. |

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen