GOD LEREN LIEFHEBBEN

Wat is je passie? Waar ga je voor? Vraag het een jongere en je krijgt direct of wat aarzelender antwoord. Mijn volleybalclub, een nieuwe smartphone, mijn vrienden. Een betere wereld. Misschien wel: ik ga voor God.

Laten we eerlijk zijn: God liefhebben met hart en ziel gaat bij niemand vanzelf. Jongeren (en wij allemaal) worden aan alle kanten geprikkeld om iets of iemand anders lief te hebben – reclames die voorspiegelen wat je echt moet hebben, media die tonen wat je zeker niet mag missen. Dat sluit helemaal aan bij ons hart dat alle kanten op getrokken kan worden om God maar niet centraal te zetten.

IDENTITEIT

Wat je zegt of denkt lief te hebben, kan zelfs iets anders zijn dan wat je daadwerkelijk liefhebt. Die confronterende conclusie trekt de Amerikaanse gereformeerde theoloog James K. Smith.

Wij denken vaak dat onze identiteit bepaald wordt door wat we denken of geloven. Maar volgens Smith is dat niet zo. In navolging van Augustinus zegt hij: je bent niet wat je denkt en je bent zelfs niet wat je gelooft, je bent wie of wat je liefhebt; waar je hart naar uitgaat. Vaak zijn we ons dat niet eens bewust. Het gaat als vanzelf, volgens gewoonten die we onszelf hebben aangeleerd en waar we niet eens (meer) over nadenken. Trouwens, ook in de Bijbel komen we dit tegen. Denk aan de ontmoetingen van Jezus die in de Evangeliën beschreven worden.

Hij vraagt niet: ‘Wat weet je?’, of: ‘Wat geloof je?’, maar: ‘Wat wil je?’, en: ‘Hou je van Me?’ Met andere woorden: Hij vraagt waar onze liefde naar uitgaat. En Hij ontmaskert dan ook als wat mensen denken en zeggen niet is waar hun liefde daadwerkelijk naar uitgaat (denk bijvoorbeeld aan de ontmoeting met de rijke jongeling en de gesprekken met de Joodse leiders).

VERLANGENS

Als we dit serieus nemen, heeft dat gevolgen voor de geloofsopvoeding, maar ook voor het jeugdwerk en de catechese. Een belangrijke vergissing die we kunnen maken, is dat we ons focussen op informatie, alsof die ons zal veranderen. Kennis van God en geloven hebben we zeker nodig, zegt Smith. Alleen kennis verandert een mens echter niet. Zoals een roker zijn gedrag niet automatisch verandert als je hem maar voldoende informatie over de kwalijke gevolgen van roken geeft, verandert een kind of tiener óók niet als je hem informatie over God en de Bijbel geeft. Daar is veel méér voor nodig. In het jeugdwerk is het daarom van belang om op het niveau van verlangens met jongeren in gesprek te zijn. En niet alleen praten, maar ook oefenen. Want, zo betoogt Smith, om God te leren liefhebben moeten we nieuwe gewoonten ontwikkelen. Hoe dan? Aan Smith ontlenen we drie aspecten waar we in dit seizoen speciaal bij stilstaan.

AANBIDDING

Het eerste is aanbidding. Daarbij denken we vaak één bepaald soort liederen, liederen waarin God wordt geprezen. Op conferenties kan ‘aanbidding’ een keuzeprogramma zijn. Terwijl de één een lezing aanhoort over bijvoorbeeld omgaan met het milieu, doet de ander aan aanbidding. Maar eigenlijk is het geen vraag of je aan aanbidding doet. Ieder mens aanbidt iets of iemand, of hij zich daarvan nu bewust is of niet. Wie of wat je aanbidt, is niet om het even.

Israëls God wil ons hart helemaal en duldt de verering van andere goden naast Zich niet. ‘Ik zal de Heere te allen tijde loven,’ zeggen de Psalmen (34:2), ‘Zijn lof zal voortdurend in mijn mond zijn’. Let op dat ‘voortdurende’ van de aanbidding: dat betekent niet 24/7 aanbiddingsliederen zingen, maar met hoofd, hart en handen Zijn liefde beantwoorden. Om steeds Zijn grootheid en liefde in herinnering te roepen hebben we het zingen wel nodig. Maar je kunt met kinderen en jongeren ook nadenken over andere vormen van aanbidding. Er zijn clubprogramma’s en er is een catecheseles beschikbaar om met kinderen en jongeren na te denken over wat aanbidding is en hoe je dat concreet maakt in het leven van alledag.

NIEUWE GEWOONTEN

Het tweede aspect gaat over gewoontevorming. Onze aanbidding wordt ondersteund en gevormd door de gewoonten die we hebben ontwikkeld, stelt Smith. Die gewoonten bepalen als het ware de ‘liturgie’ van onze aanbidding. Als ons leven bepaald wordt door de aanbidding van de levende God, dan zal dat te zien zijn. Als Hij de grootste liefde van ons hart wordt, dan zijn er oude, verkeerde gewoonten die we af moeten leren en nieuwe, goede gewoonten om aan te leren. Dat heeft alles te maken met bekering! In feite hebben we het hier over karaktervorming en deugden.

Ook hier geldt: goede gewoonten leren we kinderen en jongeren niet in de eerste plaats door hen hierover te voeden met informatie. Hun hart moet worden aangesproken. Daarbij is het van belang om samen te oefenen – op een manier die verlangen oproept naar het leven zoals God dat heeft bedoeld. Het nieuwste nummer van het vakblad Generator biedt bezinning en inspiratie om aandacht te geven aan karaktervorming in het jeugdwerk (verscheen in november). Voor tiener- en jongerenwerk komt er een programma over ‘goede gewoonten’ (in januari). Ook de bijbelleesfolder zal aandacht geven aan deugden: aan de hand van verschillende personen uit de Bijbel willen we ontdekken hoe God hen vormde naar Zijn bedoeling, en wat we daarvan kunnen leren voor onszelf (verschijnt in februari).

RITUELEN

Ten derde zijn betekenisvolle rituelen van belang. Rituelen die onze aanbidding richten op God en die helpen in het ontwikkelen van goede gewoonten. Het mooie van rituelen is dat ze meer een beroep doen op de verbeelding dan op het verstand. Het is goed om stil te staan bij de rituelen die plaatsvinden in het gezin (huisgodsdienst). Welke gewoonten hanteren we daarbij? Wat is ondersteunend in het leven met God? Rituelen spelen ook een belangrijke rol in de kerk. Hoe wijden we kinderen jongeren in in wat er in de kerkdienst gebeurt? Hoe leren we hen de rijkdom van doop en avondmaal te beleven? Wat zijn zinvolle rituelen en symbolen in het jeugdwerk? Deze vragen zullen later in het seizoen aandacht krijgen, onder andere in Generator.

Met het jaarthema willen we de bezinning in de gemeente over de genoemde thema’s en vragen stimuleren. Want onze God is onze liefde meer dan waard!

Fianne de With is medewerker bij de HGJB.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen