EEN TIJDELIJK THUIS

De Herberg ontvangt een kleine 200 gasten per jaar, gemiddeld zo’n zestien tegelijk, aldus Henk Meuleman, die ruim anderhalf jaar geleden directeur werd. ‘Het zijn mensen die meer moeten dragen dan ze kunnen.’ ‘Iedere volwassene kan hier terecht,’ zegt gastenbegeleider Jansje Spaan over de doelgroep. De meerderheid is tussen de 30 en 60 jaar.

Uit balans raken kan iedereen overkomen, is haar ervaring. ‘Het komt door verliezen die mensen te verwerken krijgen, door arbeidsconflicten, burn-outachtige klachten of relatieproblematiek. Overbelaste mantelzorgers zien we hier ook. Vaak zorgt een combinatie van dingen voor problemen. De gasten zijn mensen zoals jij en ik. We zijn allemaal kwetsbare mensen.’

Meuleman: ‘Het is onze missie dat we als verlengstuk van de plaatselijke kerkelijke gemeente een tijdelijk thuis en geestelijke begeleiding bieden aan individuele gemeenteleden die, om wat voor reden dan ook, even afstand willen nemen van hun woon- en werksituatie en zich willen bezinnen op levensvragen.’

VASTE STRUCTUUR

Het leven in de Herberg verloopt volgens een vaste structuur. De dag begint met de eerste bel, ’s morgens om half acht. Om kwart over acht volgt het ontbijt, aansluitend vindt in de kapel in het koetshuis de dagopening plaats met zingen, bijbellezen en gebed. Henk: ‘We overdenken één of twee verzen van het gelezene in stilte. Juist ook door lezen en mediteren mag je zien dat het Woord van God een kracht is tot zaligheid. Het is heel mooi om te zien wat het Woord door de Geest met mensen doet.’

Jansje: ‘We hebben er – anders dan tijdens de bijbelkring die we drie keer per week hebben – bewust voor gekozen om aan de kapelmomenten zelf geen woorden te geven, maar het Woord te laten spreken.’

Ook drie keer per week is er ’s middags anderhalf uur een creatieve invulling. Jansje: ‘Dat kan van alles zijn: van wandelen met een opdracht, het volgen van een workshop, tot het verwerken van iets waarmee je bezig bent, bijvoorbeeld door te schilderen of mozaïeken. Mensen kunnen zo handen en voeten geven aan wat ze aangereikt krijgen bij een bijbelstudie.’ ’s Avonds na de koffie is er nog een gezamenlijke avondsluiting.

AAN HET WANKELEN

Van alle dagdelen die overblijven, zijn sommige vrij te besteden, andere vullen medewerkers van de Herberg in. Zo is er op donderdagmorgen een themaochtend. Die kan bijvoorbeeld gaan over hoe mensen naar zichzelf kijken. Jansje: ‘Zodra zorgen en problemen in het leven komen, verandert het gevoel van eigenwaarde van mensen. Ze worden vaak onzeker, voelen zich schuldig of hebben het idee te falen. Daar geven we aandacht aan, niet in de vorm van een therapiesessie, maar we reiken een stukje theorie aan en geven een aantal praktijkvoorbeelden. Ook kijken we hoe je deze situaties mag zien in bijbels licht. Hoe ga je bijbels gezien om met grenzen, met verhoudingen, relaties en emoties?’

Ook heeft iedere gast een persoonlijke begeleider, die men een uur per week spreekt.

Het concept maakt de Herberg uniek, zegt Jansje. ‘Los bereiken de elementen niet zo veel als in de formule.’ De kracht van de Herberg zit volgens Henk in ‘de combinatie van een prachtige omgeving, een liefdevolle gemeenschap, begeleidingsgesprekken ondersteund door creatieve en thematische sessies en het in aanraking komen met het Evangelie en daardoor geraakt worden.’

Jansje: ‘Mensen die hier komen, zijn vaak aan het wankelen geraakt door alles wat hun overkomt.

‘‘Wie is God in de problemen waarmee ik geconfronteerd word?’’ is hier dan ook een centrale vraag. We zijn een pastoraal diaconaal centrum. Dat voel en proef je aan alles.’

NAZORG

Nazorg vindt de Herberg van groot belang. Meuleman: ‘Met drie of zes weken Herberg zijn alle problemen niet opgelost.’

Spaan: ‘We proberen met toestemming van de gast de pastorale zorg weer over te dragen aan de predikant of iemand anders van de eigen kerkelijke gemeente en af te spreken hoe het verder gaat in de gemeente.’

Meer dan de helft van de gasten is lid van de Protestantse Kerk in Nederland. De rest komt uit een breed scala van reformatorische, gereformeerde en evangelische kerken. Al die verschillende achtergronden leveren in de dagelijkse contacten geen problemen op. Henk: ‘Dat valt weg als je de kern te pakken hebt van waar het echt om gaat in dit leven, als je samen aan de voet van het kruis mag knielen.’

ONTWIKKELINGEN

In de 25 jaar dat de Herberg nu bestaat, is de missie ongewijzigd. Veranderingen in de praktijk van elke dag zijn er wel. Henk: ‘We zien de laatste jaren meer mannen, nu zo’n 25 procent. Verder zijn de gasten gemiddeld jonger.’

Jansje: ‘Dat laatste is wel te verklaren als je ziet wat er tegenwoordig allemaal van mensen wordt verwacht en voor hoeveel keuzes we staan. De complexiteit van het leven maakt het ingewikkelder.’

De verblijftijd – nu gemiddeld vier weken – is korter dan vroeger. Meuleman: ‘Vooral mannen met bijvoorbeeld burnout klachten blijven minder lang. Zij kunnen er wel drie weken tussenuit op hun werk, maar niet langer.’ Spaan: ‘Bij overbelaste mantelzorgers zien we hetzelfde. Zij kunnen de zorg niet veel langer overdragen.’ Zeven jaar geleden startte de Herberg met retraites. Henk: ‘Daar is een groeiende behoefte aan. Soms zijn er belangrijke beslissingen die je moet nemen en wil je je in een andere omgeving terugtrekken, bijbellezen en bidden. Dat kan hier dus ook.’

HELEND

Twee verkeerde beelden wil Jansje graag wegnemen. De Herberg is geen vakantieoord en ook geen therapeutisch centrum. Henk:

‘Maar het is wel helend om hier te zijn. In bepaalde situaties is het beter voor iemands herstel om tijdelijk los van de eigen omgeving te zijn.’ Jansje: ‘Gasten weten niet van elkaar wat hen hier gebracht heeft, maar dat ze hier zijn geeft automatisch verbondenheid. Ze beseffen: ik ben niet alleen met mijn probleem.’

De Herberg onderscheidt zich van reguliere hulpverlening. Jansje: ‘Als mensen al hulpverlening hebben, pleiten we ervoor dat dat gewoon doorgaat. Maar een mens is meer dan zijn diagnose. Hier word je meer gezien als geheel. En iemand met ingewikkelde rouw heeft helemaal geen diagnose, maar is hier hartelijk welkom.’

Intussen houdt de Herberg de verwachtingen van de gast graag reëel en bespreekt die ook in een intakegesprek. Jansje: ‘Een probleem dat in twintig jaar gegroeid is, is na drie weken Herberg niet over. Vaak zitten mensen ook in een situatie die helemaal niet oplosbaar is. Wij kunnen iemandsdgeliefde partner niet teruggeven. Iemand gesterkt weer naar huis laten gaan, lukt vaak wel. Meestal zien mensen na afloop weer een weg om te gaan. Als dat het resultaat van een verblijf in de Herberg is, dan hebben we ons doel bereikt.’

ACHTERBAN

Om al het werk te kunnen doen, is de Herberg voor de helft van de inkomsten afhankelijk van collectes in kerkelijke gemeentes en bijdragen van diaconieën. Henk: ‘Het is een wonder dat er elk jaar net genoeg binnenkomt om de begroting te halen. Het is als het dagelijks manna. Dat maakt je als team en vrijwilligers afhankelijk. Tegelijk geloof ik dat God het huis bouwt. Met dankbaarheid zien we dat gemeentes hun verantwoordelijkheid voor de voortgang van het werk nemen en zorgen dat er middelen komen. Zij zijn heel belangrijk voor ons.’

Dat geldt niet alleen voor de financiën. ‘Gemeentes en diaconieën zijn ook onze potentiële verwijzers,’ vult Jansje aan. Bovendien zijn er voor al het werk in het statige pand veel handen nodig. Die komen ook uit de achterban. Zo doen er altijd vier jongeren een diaconaal jaar in Oosterbeek en zijn er naast de elf professionele krachten 200 vrijwilligers actief: bijvoorbeeld gastvrouwen, mensen die koken, voor de tuin zorgen of helpen bij het onderhoud van de gebouwen.

Jansje: ‘Die stroom houdt niet op. Daar verwonderen we ons over.’ Henk: ‘Mensen die hier werken en enthousiast zijn, enthousiasmeren anderen. Voor hen is de drijfveer dat ze zo de naastenliefde handen en voeten geven om zo iets van Christus te verspreiden.

Voor bestuur, team en vrijwilligers geldt dat ze met innerlijke bezieling en overtuiging dit werk mogen doen. Dat is de ziel van dit huis.’

M.M.C. van der Wind-Baauw uit Kerkwijk is theoloog.

RUSTEN BIJ GOD

De Herberg heb ik als een warm bad ervaren. Ook met betrekking tot het geloof was het prachtig. Ik voelde me zo gedragen. Je voelt er de liefde en de kracht van de Heere God, ook door iedereen die er is. Dat geeft troost en kracht. Je moet jezelf als het ware wel overgeven. Door de bijbelbesprekingen, door de themaochtenden, komt steeds weer die boodschap: volg Hem.

Ik liep altijd graag voorop, maar nu heb ik geleerd dat ik mag rusten bij de Heere God. Daar mag en wil ik tijd aan geven. In de Herberg heb je die tijd. Ik durf gerust te zeggen dat de tijd in de Herberg een van de mooiste tijden in mijn leven is geweest.

Mede door de gesprekken gingen mijn ogen open. Er speelden heel andere dingen dan waar ik aanvankelijk voor kwam. Ik lees nog vaak in alles wat ik opgeschreven heb in die tijd. Ik weet nu heel zeker: ik hoef het niet alleen te doen. Toen ik naar huis ging, waren de problemen zeker niet voorbij. Maar ik weet dat ik steeds biddend omhoog mag kijken, naar Hem die mij kracht geeft.

Voordat ik naar de Herberg kwam, heb ik helemaal geen drempel ervaren. Ik dacht voor die tijd al: ik zou graag naar de Herberg willen. Dit werd bevestigd door mijn werk en mijn familie. En ook de kerk heeft me hierin echt geholpen.

In de Herberg werd ik opnieuw herinnerd aan mijn belijdenistekst: ‘Kijk naar de vogels in de lucht: zij zaaien niet en maaien niet, en verzamelen niet in schuren; uw hemelse Vader voedt ze evenwel; gaat u ze niet ver te boven?’ (Matt.6:26) En ook nu, alweer een halfjaar na mijn verblijf in de Herberg, kom ik deze tekst telkens weer tegen.

MARIANNE HOFMAN

EEN WELDADIGE RUSTPLEK

De Herberg was voor mij een weldadige tijd waar ik hard aan toe was. Het gaf me rust en ik kreeg er grip en overzicht. Ook kreeg ik het begin van een antwoord op de vraag waar ik op dat moment stond in mijn leven.

De duidelijke structuur heeft me goed geholpen. De vaste tijden van ontbijt, kapel, koffie en programmaonderdelen geven houvast. Tegelijkertijd is er persoonlijke ruimte om sommige onderdelen zelf in te vullen en eigen afwegingen te maken. Wat me vooral hielp, was de veiligheid op de momenten waarop je even vastloopt. Ik heb dat ervaren als de veiligheid van Gods aanwezigheid. Je kunt merken dat er veel gebeden wordt in en voor de Herberg, voor de gasten en de medewerkers. Ik heb me gedragen gevoeld door God. Ik weet dat het grote woorden zijn, maar zo wil ik het omschrijven. Dat vind ik een kostbaar iets. Het is bijzonder dat er zo’n plek is. Het voelt als een oase in de woestijn.

Er was wel een grote drempel waar ik overheen moest voordat ik kwam. Die drempel bestond uit gedachten als ‘wat zullen de mensen zeggen?’ en ‘hoe leg ik het uit op mijn werk?’ Ik had vragen over hoe ik dit financieel zou doen. En ik vroeg me af: ‘Wat staat me te wachten?’ In het begin was het spannend en kwam er veel vermoeidheid los. Terugkijkend zeg ik dat vier weken eigenlijk te kort zijn. De Herbergtijd is een onderdeel van een heel proces. Ik ben ondertussen alweer driekwart jaar verder, maar zou zo nog een maand willen komen. Het proces waar je in zit, de weg die God met je gaat, gaat door. De Herberg mocht op die weg werkelijk een weldadige rustplek zijn.

SJOERD POORTA

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen