SIMSONS EINDE

Nu hoeft dat natuurlijk ook niet. Er zijn genoeg bijbelgedeelten om voor te lezen die minder vragen oproepen. Intussen kun je dezelfde moeite met zo’n verhaal hebben als ik van onze buren veronderstel. Volgens de meeste uitleggers kwamen bij Simsons actie meer mensen om dan in 2001 bij de Twin Towers in New York.

Ook dat was wraak met religieuze motieven. Klopt die vergelijking? Hoort Simson thuis in het latere rijtje van mensen met bomgordels die in winkelcentra zich opblazen om maar zoveel mogelijk doden te veroorzaken? Oppervlakkig gelezen misschien wel. Maar wie kritisch gaat vergelijken, ziet al gauw grote verschillen. Nog afgezien van de kwestie dat Gods grootheid en heiligheid hier in het geding zijn. Daarover straks.

GEEN OPROEP

Een opvallend verschil is dat je in de Bijbel nergens ook maar één aanbeveling vindt om dergelijke zelfmoordacties te ondernemen. In tegenstelling tot wat bijvoorbeeld in de Arabische wereld gebeurt waar de families royaal beloond worden voor elke zoon of dochter die op deze manier sterft. De zelfmoordterroristen krijgen trouwens ook een ‘geweldige’ toekomst aangeboden in het ‘paradijs’. Dat wil zeggen, voor zover ze man zijn…

Het valt op dat deze daad van Simson juist nergens in de Bijbel als heldendaad genoemd wordt. Geen woord van toejuiching of iets van eerbetoon na zijn keuze om te sterven met de Filistijnen. Laat staan een steen als herinnering aan deze grote daad. Alleen een sobere mededeling over een begrafenis door zijn familie. En als de Hebreeënbrief over Simson schrijft (Hebr.11:33), wordt wel naar zijn gevecht met de leeuw verwezen, maar niet naar deze geschiedenis. Zijn daad wordt niet met zoveel woorden afgekeurd.

Maar je leest ook nergens een oproep om dit voorbeeld van Simson te volgen. Ook weer in tegenstelling tot wat je regelmatig op allerlei islamitische sites kunt lezen.

DRAGENDE MOTIEF

Veel belangrijker dan deze verschillen is dat je inziet waar het om gaat in deze geschiedenis.

Het laatste gebed van Simson mag dan niet uitblinken door zuiverheid (zie kader) en persoonlijke wraak mag dan zeker een rol spelen – het dragende motief is de eer en de geschonden heiligheid van God.

Stel je de situatie voor. Een geweldig feest ter ere van Dagon én om de God van Israël te lasteren. Duizenden scanderen: ‘Ere zij Dagon in de hoge. Onze god is groot. Geen vijand is veilig voor zijn hand. Groot is Dagon van de Filistijnen. Enz.’ Toen riep Simson: ‘Heere, Heere! Denk toch aan mij…’ Misschien hebben we er moeite mee om Simson als een vrome Israëliet te zien. Dat is hij ook niet. Hij viel makkelijker voor vrouwen dan dat hij knielde voor God. Maar dat maakt een omkeer niet onmogelijk. Er is veel voor te zeggen dat zo’n bekering heeft plaatsgevonden in de tijd na Delila. In het vorige hoofdstuk zong hij aanvankelijk een loflied op zichzelf (Richt.15:16). Geweldige dorst was nodig om Simson weer tot bezinning te brengen.

Vervolgens lees je zijn eerste gebed om hulp. Na twee vrouwen en een vreselijke nederlaag door eigen schuld ‘knielt’ Simson opnieuw voor zijn God. Het contact met Hem is hersteld. Hij is niet meer de krachtpatser tussen zijn tijdgenoten, maar klein voor God en moet – ook weer door eigen schuld – aanhoren hoe duizenden de God van Israël lasteren. Ten diepste zijn die ‘feestelijke’ Dagondagen een geding tussen God en de goden, waarbij Simson als Gods clown tussen twee pilaren mag optreden om de feestvreugde nog groter te maken. De stemming zit er goed in. Tot Simson stervend blijkt te overwinnen. Hoeveel doden er zijn, wordt niet verteld. In elk geval veel. Ook al hoeven het er geen 3000 of meer te zijn, zoals meestal gedacht wordt. Ik denk dat Simsons laatste gebed niet alleen maar is ingegeven door persoonlijke wraak. Dat blijkt wel uit de manier waarop Simson God aanspreekt: Heere, Heere, denk aan mij… Vrij vertaald: almachtige God, Die ook de God is van het verbond met Uw volk en met mij. Nu het contact tussen God en Simson is hersteld, proeft Simson de achtergrond van het loflied op Dagon: de God van Israël lasteren. Met alle gevaren daarvan (zie hoofdlijn 11).

BEPERKTE VERLOSSER

Ook deze geschiedenis is een deel van het ’totaalverhaal’ in de Bijbel (zie hoofdlijn 3). Er is een gevecht gaande tussen God en de grote vijand, satan, die Israël en daarmee de redding voor de wereld weg wil hebben (zie hoofdlijn 7). Maar Dagon en zijn vereerders zullen merken Wie de God van Israël is. Op de dag van de grote afrekening zullen alle afgoden met wie hen dienen, moeten buigen voor Gods rechtvaardige toorn. ‘Gaza toen’ is daar een voorspel van en tegelijk een waarschuwing voor ieder die denkt de levende God straffeloos te kunnen honen.

Intussen blijkt Simson maar een beperkte verlosser. Twintig jaar heeft hij leiding aan Israël gegeven. Je bent geneigd om ‘leiding’ tussen aanhalingstekens te zetten. Zo geweldig was het niet. Zijn hele leven is een roep om een Redder die werkelijk verlossen kan.

Bij het kruis van Golgotha zie je hoe God uiteindelijk afrekent met het kwaad: door een oneindig beter offer dan dat van Simson in Gaza (zie hoofdlijn 3 en 4).

Ds. W. Markus uit Bergschenhoek is emeritus predikant.

GEWELD IN DE BIJBEL

Als het over geweld gaat, is de Bijbel dan zoveel anders dan de Koran? In vijf artikelen gaan we op zoek naar antwoorden.

1. Acht hoofdlijnen
2. Jericho en de uitroeiing van de oorspronkelijke bewoners van Kanaän
3. Was Simson een zelfmoordterrorist?
4. Elisa en de beren
5. Wraakgebeden en haatteksten

Calvijn zegt in zijn Institutie over Simsons gebed dat het de kleur heeft van: ‘Ontstoken zijn door hittigheid van toorn en wraakzucht, slecht geregelde driften, meegesleept worden door vurigheid, een hittige en daarom boze begeerte naar wraak.’ Wanneer daartegen opgemerkt wordt dat God Simson toch verhoord heeft, dan antwoordt Calvijn ‘dat door bijzondere voorbeelden een eeuwige wet niet te niet gemaakt wordt’.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen