GAAT DE DOMINEE VOORBIJ?

De afgelopen tien jaar heeft de Protestantse Kerk ingezet op het ontwikkelen van nieuwe kerkplekken. Missionair verlangen was en is daarbij de drijfveer. In de afgelopen jaren zijn er ongeveer honderd nieuwe kerkplekken ontstaan. Deze worden voor een belangrijk deel gevormd door mensen die voorheen geen kerkelijke binding hadden. Een prachtig gegeven: nieuwe mensen raken betrokken bij de kring rondom het Evangelie van Jezus Christus.

VRAGEN

Tegelijkertijd roept het ontstaan van deze nieuwe gemeenschappen vragen op. De structuur die bestaande gemeenten kennen, met leden(administratie), een kerkenraad, predikant en allerlei bovenplaatselijke organen, zijn niet meteen toepasbaar op deze nieuwe vormen van kerk-zijn. Deze gemeenschappen zijn vaak veel kleiner en de vorm is meer netwerkachtig. Hoe geef je kerk-zijn in die situaties goed vorm? De spanning die dat oproept en de wegen die moeten worden verkend, zijn onderzocht.

De kop in de krant zet de spanning flink aan. Is het inderdaad zo dat de predikant een achterhaalde figuur is voor pioniersplekken? Als dat zo zou zijn, moet je je afvragen of de predikant in de toekomst überhaupt nog nodig is voor de kerk. Immers, als plekken van kerk-zijn die bovengemiddeld veel nieuwe mensen aantrekken het beter doen zonder dominee, moet je je afvragen of je sowieso een dominee moet willen hebben als kerk. Doet dat recht aan wat predikanten doen in gemeenten? Theologisch roept het ook vragen op: wat zegt het over de plaats van het Woord, of over de wijze waarop dat Woord vertolkt wordt, wanneer predikanten niet nodig zijn?

KWALITEIT

Op basis van het onderzoek en ook de ervaring die de IZB heeft met nieuwe vormen van kerk-zijn, kan niet de conclusie worden getrokken dat de dominee bij nieuwe kerkplekken overbodig is. Uit het onderzoek blijkt dat er juist behoefte is aan predikanten als ambassadeur. We zien predikanten ook functioneren als pioniers in een nieuwe vorm van kerkzijn. 72 procent van de ondervraagden in het onderzoek vindt dat niet-theologische voorgangers een predikant als supervisor moeten krijgen. Een bijna even groot deel acht een basale theologische scholing noodzakelijk. Een ander gegeven is dat mensen die betrokken zijn bij nieuwe plekken hechten aan kwaliteit. Theologie is dus niet overbodig bij nieuwe vormen van kerkzijn. Ook de inbreng van de predikant blijft zeer gewenst.

DOORDENKING

Blijft alles dan toch bij het oude? Dat is te gemakkelijk. De nieuwe plekken stellen terechte vragen naar het hoe van het ambt van predikant en dat van andere ambten. En ook naar de andere kenmerken van onze kerkelijke structuur, zoals lidmaatschap en inbedding in een bovenplaatselijke structuur. Om die vragen te beantwoorden moeten we het als kerk aandurven om een wezenlijk gesprek te voeren over het waarom van het ambt en van andere kerkelijke structuren. Een nieuwe doordenking van de ecclesiologie is nodig. Anders verzanden we in gesprekken over wat wel en niet mag. Dit diepere gesprek is niet alleen nodig, maar ook vruchtbaar voor zowel de nieuwe geloofsgemeenschap als voor de bestaande gemeente. Veel van de vragen die leven rondom de nieuwe kerkplekken zijn de klassieke gemeente dicht genaderd. Veel van de lessen die op nieuwe plekken worden geleerd kunnen de bestaande gemeente ook verder helpen.

Dr. J.A. van den Berg is algemeen directeur van de IZB.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen