IN DE VERKONDIGING

Brian Kay, die gepromoveerd is op een studie over John Owen, merkt in zijn boek over trinitarische spiritualiteit op dat de prediking te algemeen en te weinig trinitarisch is en dat we te weinig vanuit de werken van de Vader, de Zoon en de Geest leven. Hij geeft daarvan een voorbeeld.

Als we uit het Oude Testament preken, over de geschiedenis van David en Goliath, bestaat de mogelijkheid dat de preek gaat over het feit dat we God kunnen vertrouwen, welke grote beproeving we ook moeten doorstaan. Dan zijn we immers opgewassen tegen de grootste reus die ons bedreigt. Maar, zegt hij, het is mogelijk dat in zulke prediking het werk van Christus buiten beschouwing blijft.

ZONDER CHRISTUS

Dat verandert wanneer we geleerd hebben om te denken uit en ons te voeden met de werken van de Vader, de Zoon en de Geest. In dat geval wordt de heilshistorie in de preek betrokken. Christus is gekomen om de werken van de boze te verbreken. In Zijn Naam mogen we strijden tegen reusachtige vijanden, de verleiding door de boze, de zonde en de dood. Dat is een strijd die we in Naam van Christus, Die overwonnen heeft, strijden.

Wanneer we niet trinitarisch denken, lopen we het gevaar over God in het algemeen te preken, bijvoorbeeld over Gods zorg, maar zonder Christus daarbij te betrekken. Het is belangrijk dat we geloven dat God ‘om Christus’ wil’ mijn getrouwe God en Vader is (HC, zondag 9). Buiten Christus om kunnen we niet spreken over de zorg van God. Dan houden we een zorgende en helpende God over, maar niet de Vader van onze Heere Jezus Christus, Die daarom ook onze Vader is.

EEN BEWOGEN VADER

Hoe kunnen we trinitarisch preken? Hoe komen de werken van de Vader, de Zoon en de Geest nu ter sprake in de prediking? Laten wij om te beginnen vaststellen dat prediking verkondiging is en geen beschrijving van het werk van de Vader, de Zoon en de Geest.

Prediking van Gods genade laat een Vader zien Die alles over heeft gehad voor ons behoud, Zijn eigen Zoon

Achter de verkondiging van Gods genade horen we het kloppende hart van de liefde van de Vader. De Vader is de Bron. Hij verkiest een gemeente tot het eeuwige leven. Die verkiezing is geen verklaring dat een door de Vader vastgesteld aantal Zijn Rijk zal binnenkomen, maar dat Hij uit de wereld voor Zichzelf een gemeente uitkiest die bestemd is voor het eeuwige leven. De verkiezing voltrekt zich door de prediking. In de prediking worden wij geroepen en wie door de kracht van de Geest gehoor geeft, wordt behouden.

We moeten hier oppassen voor pasklare formules. We mogen van de Vader geen God maken Die slechts bewogen is met een vast aantal mensen. Hij is met de wereld bewogen.

We mogen aan de andere kant het heil niet laten afhangen van de menselijke keuze, alsof wijzelf bepalen wie Hij heeft uitgekozen. Hij legt bij de doop genadig Zijn hand op een ieder. Hij vraagt van ons geloof, vertrouwen, gehoorzaamheid en een nieuwe levenswandel. Wat Hij vraagt, dat geeft Hij en wil Hij geven.

Prediking van Gods genade laat daarom een Vader zien Die alles over heeft gehad voor ons behoud, Zijn eigen Zoon. Deze prediking krijgt glans en gloed als de predikant het werk van Christus verkondigt en aan het hart legt.

CHRISTUSVERKONDIGING

Prediking van de drie-eenheid is daarom vertolking van het werk van de Zoon. Het is het zingen van een lied, het is hoog opgeven van de ene Naam, Jezus. Hij werd door de Vader gezonden en Hij koos ervoor om te gaan: ‘Zie, Ik kom, om Uw wil te doen.’ Zijn liefde zien we in Zijn spreken, in Zijn wonderen en vooral in Zijn daden. Hij legt vrijwillig Zijn leven af. Zal Ik de drinkbeker die de Vader Mij gegeven heeft niet drinken? Kruis en opstanding vormen het fundament van ons heil.

In Zijn voorbede houdt Hij Zijn kinderen genadig vast, als vervolging de gelovigen bedreigt, maar ook als verleiding tot zonde ons bij God vandaan trekt. Hij schudt wakker, desnoods hardhandig, maar zo dat we weten dat Hij ons vastgehouden heeft.

In de prediking gaat het om de kennis van God in Christus. Daartoe dient de verkondiging: om ons tot de kennis van Gods genade in Christus te brengen en zo God te eren en te aanbidden.

DE GEEST

En nu de Geest. Beschrijven wij het werk van de Geest? Verkondigen wij in de prediking Zijn werk, zoals we dat doen met de verkiezing door God de Vader, en de verlossing door de Heere Jezus Christus?

Nu ligt het anders. Het is waar, de gemeente kan niet zonder onderwijs. Het is van tijd tot tijd nodig te spreken over het werk van de Geest, uit te leggen wat Hij doet. Dat kan in een leerdienst. Dat kan ook door hier en daar in de preek iets te zeggen over wat Hij doet, zoals de apostel Paulus in zijn brieven.

We mogen in de prediking wijzen op de heilige doop. De Heilige Geest belooft in ons te wonen en te werken en ons te brengen bij de rijkdom van Christus. We worden – als de oproep tot geloof en bekering klinkt – nooit teruggeworpen op onszelf. Hij geeft en werkt uit waar God ons toe oproept. Daar mogen wij op pleiten. En toch, hoe belangrijk het ook is om op de belofte en het werk van de Geest te wijzen, wij verkondigen in de prediking niet het werk van de Geest. We verkondigen de liefde van de Vader en het bittere lijden en sterven van Christus en Zijn opstanding, in de kracht van de Heilige Geest. Zoals de apostel Paulus dat zo duidelijk verwoordt: in het betonen van geest en kracht (1 Kor.2:4), geest en kracht die afkomstig zijn van de Heilige Geest.

NIET AFWEZIG

Is er dan in de kerkdienst geen directe verwijzing naar het werk van de Geest? Zeker wel: in de epiklese, in de aanroeping van Gods Naam, als we bidden om de opening van het Woord en de verlichting met de Heilige Geest. Daarin komt tot uiting dat we zegen verwachten op de bediening van het Woord, van de andere kant, niet van de hoorder, maar van de Geest. We bidden dat Hij ons ontvankelijk maakt voor de boodschap van Gods genade. We bidden dat Hij ons verstand verlicht, onze harten opent, dat ook de prediker wordt toegerust en de zalving van de Geest ontvangt.

In trinitarische prediking staat de Geest niet op de voorgrond, maar Hij is beslist niet afwezig. We bidden dat Hij Zijn werk doet in onze harten. Dat het Woord beslag op ons legt, dat we verootmoedigd worden, geleid worden voor de rechterstoel van God, onze schuld belijden. We bidden dat we opgericht worden en vooral dat ons oog gericht wordt op de Heere Jezus Christus. Binnen trinitarische prediking is de Geest dus wel degelijk aanwezig. Hij werkt de verkondiging uit en past die toe in de harten van zondaren en zorgt voor geestelijke groei.

Bovendien mogen we zeggen dat waar de preek hoog opgeeft van Christus, de Geest veel werk te doen heeft. Hij is er als eerste bij om Christus in ons hart binnen te dragen, zodat we door het geloof Zijn liefde en vergeving verwelkomen. We mogen zegen verwachten als de prediking trinitarisch is, als de grote daden van God worden verkondigd en we dit doen in afhankelijkheid van de Heilige Geest.

Ds. P.J. den Admirant is de predikant van de hervormde wijkgemeente Eben-Haëzerkerk te Apeldoorn.

Volgende week het slot van deze serie, over de betekenis van de drie-eenheid voor de aanbidding en de zondagse eredienst.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen