HEMELSE ZANG

Zingen krijgt immers pas echt zijn volle kracht en betekenis wanneer het opkomt uit ons hart. Het ‘Ere zij God’ krijgt op de eerste kerstdag echter nogal eens de lading ‘we zijn bijna klaar’. Jongeren – en ook ouderen, want van wie leren ze dit? – verzuchten soms dat het ‘Ere zij God’ dan ‘ook nog weer helemaal gezongen moet worden’. Als dit gebeurt, blijft er weinig meer over van de kracht en de rijkdom van deze engelenzang. Dan heeft het veel meer weg van het mompelend en weifelend zingen van het Wilhelmus door het nationale voetbalelftal. Het wordt lippendienst.

UITBARSTING

Het ‘Ere zij God’ krijgt haar kleur vanuit de aanleiding. Dat is de boodschap die de eerste engel brengt, het geboortebericht van de Zaligmaker, Christus de Heere. Er is grote blijdschap. En dan lijkt het wel of de engelen zich niet meer kunnen inhouden. Ineens schuiven de gordijnen van het hemels baldakijn wijd open en worden de engelen zichtbaar. De woorden ‘menigte’ en ‘legermacht’ versterken elkaar. Het is geen kwartet of ensemble, dit is de ware massale kerstzang. De engelen zijn in extase van het nieuws van de geboorte van de Christus. Zij loven God, het hoge woord moet eruit.

Het gebeuren in het open veld bij Bethlehem is uniek in de Bijbel. Nergens komen zoveel engelen tegelijk tevoorschijn om te zingen. Bij het nachtelijke gebeuren van Jakob in Bethel zijn ook meerdere engelen, maar is het alleen de stem van God die spreekt.

Hier breekt de hemel echter letterlijk open en is er een menigte engelen zichtbaar en hoorbaar. Voor het publiek, de herders van Bethlehem, is dit een indrukwekkende en adembenemende ervaring. Wat kunnen wij van deze uitbarsting van hemelse lofzang leren voor ons eigen kerstfeest vieren?

De inzet van het lied van de engelen – ‘Eer zij aan God’ – brengt ons gelijk op de goede toonhoogte. Het staat ook haaks op alle kerstbeleving in onze tijd. De kersttijd en kerstsfeer wordt toch vooral horizontaal ingevuld. Kerst? Dat gaat over familie, over omzien naar elkaar, over zorg voor de medemens. Vrede op aarde. De wapens zwijgen veelal met Kerst en het hoogste doel is dat iedereen thuis kan zijn bij zijn geliefden.

Dat een kerstnachtdienst hier vanuit missionair oogpunt bij aansluit, kan ik dan ook goed begrijpen. Maar als de gelovigen samen zijn, klinkt dan nog wel ‘Ere zij God’? Zijn we binnen de kerkmuren vaak ook niet hopeloos ik-gericht? Wat brengt Kerst mij dit jaar...?

DUISTERNIS

De engelenzang bepaalt ons bij de impact van Kerst voor God Zelf. Want het Kind wordt geboren in de duisternis, in de duisternis van zonde, de duisternis van het rijk van de satan. Dat is de zonde die ons de dood bracht, maar vooral de zonde die de eer van God bezoedelde. Zijn eer, Zijn majesteit en glorie is geschonden door de werken van de duivel.

De duisternis is verzet tegen het allereerste woord dat we van God lezen: ‘Laat er licht zijn!’ Die woorden vormden de opmaat voor een prachtige schepping. De schoonheid van de schepping weerspiegelde de glorie van de Schepper, van God. De komst van de duivel, de ongehoorzaamheid van de mensheid en daarmee de val van de schepping beschadigden die glorie.

UITKOMST

Juichen de engelen met hun ‘Ere zij God’ dan nog niet te vroeg? Zoveel is er toch nog niet veranderd met de komst van het Kind in Bethlehem. De verleidingen van de satan, het lijden van het leven, het lijden van de kruisdood met de Godverlatenheid moet toch allemaal nog komen. Eerst maar eens afwachten? Nee, dat is voor de engelen geen optie. Deze invasie vanuit de hemel in het rijk der duisternis luidt een onomkeerbare betrokkenheid van God bij Zijn hele schepping in. De uitkomst staat vast. God zal in Christus overwinnen. Zijn eer wordt hersteld in het leven en sterven van Zijn Zoon, Jezus Christus, en vooral in Zijn opstanding. U zij de glorie, opgestane Heer.

Laten we het ‘Ere zij God’ toch niet zuchtend zingen. Laten het geen lege woorden blijven, maar laat het de invulling van het kerstfeest bepalen. Laten we daarin de wereld ook voorgaan. En laat het dan ook de invulling van ons leven bepalen: elke dag leven tot eer van God. Daar hebben we toch aanleidingen genoeg voor?

Ds. J.W. van Bart is predikant van de hervormde gemeente te Harderwijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen