HEER VAN DE WIJNGAARD

Is er iets dramatisch misgegaan bij het schilderen? Loopt het uit de hand? Het is in ieder geval niet normaal.

DRAAIPUNT

Hetzelfde geldt voor de heer van de wijngaard (Matt.20:1-16). Waarom gaat deze man vijf keer op dezelfde dag naar de markt om meer personeel in te huren? We horen niet wat voor werk er te doen is in de wijngaard, maar het ligt voor de hand dat het gaat om de oogst. De druiven moeten geplukt worden en daar heb je seizoenarbeiders voor nodig, uitzendkrachten. En die vind je op de markt. Je mag van de heer van de wijngaard echter verwachten dat hij weet hoeveel arbeiders hij op een dag ongeveer nodig heeft in zijn wijngaard. Misschien dat hij na een week of twee denkt, ik kan nog wel extra hulp gebruiken, maar niet binnen drie uur. Als dat wel zo zou zijn, dan verstaat hij zijn vak niet. Er is hier dus iets merkwaardigs aan de hand. Op dit vreemde draaipunt ligt de sleutel tot de gelijkenis.

BEWOGENHEID

We moeten proberen ons voor te stellen wat er gebeurt op de markt. Een deel van de mannen krijgt werk, maar er blijft ook een grote groep mannen achter. Dat leidt bij hen tot onzekerheid. Want wie zegt dat zij straks wel door iemand anders worden ingehuurd? En als ze niet worden ingehuurd, heeft dat grote gevolgen. Het betekent eenvoudig dat zij met lege handen thuiskomen, zonder eten en drinken. Dat is niet alleen lastig voor het gezin, dat met honger naar bed moet. Het raakt ook hun rol en identiteit als hoofd van het gezin. De man is verantwoordelijk voor het onderhouden van zijn gezin. Lukt dat niet, dan verliest hij iets van zijn reputatie en eer. Dan zal hij bijna niet meer thuis durven komen. De heer van de wijngaard weet dat natuurlijk. In de kleine gemeenschap zal hij deze mannen en hun gezinnen goed kennen. Hij heeft met hen te doen. Ik denk dat hij daarom na drie uur nog eens teruggegaan is om te kijken of ze al werk hebben. En als ze dan nog steeds op de markt staan, wint zijn bewogenheid het van zijn zakelijkheid. Hij huurt een tweede groep werkers. Hetzelfde gebeurt op het zesde, het negende en zelfs het elfde uur, vlak voor het einde van de werkdag.

De heer weet wat al deze mannen nodig hebben om met opgeheven hoofden thuis te komen

OPGEHEVEN HOOFD

Uit het optreden van de heer van de wijngaard spreekt dus vooral iets van zorg voor de mannen op de markt. Hij is met hen bewogen. Het laat iets zien van zijn karakter en zijn goedheid. Dat wordt expliciet zo genoemd in Mattheüs 20:15. Als de werkers van het eerste uur mopperen dat alle werkers hetzelfde loon krijgen, vraagt de heer van de wijngaard: ‘Of bent u afgunstig omdat ik goed ben?’ De heer weet wat al deze mannen nodig hebben om met opgeheven hoofden thuis te komen. Hij is vrij om te doen met zijn geld wat hij wil. En dus wil hij, door iedereen hetzelfde te geven, voor alle werkers en hun gezinnen zorgdragen.

En – wat de werkers van het eerste uur even lijken te vergeten – de heer draait uiteindelijk zelf op voor de kosten die dit met zich meebrengt. Want het is economisch natuurlijk niet echt rendabel om mensen een volledig dagloon te geven voor een halve dag werk, of zelfs minder. De eerste werkers komen niets te kort. Zij hebben weinig reden om te mopperen, omdat ze gewoon krijgen wat is afgesproken.

THUISKOMEN

Daarin proeven we in de gelijkenis iets van wat Christus voor ons heeft gedaan. Hij heeft onze last gedragen om ons in Zijn Koninkrijk op te nemen. Enkel uit goedheid en genade heeft Hij onze schuld gedragen. We kunnen met opgeheven hoofd ‘thuiskomen bij de Vader’, dankzij Jezus. Daar licht dus iets op van het kruis van Christus. Het gaat uiteindelijk in het Koninkrijk van God niet om loon naar werken, maar om genade op kosten van de Heere. Dat geldt voor de eerste werkers overigens niet minder dan voor de laatsten. Ook zij leven dankzij de goedheid van de heer van de wijngaard. Hij had in de ochtend immers evengoed anderen kunnen kiezen; er stonden heel wat meer mannen op werk te wachten. En die waren niet per se slechter. Ook de werkers van het eerste uur hebben hun loon te danken aan het feit dat de heer hen in de ochtend uitkoos. Dat is helemaal op zijn conto te schrijven. Hij is ook goed voor deze eerste werkers.

Zo is deze heer van de gelijkenis een geweldig beeld van de hemelse Vader, Die weet wat wij nodig hebben, en Die ons op grond van zijn goedheid en liefde roept om bij Hem te horen. Als we met oosterse gevoeligheid iets gaan proeven van wat de heer van de wijngaard doet en hoe diep dat gaat, zou ons dat dankbaar moeten maken. Misschien leren we dan wat minder om te mopperen over wat we missen en worden we tevredener met wat God ons geeft. Hij is immers door en door goed. Als we dat leren belijden, ook als we lijken te ploeteren in de hete zon, dan groeien we door genade in onze relatie met de hemelse Heere.

Prof. dr. B.J.G. Reitsma is bijzonder hoogleraar op de leerstoel ‘De kerk in de context van de islam’ aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.

Volgende week (tot slot) deel 5 in deze serie, over de vijf wijze en vijf dwaze meisjes.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen