GLOBAAL BEKEKEN

In Dichterbij (NBG-nieuwsbrief) staat een verhaal over ‘De Biestkensbijbel uit 1598’:

De Biestkensbijbel is genoemd naar de drukker die deze nieuwe vertaling in 1560 liet verschijnen: Nicolaes Biestkens. Het was de eerste volledige Nederlandse bijbelvertaling met genummerde verzen. De Biestkensbijbel was populair onder doopsgezinden en lutheranen. Tot in de achttiende eeuw zijn er vele drukken van verschenen. De lutheranen vervingen deze vertaling in de zeventiende eeuw door een bewerkte versie ervan. Bij de doopsgezinden raakte langzamerhand de Statenvertaling in gebruik.

Omslag

Het zeldzame exemplaar in onze bibliotheek werd in 1598 gedrukt in Haarlem, maar uitgegeven in Dantzig. Deze destijds Duitse stad heet tegenwoordig Gdansk en ligt in Polen. Veel doopsgezinden waren ernaartoe gevlucht omdat ze vervolgd werden.

De omslag van deze bijbel is ook bijzonder fraai: een lederen band met koperen hoekstukken. Met goudkleurige letters is er een naam in gegraveerd: ‘Cornelis Jansz te Castercom, 1601’. Deze Cornelis was vermoedelijk de eerste eigenaar van deze bijbel. Met ‘Castercom’ wordt Castricum bedoeld.

Prenten

Een van de redenen dat deze Biestkensbijbel als zeldzaam geldt, is doordat er een complete serie landkaarten in opgenomen is van de hand van Johannes van Deutecum. Al deze kaarten zijn met de hand ingekleurde prenten. Een daarvan is de prent met bijbelverzen over de liefde op de pagina hiernaast. Deze is getekend door Karel van Mander. Van Mander was een bekende zestiende-eeuwse doopsgezinde kunstenaar. Hij werd geboren in het Vlaamse Meulebeke, en woonde en werkte twintig jaar in Haarlem. Hij overleed in Amsterdam en ligt begraven in de Oude Kerk.

***

Dr. G.W. Marchal, jarenlang eindredacteur van Confessioneel (Confessionele Vereniging in de Protestantse Kerk), kreeg vijf jaar geleden een herseninfarct. Hij raakte halfzijdig verlamd en kon, op enkele losse woorden na, niet meer spreken. Koos van Noppen ging bij hem op bezoek en schreef erover in Confessioneel. Hier volgt het slot.

Preken

We spreken over Gerts zoektocht naar een nieuwe dagbesteding, het hervinden van een evenwicht. Nu hij de smaak te pakken heeft, is Gert begonnen aan het overtypen van een selectie van zijn handgeschreven preken. Hij leest in kleine brokjes zijn favoriete theologen – Barnard, Koopmans, Miskotte, Noordmans, Van Ruler. Er komt visite, hij kijkt wat tv en maakt drie keer per week een tochtje met zijn scootmobiel door de bossen van paleis het Loo, vlakbij zijn huis.

Zingen

Een lichtpuntje in de donkere periode was de ‘ontdekking’ dat hij in staat is te zingen. ‘Dat is voor mij een brug naar mensen en naar God. Nee, ik zing niet alleen, ik heb een ‘aanjager’ nodig. Het gezang van Da Costa – 292 uit het Liedboek voor de Kerken – is mijn lievelingsgezang. Dat is het niet gewórden, dat was het altijd al.’

We voegen de daad bij het woord en zingen het bij de piano. ‘Aan de eindpaal van de tijden, ziet mijn oog de geest van ’t kwaad. Moe geworsteld en ontwapend, tot geen afval meer in staat. Als de Here God in allen en in allen alles is, zal het licht zijn, eeuwig licht zijn, licht uit licht en duisternis.’

Aan het eind van het bezoek lezen we het citaat van Koopmans, waarmee Gert zijn lezing over Job besloot: ‘Christus is bij ons in al ons verdriet. Er is geen creatuurlijk lijden dat buiten zijn barmhartigheid omgaat. En er is geen vertroosting dan in zijn lijden en sterven. Want daarin is Hij met ons onder de vloek over alle creatuur. En waar Hij is, daar kunnen wij ook zijn. Ja, waar zouden wij in tijd en eeuwigheid anders kunnen bestaan, dan bij en door en in Hem?’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen