TOORNIG

De evangelist Markus besteedt bijzondere aandacht aan het emotionele leven van Jezus. Hij schrijft dat Jezus innerlijk met ontferming bewogen is (1:41), dat Hij streng vermaant (1:43), dat Hij zucht (7:34), dat Hij diep zucht (8:12), dat Hij liefheeft (10:21) en dus ook dat Hij mensen toornig aankijkt (3:5).

In de Bijbel worden twee Griekse woorden voor toorn gebruikt. Ten eerste is dat het woord thumos. Dat duidt op een plotselinge uitbarsting van toorn. Deze toorn openbaart zich als een donderslag bij heldere hemel.

Het andere woord is orge. Dit begrip duidt op een aanzwellende toorn. Deze toorn stapelt zich langzaam maar zeker op in het hart van een mens en komt dan op een zeker moment tot uitbarsting. In Markus 3:5 wordt dit laatste woord gebruikt. Nadat de toorn in het hart van Jezus de afgelopen weken aangezwollen is, komt zij in de synagoge van Kapernaüm tot uitbarsting. Hij is zeer verbolgen.

IN DE BIJBEL

In het Oude Testament richt de toorn van God zich voornamelijk tegen Israël. De toorn van God richt zich soms tegen bepaalde personen, bijvoorbeeld tegen koning Zedekia (Jer.21:5). De profeten kondigen de dag aan waarop de toorn van God de hele aarde zal raken en de zondaars zal verdelgen (Zef.3: 8). Dat zal een vreselijke dag zijn (Joël 2).

In het Nieuwe Testament is de verkondiging van Gods toorn een vast onderdeel van de prediking (Matt.3:7 en Rom.1:18). Jezus heeft meermalen gewaarschuwd voor de toorn die in de laatste dagen zal ontbranden. Hij roept op tot geloof en bekering. God stelt Zijn toorn uit, opdat wij tot bekering zullen komen (Rom.2:4). De toorn van God heeft een eschatologische spits. Op de jongste dag komt Jezus weer om te oordelen de levenden en de doden (Luk.21:20-24; Openb.16:17-21).

OP DE SABBAT

Markus vermeldt drie keer dat Jezus op de sabbat naar de synagoge gaat (Mark.1:21, 2:1 en 3:1). De week ervoor deed zich echter een incident voor (Mark.2:23-28). Terwijl Jezus en Zijn discipelen door de korenvelden wandelen, betrappen de Farizeeën hen op heterdaad. Zij zien dat de discipelen van Jezus op de sabbat aren plukken en de graankorreltjes opeten. Dat is in hun ogen ten strengste verboden.

Dit incident vormt voor de Farizeeën en schriftgeleerden de aanleiding om op deze sabbat Jezus extra scherp in de gaten te houden. Zij hebben zelfs een val voor Hem opgezet en zij hopen dat Hij erin trapt: ‘Zij letten scherp op Hem om te zien of Hij hem op de sabbat genezen zou, opdat zij Hem zouden kunnen beschuldigen.’ Jezus vertoont geen conflictvermijdend gedrag. Hij doorziet de kwade bedoeling van de Farizeeën en kiest ervoor die te ontmaskeren: ‘Hij zei tegen de man die de verschrompelde hand had: Sta op en ga in het midden staan.’ (vs.3)

SPANNING

De spanning in de synagoge is inmiddels om te snijden. Wat gaat Jezus nu doen? Gaat Hij op de sabbat deze man genezen? ‘En Hij zei tegen hen: Is het geoorloofd op sabbatdagen goed te doen of kwaad te doen, een mens te behouden of te doden?’

Het antwoord op deze twee vragen is eenvoudig. Zelfs het kleinste kind in de synagoge weet het antwoord. Op de sabbat mag je geen kwaad doen, maar alleen goed doen. Op de rustdag mag je iemand behouden, maar niemand doden.

In de synagoge blijft het echter doodstil. Niemand geeft antwoord: ‘En zij zwegen.’ (vs.4b) Door dit stilzwijgen bereikt de toorn van Jezus het kookpunt. Het komt tot een heftige uitbarsting. Terwijl het heilige vuur in Zijn ogen schittert, kijkt Hij hen allemaal, één voor één, doordringend aan. Zijn vurige blik dringt door tot op de bodem van hun hart.

ONTMASKERD

Op het eerste gezicht lijkt het hier te gaan over het gebod: ‘Zes dagen zult u arbeiden en al uw werk doen, maar de zevende dag is de sabbat van de Heere, uw God. Dan zult u geen enkel werk doen.’ (Ex.20:10)

Maar Jezus maakt het vijfde gebod concreet door die twee vragen te stellen. Het antwoord op die twee vragen ontmaskert de diepste motieven in het hart van elke mens. Jezus is op de sabbat bezig goed te doen en een mens te behouden, maar de Farizeeën zijn op de sabbat in het diepste geheim bezig om kwaad te doen en om een mens te doden.

Jezus ontmaskert die houding. Hij doorziet de hardheid van hun hart, hun ongeloof en hun vijandschap. Onder het mom van rechtzinnigheid en onder de dekmantel van vroomheid verschuilt zich een bikkelhard hart, een hart vol ongeloof, boordevol vijandschap en barstensvol haat tegen Jezus en Zijn genade, Zijn liefde en Zijn bewogenheid.

BEDROEFD

Jezus is echter niet alleen toornig. Hij is tegelijkertijd bedroefd. Die twee emoties gaan vaak samen op. Jezus laat hier zien dat Hij geen lust heeft in onze dood, maar daarin, dat wij ons bekeren en leven (Ezech.33:11).

Ds. H.J. van der Veen is predikant van de hervormde gemeente te Sliedrecht.

En nadat Hij hen rondom toornig aangekeken had, tegelijk bedroefd over de verharding van hun hart, zei Hij tegen de man: Steek uw hand uit. En hij stak hem uit, en zijn hand werd hersteld, gezond als de andere.

Markus 3:5

OM OVER NA TE DENKEN

Veel mensen denken dat Jezus alleen maar lief en aardig is. Zij houden van een therapeutische Jezus: een Jezus, Die een arm om je heen slaat, Die je een schouderklopje geeft, Die je aanmoedigt en Die je tranen droogt. Wat vind je van dat beeld van Jezus? Hoe verhoudt zich dat beeld tot een toornige Jezus?

Volgende week deel 3 (slot), over de vreugde van Jezus.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen