FOTO VAN HET KWAAD

Efeze 6:12 geeft dit met bekende woorden aan: ‘Want wij hebben de strijd niet tegen vlees en bloed, maar tegen de overheden, tegen de machten, tegen de wereldbeheersers van de duisternis van dit tijdperk, tegen de geestelijke machten van het kwaad in de hemelse gewesten.’ Niet de zichtbare, tastbare werkelijkheid is dé te vrezen vijand. Ze wordt gedreven door de geestelijke machten van het kwaad. Openbaring vult die onzichtbare werkelijkheid verder beeldend in. In dit artikel nemen we ons uitgangspunt in hoofdstuk 13. Daar wordt die macht van het kwaad getekend als draak en twee beesten. Hoe zijn die beelden reëel en actueel?

DRIE-EENHEID VAN KWAAD

De draak kwamen we al eerder tegen in het artikel over Openbaring 12. Hij is dezelfde als de slang, de satan. Openbaring 13 tekent dat hij niet alleen werkt. We maken kennis met twee handlangers: het beest uit de zee en het beest uit de aarde. Ook op andere plekken kom je ze met z’n drieën tegen. Openbaring 16:13: ‘En ik zag uit de bek van de draak, uit de bek van het beest en uit de mond van de valse profeet (zo wordt het beest uit de aarde ook genoemd, AJM) drie onreine geesten komen, als kikvorsen.’

Met z’n drieën zenden ze op hun beurt weer demonen uit: loopjongens voor de grote meneren van het kwaad. En in Openbaring 19:20 lezen we: ‘het beest werd gegrepen, en met hem de valse profeet, die in zijn tegenwoordigheid de tekenen gedaan had’ (…). Deze twee werden levend geworpen in de poel van vuur, die van zwavel brandt’. De plek waar ook de duivel zelf geworpen wordt: ‘En de duivel, die hen misleidde, werd in de poel van vuur en zwavel geworpen, waar ook het beest en de valse profeet reeds zijn.’

(Openb.20:10) Nep-drie-eenheid. Is het toeval, of bewust bedoeld als kwaad tegenbeeld van de góede drie-eenheid, Vader, Zoon en Geest?

HET BEEST UIT DE ZEE

Openbaring 13 tekent eerst (vers 1-10) het beest dat opkomt uit de zee. Het heeft zeven koppen, tien horens, tien kronen erop. Dit is de eerste handlanger. Het is gemaakt naar het beeld van de draak in hoofdstuk 12. Het beest lijkt op een beer, met een muil als een leeuw. Het krijgt een mond om godslastering te spreken. En op zijn koppen staan godslasterlijke namen. Die tekening komt niet zomaar uit de lucht vallen. In Daniël 7:1-8 lezen we over een visioenendroom van koning Belsazar. Hij ziet vier dieren. Ook die komen op uit de zee. Eerst ziet hij een leeuw. Dan een beer. Dan een luipaard, een panter. En dan een vierde dier dat niet wordt benoemd. Dát dier heeft tien horens en een mond vol grootspraak. En als je die vier dieren optelt, zie je zeven koppen. Het eerste beest in Openbaring is de optelsom van de vier beesten in Daniël 7.

Daniël zelf legt uit wat die dieren betekenen. Ze staan voor koningen die tegen God en Zijn volk zullen opstaan. Machthebbers, uitlopend op een koninkrijk dat veel groter zal zijn dan z’n voorgangers. Het zal uit veel koningen bestaan – daarvoor staan die tien horens. En het werkt toe naar een allermachtigste koning, die vol godslastering zal opstaan tegen de Allerhoogste.

Daniël tekent de opkomst van een anti-goddelijk koninkrijk. Het zal de wereld meesleuren in het kwaad, een tijd, tijden, en een halve tijd. Drieënhalf jaar: precies dezelfde periode als die in Openbaring 13:5 ‘tweeënveertig maanden’ wordt genoemd en op andere plekken 1260 dagen, het is eschatologische tijd.

Openbaring 13 vult in waarvan Daniël profeteert. Het betreft niet zozeer één koning of rijk, maar Gods grote tegenspeler, de Antichrist. Koninkrijk van de onderwereld, tegenover het hemelse Koninkrijk. Niet voor niets komt het op uit de zee: dat is in Openbaring dé plaats van het kwaad.

WERKWIJZE

De beelden uit Daniël en Openbaring maken de werkwijze van dit beest heel concreet. Handlanger 1 werkt vooral door koningen, overheden en machthebbers (horens). Dit eerste beest werkt via hen die macht uitoefenen in deze wereld: concrete koningen en presidenten. Maar het werkt ook systemen, denkwijzen, in de politiek, de economie en via sleutelfiguren, sleutelbewegingen. Zij worden ingeschakeld in de missie van het kwaad om de wereld te brengen bij God vandaan.

Wat herkenbaar, zulke machthebbers die hun macht gebruiken voor zichzelf, met zoveel leed en verdriet tot gevolg. En de verdrukking van Gods volk: Israël, van alle kanten bedreigd, gelovigen die worden vervolgd door de regering. Dat staat allemaal niet op zichzelf. Het is de draak die door handlanger 1 invloed uitoefent in deze wereld.

IMITATIE

Johannes ziet verder dat een van zijn koppen dodelijk wordt verwond. Die dodelijke wond werd echter genezen. Even leek het alsof die kwade macht verslagen was. Maar het stak toch de kop weer op. En dat brengt de hele aarde tot verwondering.

Hier zie je een belangrijk kenmerk van de draak en de zijnen: ze imiteren God. Het zijn na-apers. Want iemand die dodelijk verwond is, maar weer helemaal levend wordt… Doet dat niet sterk denken aan de weg van Jezus Christus? Leek ook Hij niet dood en afgeschreven? Op Goede Vrijdag stierf Hij aan een kruis, dodelijk verwond. Maar met Pasen bleek Hij levender dan ooit. Het beest kan dat hier slechts spottend imiteren. De drie-eenheid, kruis en opstanding… Het kwaad kan ‘slechts’ na-apen. Het is imitatie: het lijkt echt, het is een leugen.

HET BEEST UIT DE AARDE

Dat is goed te zien aan handlanger 2 (vs.11-18), een ander beest. Dit komt op uit de aarde. Het ziet er héél anders uit. Het eerste beest was beeld van de draak. Dit beest heeft twee horens als van het Lam. Het beest uit de zee is angstaanjagend. Maar dit tweede beest lijkt juist goed en geruststellend.

Ondertussen spreekt het als de draak. Het is een wolf in schaapskleren. Verderop, in Openbaring 16:13, wordt hij de valse profeet genoemd, de misleider. Je dénkt dat hij je op de goede weg leidt, maar zijn woorden brengen je bij de dood.

Zijn taak is zorgen dat de hele wereld handlanger 1 gaat aanbidden. Daarom doet het ook grote tekenen en wonderen. Want zo denken de meeste mensen: iemand die zulke wonderlijke dingen kan, heeft vast gelijk. Hij brengt hen zover dat ze een beeld voor het beest oprichten en hij doet het voorkomen alsof dat beeld ook echt leeft, alsof bij dat beest het leven te vinden is. Zo brengt hij mensen bij afgoderij: iets of iemand als god vereren, in plaats van de Schepper Die het leven gaf. En allen die niet voor dat beeld willen knielen, worden met de dood bedreigd. Zoals ooit in Daniël 3, waar de vrienden in de bloedhete oven werden geworpen toen ze weigerden te knielen voor Nebukadnezars beeld.

MISLEIDING

De duivel is niet alleen een brullende leeuw. Hij kan zomaar ook een bedrieglijk lam zijn. Zoals Paulus schrijft in 2 Korinthe 11:14 naar aanleiding van mensen die zich voordoen als apostelen van Christus: ‘En geen wonder, want de satan zelf doet zich voor als een engel van het licht.’

Beest 2 gaat over het systeem achter zoveel dingen in deze wereld. Op het eerste oog lijkt iets goed en mooi, maar uiteindelijk leidt het bij de Schepper vandaan. Het blijkt afgoderij, leugens, duivelswerk. Handlanger 2 doet je met grote tekenen en wonderen maar al te graag geloven: hier vind je het leven! Zo brengt hij aan het twijfelen. Loont het wel, God dienen? Is Hij er wel? Ook zónder Hem en Zijn kruisweg is er toch leven te vinden? Hét dwaalspoor, de verleiding van het kwaad, de hele Bijbel door…

Met misleiding, met valse profetie dringt handlanger 2 zich zelfs de christelijke gemeente binnen. In 2 Thessalonicenzen 2:8-12 schrijft Paulus over de zoon van het verderf, die Antichrist (beest 1) van net. De tegenstander, die zich verheft boven al wat God genoemd is of als God is vereerd. Hij doet zichzelf als God voor, met allerlei kracht, tekenen en woorden van leugen, door de werking van de satan (beest 2). Het is alsof je Openbaring 13 leest. Het zijn woorden als door God gesproken, wonderen en tekenen als door God gedaan. Maar ten diepste is het duivelswerk, na-aperij.

MERKTEKEN VAN HET BEEST

Zo lokken de handlangers van de draak mensen aan hun kant. Gauw voorzien ze hen van hun teken (vs.16-18). Een merkteken op de rechterhand of het voorhoofd. Een teken dat onmisbaar lijkt om echt mee te kunnen doen (vs.17). Het teken is de naam van het beest of het getal van zijn naam: het getal 666. Drie keer 6: de drie-eenheid van het kwaad.

Voor de betekenis ervan zijn al veel suggesties gedaan. Allerlei berekeningen zijn gedaan, allerlei namen zijn er voorgesteld op grond van de waarde van de Hebreeuwse letters of op grond van namen in de actualiteit: Nero, Hitler, internet… Geen enkele suggestie overtuigt iedereen.

Wellicht is er ook betekenis zonder een concrete naam te kunnen noemen. Dat teken op je rechterhand of voorhoofd is opnieuw na-aperij. Want zei de Heere God niet in Deuteronomium 6:8: Mijn woorden, ‘bind ze als een teken op je hand en als een voorhoofdsband tussen je ogen’? Die belangrijke woorden in vers 4 en 5, het shema: Hoor Israël, de Heere onze God, de Heere is één. En díe ene Heere zul je dienen met je héle leven. Met wat je doet, je hand. Met wat je denkt en ziet, je hoofd. Het héle leven staat in dienst van God, is Zijn eigendom.

Precies dát teken gebruikt handlanger 2: een eigendomsnummer, zoals in die tijd een nummer of een naam bijvoorbeeld op slaven werd getatoeëerd of gebrand. Mensen met het merkteken zijn mensen die hun leven geven aan het beest.

OVERWONNEN

Gods röntgenfoto maakt ons ervan bewust dat wij van het kwaad in deze wereld de buitenkant zien. Er gaat een ingrijpende binnenkant achter schuil. Uiteindelijk hoeft dat niet angstaanjagend te zijn. Het getal van God is heel Openbaring door: zeven. De wáre drie-eenheid van liefde en genade, Vader, Zoon en Geest. 777 is en blijft altijd meer dan 666. De draak en zijn handlangers proberen, misleiden, dreigen, maar ze zullen het niet winnen.

Het Lam is op de troon, het kwaad is en zal overwonnen zijn. Het kwaad eindigt in de poel van vuur. Ieder die dát gelooft, zal in die overwinning delen. Daarom mag de gemeente in geloof en gebed doen waar Efeze 6 toe opdraagt: ‘Neem daarom de hele wapenrusting van God aan, opdat u weerstand kunt bieden op de dag van het kwaad, en na alles gedaan te hebben, stand kunt houden.’

Ds. A.J. Mouw is predikant van de hervormde gemeente te Aalburg.

Volgende week deel 5 (slot) in deze serie, over Babylon en Jeruzalem.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen