BOEKBESPREKING

Teus Dorrepaal
Praat er maar niet over.
KokBoekencentrum, Utrecht; 297 blz.; € 19,99.

Mooi hoe Teus Dorrepaal aan het begin van deze debuutroman spanning opbouwt: waarom moest Mart zwijgen over zijn droom, waarom is de voormalige knecht op hun boerderij Hein aardig maar ‘soms een schoft’? Waarom mocht Mart Psalm 68:10 niet meezingen in de klas bij juffrouw De Hoop, die nu trouwt met Hein?

Praat er maar niet over zet in bij de ontluikende gevoelens van de dertienjarige andersgeaarde Mart van Bunnik, bij de vernedering en de kwelling als klasgenoten hem uitschelden voor ‘gore homo’. Hij ontwikkelt er alertheid door, leert een rol te spelen, een geheim te koesteren, tegen verlangens te vechten. Hij voelt zich een bedrieger, ‘een dubbelman’. Tot Mart uit de kast komt, zijn vader hard reageert, de liefde bij zijn moeder overwint en de oude op de boerderij wonende oom Johannes zonder woorden laat weten dat vanaf zijn jonge jaren zwijgen over zijn geaardheid voor hemzelf de enige optie bleef.

Brengt de opleiding tot verpleger hem verder? Niet als Mart ziet dat homoseksualiteit in zijn studieboek onder het kopje ‘perversiteiten’ behandeld wordt. Hij wordt na een incident zelfs overgeplaatst naar een psychiatrische buurinstelling, waar hij een oudere verpleegster vertelt in zijn Schepper te geloven én: ‘Weet u, ik wil alleen maar een relatie met een man aangaan, in liefde.’ In Israël krijgt Mart een droom waarin God hem zegt tevreden te zijn met de manier waarop hij geweven is in de schoot van zijn moeder. Mart blijft een ‘tweegezichtenman’, iemand die celibatair wil blijven en zijn verlangens niet kan weerstaan, waardoor hij tot zondige contacten komt en chantabel is. Praat er maar niet over is een tendensroman, dat is (Wikipedia) een ‘maatschappelijk geëngageerde variant van de psychologische roman die draait om het uitbeelden van het geestesleven van de hoofdpersoon en die een overtuiging propageert of kritiseert, of een maatschappelijke mistoestand aan de kaak stelt’. Romantechnisch is mijn bezwaar dat de auteur Mart slechts als homoseksueel tekent, alsof hij niet als eerste mens is. Het gaat in zijn leven voortdurend om relaties waarin zijn seksualiteit meedoet.

Tijdens de laatste tientallen bladzijden ging ik me ongemakkelijker voelen bij wat de auteur bepleit, zijn blijdschap om een samenleving die steeds opener wordt, zuilen die afbrokkelen en kasten die worden opengebroken, ‘een inclusieve samenleving. Geweldig!’ Dan doet de auteur meer dan de spanning tussen geloof en geaardheid op knappe wijze voelbaar maken, dan verbindt hij relaties van mensen van hetzelfde geslacht met ‘een God van ruimte en omkering’.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen