DIACONALE DOELEN

Vanuit deze diaconie is mij daarom de vraag voorgelegd: hoe ver strekt het diaconaat zich uit?

Kunnen het plaatselijke jeugdwerk (en de HGJB) en de zondagsschool diaconale taken genoemd worden? Hoe staat het met evangelisatiewerk van de gemeente (en de IZB), met de zending (en de GZB), met het leerstoelfonds van de Gereformeerde Bond?

BESTEDING

Om de bezinning binnen de kerkenraad op gang te brengen is er een notitie over de inzameling en besteding van diaconaal geld geschreven. Hieruit vat ik een paar zinnen samen.

‘In ons beleidsplan is diaconaat omschreven als ‘bijstand en dienstbetoon aan hen die in lichamelijke, psychische, sociale of financiële nood verkeren; het meest aan de huisgenoten des geloofs en ook aan de naaste buiten de kerkelijke gemeenschap’.

Bijbels gezien is het de taak van de diakenen om getrouw en zorgvuldig de giften en goederen in te zamelen en te bewaren voor de hulpbehoevenden – ook wereldwijd – en zich in te zetten voor het vinden van voldoende middelen. Ten tweede houdt hun ambt het uitdelen van deze gaven in. Het is van belang dat zij de hulpbehoevenden niet alleen helpen met materiële gaven, maar ook met troostvolle woorden uit de Schrift.

Volgens de kerkorde is de missionaire taak (zoals evangelisatie/zending) iets anders dan de diaconale taak (ord.8). De kerkorde zegt dat diaconaal geld niet zomaar beschikbaar gesteld kan worden voor niet-diaconaal werk (ord.11-3-7): ‘Uitsluitend in zeer bijzondere gevallen kan [met toestemming van het RCBB] het college van diakenen besluiten diaconale gelden beschikbaar te stellen voor niet-diaconaal werk van de gemeente.’ De algemene regel is dat alles wat met de woordverkondiging te maken heeft, kerkelijk is en alle zaken die de zorg voor de naaste betreffen, diaconaal zijn. Uiteraard kan het discutabel zijn of een bepaalde aangelegenheid kerkelijk dan wel diaconaal is. Als bijvoorbeeld de evangelisatiecommissie een kerstmaaltijd organiseert voor eenzamen is het diaconale doel het bestrijden van eenzaamheid en sociaal isolement en tegelijk brengt men deze mensen in contact met Gods Woord. In dat geval is een diaconale bijdrage zeker mogelijk, maar dat zal van geval tot geval bekeken moeten worden.

Hulpaanvragen werden wel eens ‘doorgeschoven’ naar de diaconie vanuit de gedachte: ‘Daar is genoeg geld’

In een bijlage worden zestien jaarlijkse collecten en twaalf jaarlijkse giften genoemd, die van een vraagteken zijn voorzien. Zijn die als diaconaal aan te merken? Het gaat hier om een totaalbedrag van meer dan 20.000 euro.

WAARDERING

Ik kan me in de principiële stellingname van deze notitie geheel vinden. Het is bijzonder te waarderen dat deze diaconie zich verdiept in haar eigenlijke taken en de bestaande gebruiken op grond daarvan aan een kritisch onderzoek onderwerpt. Niet zelden wordt zonder nadenken de gegroeide praktijk voortgezet, ook als die misschien niet meer spoort met de oorspronkelijke bedoeling.

In het verleden werden hulpaanvragen nog wel eens ‘doorgeschoven’ naar de diaconie vanuit de gedachte: ‘Daar is genoeg geld’ en wij hebben als plaatselijke gemeente moeite om het hoofd boven water te houden. Dat is alleszins begrijpelijk, maar daarom nog niet juist. Kerkvoogden zeiden wel eens schertsend: ‘Wij zijn ook arm, dus geef het maar aan ons.’

Het zal niet altijd eenvoudig zijn de bestaande praktijk terug te schroeven, maar het is zeker goed daarover het gesprek en het overleg binnen de kerkenraad op gang te brengen. Daar zal ook meer begrip voor zijn, omdat het besef van de geweldige wereldwijde nood nu veel sterker in de aandacht is gekomen.

CONCRETE DOELEN

Natuurlijk kun je over concrete doelen van mening verschillen. De GZB heeft ook diaconale projecten en in het algemeen gaat in de zending ‘Woord en daad’ samen op. De HGJB heeft een diaconaal project in Egypte en geeft ondersteuning bij het opzetten van jeugddiaconaat, de IZB geeft vorm aan missionair-diaconale projecten in Amsterdam. Als daarvoor specifiek wordt gecollecteerd, is dat zeker een diaconaal doel.

Maar het gewone plaatselijke jeugdwerk en evangelisatiewerk horen op de plaatselijke begroting van het college van kerkrentmeesters. Dit college draagt ook zorg voor de zendingscollecten. Als de nieuwe benadering grote verschuivingen in de geldstromen ten gevolge heeft, zal wellicht gerekend moeten worden met een geleidelijke overgang. Toch lijkt het me zeker juist om die na te streven. Het is daarbij van belang aan de gemeente duidelijk te maken waarom de aandacht voor diaconale hulpverlening juist in deze tijd zo essentieel is.

Dr. P. van den Heuvel uit Bunnik is emeritus predikant en kerkrecht-deskundige.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen