ENGELEN BEMOEDIGEN

In een preek van de puriteinse opwekkingsprediker Samuel Davies (1723-1758) over de zonde van ondankbaarheid stelt hij de vraag of gelovigen God dagelijks dankbaar zijn omdat ze door engelen worden gediend. De vraag is niet of engelen zich inzetten voor de gelovigen.

De kleinsten in het Koninkrijk van God worden immers gediend door engelen die het dichtste bij God staan (Matt.18:10). De vraag is of dat besef leeft.

OP JE SCHOUDER

Of spelen voor westerse christenen engelen alleen een rol bij een narrow escape, als het net goed afloopt? Laten we ons in ons denken over de dienst van engelen leiden door de uitdrukking ‘een engeltje op je schouder hebben’? Zo kun je Psalm 91 lezen: ‘Want Hij zal voor u Zijn engelen bevel geven dat zij u bewaren op al uw wegen.’ Een engeltje op je schouder is in de Nederlandse taal ongeveer synoniem met ‘veel geluk hebben’. Bijvoorbeeld in het verkeer: net geen aanrijding in een risicovolle situatie.

We minimaliseren de betekenis van de belofte uit Psalm 91 enorm als we die lezen als synoniem aan het engeltje op je schouder en als we ‘op al uw wegen’ letterlijk opvatten als op reis zijn. Psalm 91 gaat over de hele levensweg. Niet van iedereen, maar speciaal van de uitverkorenen. Engelen worden als dienende geesten immers uitgezonden ten dienste van hen die de zaligheid zullen beërven (Hebr.1:14).

REBEKKA

De dienst van de engelen kunnen we verbinden met Gods voorzienigheid, maar niet minder met ons menselijk brein. Als de duivelen ons denken, voelen en beslissen kunnen beïnvloeden, dan kunnen de engelen dat zeker. In de geschiedenis van de knecht van Abraham die een vrouw voor Izak moet zoeken (Gen.24), valt op dat Rebekka bereid is per direct het ouderlijk huis te verlaten en met de knecht mee te reizen.

Voordat de knecht wegging, had Abraham beloofd dat God een engel vooruit zou sturen. Mogelijk kreeg Rebekka door de engel niet alleen een ingeving om te vragen of ze ook voor kamelen water zou putten, maar zijn ook haar gevoelens en denken door engelen beïnvloed, zodat ze meteen wist dat het goed was om mee te gaan.

BEMOEDIGING

Paulus heeft veel moeite en lijden ervaren, terwijl hij voor Jezus getuigde in een wereld van vijandschap. Te midden van dat alles wist hij niet alleen te zijn. De engelen verloren hem niet uit het oog (1 Kor.4:9). De engelen waren betrokken bij zijn werk. De Heere Jezus Zelf deelt met de engelen Zijn vreugde over de vrijmoedige belijdenis van Gods kinderen in alle omstandigheden (Luk.12:8.) Vandaag de dag kunnen we ervaren dat er na een uurtje praten met een christen uit een andere cultuur een diep gevoel van geestelijke verbondenheid is ontstaan. Engelen zijn er waar Gods kinderen zijn, waar Christus groot gemaakt wordt en zij kunnen het innerlijk van ware gelovigen op elkaar afstemmen. Kohlbrugge (1803-1875) bemoedigde in een preek over Jakob te Bethel zijn gemeente: ‘Engelen dragen uw lichamelijke en geestelijke noden langs deze ladder (...) en langs dezelfde ladder brengen ze u allerlei heil, troost, leven en zaligheid’ (Schriftverklaringen IV, p.75).

Jonathan Edwards (1702-1758) constateerde in zijn Religious Affections (Repr.2007, p.71) dat de duivel gerust bijbelteksten in de menselijke denkwereld kan binnendragen. Als de duivelen dat doen, dan zullen engelen zeker Gods kinderen troosten en bemoedigen door teksten uit het geheugen op te roepen op onverwachte momenten.

STERKE INGEVING

In zijn Zien op Jezus (18e druk, p.393-395) creëert Isaac Ambrosius (1604-1664) extra ruimte om te spreken over de invloed van engelen in het denken en voelen. Hij is ervan overtuigd dat niet alleen de Heilige Geest, maar ook Gods engelen krachtig tot onze geest spreken. De engelen zijn daar heel deskundig in. ‘Ze weten volkomen hoe onze geesten (...) bewogen moeten worden.’

Ambrosius noemt ook voorbeelden. Als je op weg bent om zonde te doen, en je krijgt een sterke ingeving om het niet te doen. Of er komt ineens een heel sterke gedachte tot het goede. Engelen werken bijzonder als de gemeente bijeen is. ‘Als Christus aanwezig is in de kerk, is Zijn hofhouding er ook,’ aldus Ambrosius.

Het is opmerkenswaardig dat engelen in de kerkdienst aanwezig zijn (vgl. 1 Kor.11:10). Het is een bijzondere gedachte voor predikanten dat engelen begerig meeluisteren tijdens de dienst der verzoening. Een bijzondere gedachte ook voor de gemeenteleden. Waar wordt er meer gestreden om menselijke aandacht, om beeldvorming, om betrokkenheid en inzicht, om het hart dan in de kerk? ‘Wie kan zeggen hoe vaak en hoe gepast een belofte, een waarschuwing, een aanwijzing uit of instemming met het Woord van God, in onze gedachten wordt geworpen door deze vriendelijke boodschappers van de liefde van onze Vader,’ aldus John Newton in een brief over dit onderwerp (Works, I, p.299).

HEILIGE GEEST

De duivel wil gedachten verstrooien of het zaad van het Woord weg nemen op het harde pad van ‘ja maar...’. Tegelijk zijn er engelen, die uitgezonden zijn om te helpen bij concentratie, om een sterke indruk te geven van wat waarachtig is, om gebeden in het hart te laten opstijgen, om de troost van de Geest naar binnen te brengen en Gods gemeente in dit alles te beschermen tegen de grip en de invloed van duivelse machten.

Hoe kun je onderscheid maken tussen het werk van de Geest en het werk van engelen? Volgens Ambrosius ontstaan sterke inwendige gedachten tot heiligheid en gehoorzaamheid gewoonlijk door de dienst van de engelen. Tegelijk zijn die gedachten oorspronkelijk van de Geest van Christus. Het eigen werk van de Heilige Geest is om het verstand te verlichten en de wil krachtig te besturen. Engelen zijn als regenbakken, de Geest is de fontein.

Ook Newton onderstreept dat het lastig is het werk van engelen te onderscheiden van eigen geestelijke gedachten, of van de leiding en inwerking van de Heilige Geest.

Maar daarover geen zorgen: we gaan nooit in de fout als we alles aan de Heere toeschrijven.

LAATSTE REIS

De engelen krijgen een nadrukkelijke rol in het einde der tijden. Ze letten op Gods aanwijzingen, ze markeren Gods kinderen, ze houden het oordeel in of voeren het uit, ze verzamelen de Kerk. Ook nu, nu het eindgericht nog niet is aangebroken, zijn het engelen die de gelovigen op hun laatste reis vergezellen (Luk.16:22). Dan is sterven gemakkelijk.

Bunyan beschrijft hoe twee mannen in schitterende kleren Christen en Hoop bij de doodsrivier opwachtten om hen te begeleiden op de steile beklimming van de berg Sion, terwijl zij hun harten alvast vervulden met de heerlijkheid daarboven.

KWIJT

We zijn het denken over de dienst van de engelen een beetje kwijtgeraakt. Vroeger was dat anders. Luther zegt in zijn psalmencommentaar dat hij tien keer per uur geworgd zou zijn, als er geen engelen waren. Zo intensief ervaren we de aanwezigheid en dienst van de engelen niet meer. Is dat erg? Is het een puntje voor de duivel?

Enerzijds niet. De engelen stellen zichzelf ook niet centraal. Ze zijn dienstbaar, bescheiden. Al het licht moet vallen op de Vader, op Christus, op de Heilige Geest. Anderzijds is het wel een punt. Als Gods kinderen zouden beseffen hoe vaak hun hemelse Vader engelen uitzendt om hen te beschermen, te bemoedigen, in waarheid te leiden en te vertroosten, zou het een extra reden zijn om Zijn Naam te loven. Engelen zijn onze broeders. Ze hebben dezelfde Vader en vallen onder hetzelfde Hoofd: Jezus Christus. Eén keer zullen Gods kinderen en de engelen weer samengebracht worden. (Ef.1:10,22; Kol.1:20).

Zo gezien zou de ervaren verbondenheid met engelen kunnen toenemen als we vaker zouden mediteren over de heerlijkheid, waarin we zij aan zij met hen zullen juichen voor de troon en het Lam.

Dr. S.D. Post uit Gorinchem is mediator, trainer en coach en eigenaar van SDP | Advies.

Volgende keer in deze reeks dr. G.C. Vreugdenhil over bevrijdingspastoraat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen