INGEZONDEN

STELLIGE PELGRIMS

Prof. dr. H. van den Belt neemt ons in het artikel getiteld ‘Stellige pelgrims’ in De Waarheidsvriend van 30 augustus een stukje mee in het denken van de gereformeerde orthodoxie van de zeventiende eeuw. Boeiend hoe theologen in die tijd geprobeerd hebben om ‘te spreken over God’: wat weten we van Hem? De schrijver haalt in dit verband de scholastieke theologie aan van Junius (1545-1602) over archetypische en ectypische theologie. Archetypische theologie gaat over ‘de kennis die God over zichzelf heeft’. Een typisch kenmerk van de scholastiek. In het artikel komt het een aantal keren (met instemming van de schrijver?) terug: ‘al onze kennis van God is afgeleid van Gods openbaring en van Gods zelfkennis’ (cursief van mij).

Dat wij God kennen, omdat Hij Zich aan ons geopenbaard heeft, kan ik volgen.

Gelukkig maar! Maar dat onze kennis van God afgeleid is van ‘Gods zelfkennis’ lijkt mij meer speculatie (kenmerkend voor de scholastiek trouwens). Wij weten daarvan niets. Wij kennen alleen hoe Hij Zich in Christus aan ons heeft geopenbaard. Ik heb het niet zo op deze speculatieve scholastieke theologie. Of druk ik mij nu – als niet-theoloog – te stellig uit? Overigens waardering op de wijze waarop de schrijver e.e.a. heeft uitgelegd!

KOOS VAN ARKEL, ALPHEN AAN DEN RIJN

STELLIGE PELGRIMS (REACTIE)

De betrokken reactie van Koos van Arkel op mijn artikel illustreert mooi hoe lastig het is om de gereformeerde theologie uit de zeventiende eeuw te vertolken voor vandaag. De door mij gebruikte term ‘zelfkennis’ roept associaties op met de psychologie en met onze eigen zelfkennis of ons gebrek daaraan. Het gaat bij de theologia archetypa echter niet om Gods psychologie, maar om Gods alwetendheid, die altijd een relationeel karakter heeft. Gods kennen is een liefdevol kennen. Om het met de woorden van Jezus te zeggen: ‘Niemand kent de Zoon dan de Vader, en niemand kent de Vader dan de Zoon.’ (Matth.11:27) Vader, Zoon en Heilige Geest kennen en beminnen ‘elkaar’ op een voor ons ongekende wijze. Gelukkig zegt de Heiland erbij dat Hij wil openbaren Wie Zijn Vader is. We weten dus uit de openbaring dat wij niets weten over de ‘zelfkennis’ van de drie-enige God. Een beetje speculatie kan trouwens geen kwaad. Wij zien nu de heerlijkheid van de Heere als in een spiegel (speculum) (2 Kor.3:18). Als die speculatie dan maar leidt tot verwondering en aanbidding...

DR. H. VAN DEN BELT

BURGEMEESTER

‘Neutrale burgemeester’. Zo is de titel van de rubriek ‘Signalement’ in De Waarheidsvriend van 13 september van ds. C.H. Hogendoorn. De gemeente Deventer wil het liefst een burgemeester die ongodsdienstig is, zo schrijft de voorzitter van het Humanistisch Verbond. Onafhankelijkheid inzake de politiek is bij gelovige mensen kennelijk niet in goede handen.

Nu las ik bijna op hetzelfde moment de kerkbode van Gorinchem. Daarin stond een interview met de nieuwe burgemeester van de stad, mevrouw Reinie Melissant-Briene. Verrast was ik dat deze stad deze burgemeester had gekregen. Dat kan dus ook.

Laten we er dankbaar voor zijn! Leest u maar: ‘Ik ben opgegroeid in de Hervormde Kerk (Gereformeerde Bond) in Rijssen. Ik heb daarin zelf keuzes gemaakt en belijdenis gedaan en ben altijd bij de kerk gebleven. Het geloof is de basis onder mijn bestaan. Ik heb al biddend gesolliciteerd:

‘Heer, als dit de weg is en de plek voor mij om dienend bezig te zijn, dan ga ik ervoor. Ik hecht aan de tekst: “Bid en werk”. Bid alsof het van God afhangt. Werk zoals het van jezelf afhangt. Deze afhankelijkheid geeft ontspannenheid. Ik geloof dat niets geschiedt bij toeval. Iedereen maakt moeilijke situaties mee, maar je mag weten dat God je nooit verlaat. Hij is erbij. Hij geeft kracht en troost. Je bidt en er komt iemand op je pad. Problemen verdwijnen niet, maar je bent gesteund en gedragen. Als burgemeester heb ik een belangrijke positie. Je moet je verstand en ervaring gebruiken in samenspraak met onze Vader.’

En over de medemens: ‘Jakobus 1:27, daar heb ik veel mee. Daarin staat het stuk over zorg voor de wezen en de weduwen. Veel kerken zijn met zichzelf bezig. Maar God vindt zorg voor de medemens juist zo belangrijk. Na elke opdracht klinkt: want Ik ben de Here. Eigenlijk zegt God daarmee dat als je die opdracht doet, zo ben Ik. Zorg voor de armen, de onderdrukten, voor mensen die het moeilijk hebben. Eerst word je als burgemeester voorgesteld aan hen die er maatschappelijk toe doen.

Mensen uit het bedrijfsleven. Maar daar gaat het niet om. Er zijn velen die het moeilijk hebben. Nodig hen aan je avondmaal, zonder daar wat voor terug te verwachten. Er is sprake van individualisering. Juist nu kunnen de kerken voor echte ontmoeting zorgen. Als gemeenschap die omkijkt naar elkaar. Ruim 40 procent van onze totale bevolking geeft aan eenzaam te zijn. Dus 40 procent van de ruim 36.000 inwoners in onze stad, reken maar uit hoeveel werk er dan nog te doen is...’

DS. J.E. DE GROOT, EDE

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen