MUZIEK

We mogen de organist Kees van Houten, voorheen organist te Helmond, gerust een groot Bach-kenner noemen. In de loop der jaren heeft hij diverse facetten van met name de orgelmuziek van Joh. Seb. Bach grondig onderzocht. Het heeft erin geresulteerd dat er reeds dertien boeken van zijn hand over verschillende onderdelen van deze muziek verschenen zijn. Onlangs heeft Van Houten er een veertiende deel aan toegevoegd. Dit deel gaat over de bekende zogeheten Goldbergvariaties, een monumentaal werk, dat in 1741 door Bach werd uitgegeven onder de naam ‘Clavier’ – ‘Übung, bestehend in einer Ara mit verschiedenen Veraenderungen’. In een onovertroffen vakmanschap en met een rijke inspiratie heeft Bach in een reeks van dertig variaties op één thema alle elementen van de oude en nieuwe stijl tot een bijzondere synthese gebracht.

Kees van Houten heeft met dit werk opnieuw een uiterst waardevolle studie toegevoegd aan de eerder van hem verschenen uitgaven. De zogenoemde ‘Goldberg Variaties’ van Bach kennen vele muziekliefhebbers wel, maar wat weten we er eigenlijk van? Hoe zijn ze ontstaan, wat betekent de naam, hoe is de structuur enzovoorts? Van Houten begint met het besteden van aandacht aan de historische anekdote die beschreven wordt in de eerste Bach-biografie (1802) van Johann Nikolaus Forkel. Hierin wordt verteld over graaf Hermannn Carl von Keyserlingh, die aan slapeloosheid leed en aan Bach gevraagd zou hebben enkele aangename klavecimbelstukken te componeren, waarmee zijn huisklavecinist, Johann Goldlieb Goldberg, hem zou kunnen opbeuren tijdens zijn slapeloze nachten. Koning Ahasveros, die ook aan slapeloosheid leed, liet de geschiedenisboeken voorlezen.

In de volgende delen gaat Van Houten deze variaties analyseren en bespreken, waarbij de geliefde getallensymboliek van Kees van Houten regelmatig aan de orde komt. Dat gaat mij dikwijls te ver; ik vind het te veel gezocht.

Het is zonder meer een interessante uitgave waaruit veel val te leren over de Goldbergvariaties, maar waar het speculatieve aandeel ook groot is. Het boek is opnieuw keurig uitgegeven met vele muziekvoorbeelden. Uitgave in eigen beheer door Kees van Houten, Boxtel, ISBN no.978-90-82 1227-2-5; 99 blz.; € 22,50, bestellen via: k.vanhouten@home.nl.

M. SEIJBEL, ELBURG

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen