BOEKBESPREKINGEN

Elco van Burg, Jan van Doleweerd en Dick Kroneman
Bewogen met de wereld. Bijbelse kernwoorden voor missionaire theologie.
Uitg. Labarum Academie, Apeldoorn; 285 blz.; € 19,95.

Goed dat er weer een boek verschijnt over zending en zendingsvragen. Nu vanuit de gereformeerde gezindte. De drie auteurs zijn dr. ir. Elco van Burg, werkzaam als theologisch docent in Papua, Indonesië; dr. Jan H. van Doleweerd, werkzaam namens de zending van de Gereformeerde Gemeenten in Denpasar, Indonesië, en dr. Dick Kroneman, theoloog vertaalcoördinator voor Sil International. Bekwame auteurs schreven dit boek, ook vanuit ervaringen overzee.

Ik dacht aan het boek Gij die eertijds verre waart, dat in 1978 verscheen en waaraan veel auteurs uit de kring van de gereformeerde gezindte meewerkten, onder wie prof. J.P. Versteeg, prof. C. Graafland, dr. C.A. Tukker, drs. Chr. Fahner en prof. A. Moens. Dit boek was tot nu toe toch wel het standaardwerk op missiologisch gebied uit ‘onze kring’. Maar nu, na veertig jaar is, er weer een ‘zendingsboek’, of beter: een studieboek over zending en zendingsvragen. Een boek met een titel die een oproep bevat: we mogen de wereld niet afschrijven, maar we dienen haar – in navolging van onze Meester – in bewogenheid en ontferming te benaderen.

De ondertitel luidt: Bijbelse kernwoorden voor missionaire theologie. Het boek behandelt eerst zeven kernwoorden: God, de wereld, de heilsgeschiedenis, de verlossing, het Woord, de kerk en de ziel. En daarbij zijn er de onderverdelingen: bij God: Zijn Naam, Vader, Zoon en Heilige Geest. Bij de wereld: wereld, schepping, zonde, lijden. Bij de heilsgeschiedenis: verkiezing, verbond, incarnatie, zending, Koninkrijk van God. Bij de verlossing: barmhartigheid, gerechtigheid, verzoening.

Bij het Woord: Gods Woord, bekering. Bij de kerk: kerk, getuigen, vreemdelingschap, discipelschap. Bij de ziel: vreze des Heeren, bevinding, gebod en bidden.

Het zijn indrukwekkend veel thema’s die elk overzichtelijk beschreven worden. Je kunt steeds een thema kiezen. Een en ander is goed onderbouwd. De zendingsaspecten komen vooral naar voren als het over andere religies gaat (p.38-41). De schrijvers zeggen dat er overeenkomende ervaringen zijn tussen religies: ‘De scheiding tussen algemeen menselijke ervaringen en de op de ene ware God gerichte ervaringen van een christen is dan ook flinterdun. Want uiterlijk kunnen zondebeleving en ootmoed van christenen en niet-christenen op elkaar lijken als twee druppels water. Ook hindoes of moslims bijvoorbeeld kunnen heel diepe gevoelens hebben van hun eigen zonde en onwaardigheid tegenover het heilige. Ze kunnen christenen in vroomheid overtreffen. Waarin zit het cruciale verschil met gelovigen van andere godsdiensten? Alleen in het verenigd zijn met Christus, de Zoon van God, Die gezegd heeft: ‘Ik ben de Weg, de Waarheid en het Leven’. (p.40). Goed om zo te onderscheiden tussen de algemene en de bijzondere genade. Zeker ook voor onze tijd, nu dat onderscheid dreigt weg te vallen en er makkelijk nivellering komt.

Mooi vond ik ook het hoofdstuk over de incarnatie (p.104vv). Dat Christus echt mens werd. Dat we Hem ‘niet diep genoeg in het vlees kunnen trekken’ (Kohlbrugge). Hij is in onze huid gekropen, Hij is vernederd (Fil.2:7,8). Ik merkte in Peru dat het accent op de incarnatie mensen in armoede en lijden vaak hielp om het bestaan toch te aanvaarden, soms zelfs blijmoedig!

Natuurlijk komt ook de ethiek aan de orde, de polygamie bijvoorbeeld (p.101). ‘Moeten polygame mannen eerst hun tweede of derde vrouw wegsturen, voordat zij zelf en hun vrouwen gedoopt mogen worden? Vanwege sociale en economische redenen is dat laatste niet verstandig… Na de doop mag men echter geen andere vrouw meer nemen. Ook mogen mannen die meerdere vrouwen hebben geen ambt bekleden in de kerk.’ Wellicht is er hier ook voor ons in het Westen een en ander te leren, nu ook wij gebrokenheid in relaties ontmoeten.

Hoofdstuk 6 gaat over de kerk. De titel is: ‘Een heilige, katholieke, missionaire kerk’. Ik vind het een vondst om het missionaire toe te voegen aan de Apostolische Geloofsbelijdenis. Want de kerk dient wervend te zijn (p.179). Uitgaan in de heggen en de steggen is belangrijk. Vele kernaspecten van het kerk-zijn komen naar voren op p.182 tot 185.

‘Het leven van de ziel’ komt in het laatste hoofdstuk aan de orde (p.210vv). Mooie dingen staan daar over de vreze des Heeren, de bevinding, het gebod en het bidden. Bij het laatste gaat het ook over ‘onverhoorde gebeden’. En ook over ‘gebedsgenezing’. Inderdaad zijn er in zendingssituaties vaak lange, intense nachtwaken en gebedsdiensten. De Heere God is voor jonge christenen vaak zeer nabij, terwijl wij in het Westen tobben over Gods afwezigheid. Wij kunnen van hun spontane gebedsleven leren.

Al met al: een positief studieboek is Bewogen met de wereld. Veel bijbelse teksten worden genoemd, en andere bronnen worden aangeboord. Gespreksvragen zijn bijgevoegd. Achterin is er een zaak- en persoonsregister. Ik denk dat het boek ook goed is om op de Theologische Vorming van gemeenteleden te behandelen bij het vak missiologie. Twee fouten ontdekte ik: op p.9/10 staat voor bevinding: hupomene, dat moet dokime zijn. Op p. 222vv staat het gelukkig wel goed. En op p.21 over de enige Naam onder de hemel: Mal.1:11 moet zijn Hand. 4:12. Bij de volgende druk kan dat rechtgezet worden. Er moet nog wat te wensen over zijn!

J.E. DE GROOT, EDE

Liesbeth Goedbloed
Broeder Ezel.
Uitg. Mozaïek, Utrecht; 185 blz.; € 19,99.

‘Een poëtisch verhaal’ – zo wordt Broeder Ezel, het romandebuut van Liesbeth Goedbloed terecht genoemd. In beeldende en trage taal vertelt dichter en psalmenrijmer Goedbloed over de boetevaart van student Anna, samen met de ezel, op weg naar de top van een Italiaanse berg, een boete voor de verdrinkingsdood van broertje Jens, op wie Anna beter had moeten passen. Als verzoening voor haar zonden moet Anna het land van Azazel in, de Hebreeuwse bestemming van de aanduiding van de zondebok uit Leviticus. Ondertussen zit niemand echt op de waarheid te wachten.

Aangekomen bij het kruis op de top van de berg, ziet Anna de wereld van boven, zoals God hem ziet. Daar vindt Hij haar, het meisje dat zich met reformatorisch kerkelijk jargon belast weet.

Een bijzonder debuut over een klassiek thema als schuld, in beelden gezegd, beloftevol voor Goedbloeds toekomst als schrijver.

P.J. VERGUNST

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen