GLOBAAL BEKEKEN

In De Hervormde Vrouw haalt Krijn de Jong in de rubriek ‘Gedicht dichterbij’ een ontroerend gedicht van de Zuid-Afrikaanse dichter Totius aan, ‘O Die pyngedagte’:

O Die pyngedagte: My kind is dood!....
dit brand soos ’n pyl in my.
Die mense sien daar niks niet van,
en die Here alleen die weet wat ek ly.

Die dae kom en die nagte gaan;
die skadu’s word lank en weer kort;
die drywerstem van my werk weerklink,
en ek gaan op mij kruisweg vort.

Maar daar skiet aldeur ’n pyn in my hart,
só, dat my lewe se glans verdwyn:
Jou kind is dood met ’n vreeslike dood
en – ekgryp my bors van die pyn.

O, Die bliksemgedagte!... Ja, lieflingskind,
één straal het jou skone liggaam verskroei,
maar bliksemstrale sonder tal
laat my binneste brand en bloei.

Sy was so teer soos ‘n vlindertjie,
sy’t lugtig omheen geswerf;
‘n asempie wind kon haar vlerkies breek
en – kyk watter dood moes sy sterf!

Hoe weinig die kinders wat so moet sterf,
dis één uit die tienduisend-tal,
en ag! Dat dit sy was en ek moes sien
dat sy dood in my arms val!

O Die pyngedagte: My kind is dood!...
dit brand soos ‘n pyl in my.
Die mense sien daar niks niet van,
en die Here alleen die weet wat ek ly.

‘Passieblomme’ heet de bundel waar dit indrukwekkende gedicht van Totius in staat. Totius is een pseudoniem voor de Zuid-Afrikaanse schrijver, dichter en theoloog Jacobus Daniel du Toit (1877-1953). De titel Passieblomme is niet zomaar gekozen. In de bloemen van deze tropische plant kun je iets ontwaren van de doornenkroon van Christus en van Zijn wonden. Wonden waren ook zichtbaar in het leven van de dichter.

1920 was het rampjaar. In november van dat jaar verloor Totius een zoontje van amper een jaar oud aan hersenvliesontsteking. Drie weken lang heeft het kindje smartelijk geleden. ‘En o, die trekking van die graf, waarin jou kissie weggegly het’. Nog geen twee maanden later, op 31 december, werd zijn oudste dochtertje Wilhelmina getroffen door de bliksem. De ouders waren overspoeld door verdriet. ‘O, Die pyngedagte: My kind is dood!...’ Zonder ophouden schiet die gedachte door zijn hart. Glans heeft zijn leven niet meer. Hij leeft verder in een soort roes. De drijver-stem van zijn werk weerklinkt. Maar die brandende pijl, de mensen zien het niet, ‘die Here alleen die weet wat ek ly.’ De eerste en die laatste zin, daar gaat het om in dit gedicht. Daartussen beschrijft de dichter de droeve gebeurtenissen.

***

Prof. dr. W. Verboom vertelt in zijn autobiografie Gouden oogst (uitg. Boekencentrum) hoe hij in zijn middelbareschooltijd, toen hij opgroeide in de evangelisatie van Kollum, een theologisch geschil heeft ‘uitgevochten’:

Die wereldwijde blik werd opeens weer klein toen ik op een middag van school naar huis samen op fietste met een gereformeerde jongen. Hij viel me ineens aan op onze evangelisatie. Wat wij daar leerden, was helemaal niets. ‘O’, dacht ik, ‘hij valt vader aan.’ Daar moesten ze niet aankomen. Ik repliceerde: ‘Die Abraham Kuyper van jullie met zijn leer van de veronderstelde wedergeboorte was helemaal niets,’ ‘Wat zeg je daar?’ zei hij. Ik herhaalde nogmaals wat ik iemand had horen zeggen, al wist ik helemaal niet wat de leer van de veronderstelde wedergeboorte precies inhield. Toen zei de gereformeerde jongen: ‘Kom eens op als je durft.’ Nou, dat durfde ik wel. We sprongen van de fiets af en vochten het geschil letterlijk uit, zoals monniken dat in de Middeleeuwen deden. Verbaal geweld maakte plaats voor fysiek geweld. Ik vocht als een leeuw voor vader en de evangelisatie en ik won. Ik stapte weer op mijn fiets, vervolgde alleen mijn weg en dacht: ‘Zo rekenen we af met mensen van de leer van de veronderstelde wedergeboorte. Wat denken ze wel.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen