GLOBAAL BEKEKEN

In VolZin (magazine voor religie en samenleving) staat een bijdrage van Willem van der Meiden over de boekdrukkunst:

Trots toont hij de bevolking zijn blokletter op de Grote Markt van Haarlem. Laurens Janszoon Coster, ‘de uitvinder van de boekdrukkunst’, die op zijn idee zou zijn gekomen toen hij met een mes in een boom aan het kerven was. Maar Coster heeft waarschijnlijk nooit bestaan. In de golf van nationalisme in het negentiende-eeuwse Europa had Nederland helden nodig en zo kreeg de boekdrukkunst een Nederlandse ‘uitvinder’.

De Duitser Johannes Gutenberg heeft wel bestaan: hij leefde van circa 1400 tot 1468 en werkte vooral in Mainz. Gutenberg vond zeker de boekdrukkunst niet uit, maar hij bracht wel een enorme schaalvergroting van het medium tot stand. Wilde je een bladzijde drukken, dan moest je vóór Gutenberg die hele bladzijde uit één blok hout snijden. Dat was uiterst bewerkelijk, zeker als er fouten gemaakt werden, totdat Gutenberg proefondervindelijk ontdekte dat je losse letters in spiegelbeeld kon snijden in daarvoor geschikte metalen, ze kon gieten in een gietvorm en met een zethaak regels kon maken. Zo hoefde je, als er een fout in stond, niet de hele bladzijde opnieuw uit te snijden, maar kon je volstaan met het vervangen van een of meer letters. (…)

Het pronkstuk van de drukkerij van Gutenberg was de 42-regelige (Latijnse) Gutenbergbijbel in liefst 643 bladzijden, waarvan het eerste exemplaar in 1455 van de pers kwam. Er zijn van dit oerboek nu nog 49 exemplaren (of gedeelten daarvan) bekend.

***

In de ‘Kroniek’ van Kerk en theologie schrijft prof. dr. C. van der Kooi over ‘Kerk en zorg’:

Een van de sectoren in onze maatschappij waar het engagement van de kerk, haar leden en dienaren ten zeerste is gewenst, is de zorg. In oude tijden waren er ziekenhuizen en verpleeghuizen van christelijke signatuur, met besturen waar actief werk werd gemaakt van de identiteit en de aard van de zorg. In de kaalslag van de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw is veel van dit soort instellingen verdwenen. Er werd gefuseerd, en namen die een verwijzing vormen naar het bijbels verhaal werden vervangen door zakelijker namen, met ‘medisch centrum’ als kern. Ziekenhuizen werden medisch-technische instellingen en zorg werd een product. De effecten worden zo langzamerhand zichtbaar. Ik bedoel niet het faillissement van bijvoorbeeld het Slotervaartziekenhuis. Dat was ook in de oude situatie bij slecht beleid een mogelijkheid. Wel in het gegeven dat veel kleine ziekenhuizen zijn opgeofferd onder het mom van gebrek aan gespecialiseerde zorg. Het heeft geleid in ziekenhuisland tot mega-instellingen die zo groot zijn dat ze stroperig en traag zijn. Eenmaal op de operatietafel aanbeland is de zorg goed, maar het duurt erg lang voor je daar ligt. Sluiting van allerlei plaatselijke voorzieningen zoals een huisartsenpost en een apotheek maken het verkrijgen van medicijnen in de nacht tot een hachelijk avontuur waar men kilometers voor moet rijden.

En dan het ecologisch aspect dat samenhangt met de logistieke situatie. Patiënten worden veelal gedwongen veel verder te rijden en dan heb ik het nog niet over de files die de aanrijtijd verveelvoudigen.

Dan heb ik het nog niet gehad over de liefde en aandacht die de werkers in een ziekenhuis aan de dag leggen. Ziekenhuizen zijn geen stapel stenen. De klacht dat veel verpleegkundigen duur zijn geworden omdat ze een bestaan kozen als zzp’er klinkt vals uit de mond van bestuurders die voorheen nauwelijks op de werkvloer kwamen. Het is chronische verwaarlozing van het menselijk en primair proces dat zich hier wreekt. Waar mensen worden gezien als ‘human resources’ is de blik al verkeerd. Het zijn publieke zaken waar ook het engagement van kerken en hun voorgangers normaal zou kunnen zijn als we uitgaan van wat ziekenhuizen en verpleeghuizen van oudsher waren: huizen van barmhartigheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen