HET SPEL IN NOORD-KOREA

Een rustige, vriendelijke veertiger, die jarenlang het christelijk onderwijs diende, dat is Wies Verweij. Inmiddels weet ze dat het jaren van voorbereiding waren op haar roeping als zendeling, niet in Kenia of Peru, maar… in Noord-Korea. Een gesloten land, waar de christenvervolging sinds Kim Jong-un in 2011 aan de macht kwam even hevig is als ten tijde van grootvader Kim Ilsung en vader Kim Jong-il. Anders dan bij Afghanisten en Somalië, nummer 2 en 3 op de lijst, is het woord ‘Noord-Korea’ voor christenen een metafoor voor de terreur tegen Gods kinderen geworden. ‘Geen enkele verbetering voor de christenen in dit Aziatische land’, luidt de toelichting op de recente ranglijst.

GIDS ALS SCHADUW

Wies Verweij is er om het Woord van God te delen, om zich te richten op de 98 procent van de bevolking die geen christen is. Hoe doe je dat, als de gids die de overheid je biedt de schaduw aan je rechterhand is? Hoe doe je dat als er ineens een groter kussen op je hotelbed ligt, nadat je ergens terloops opmerkte een te klein kussen te hebben – als elk woord dat jouw mond verlaat dus geregistreerd wordt? Hoe doe je dat als het strafkamp de toekomst is voor heel de Koreaanse familie van elke nieuwe christen?

***

Het is Verweij – bedachtzaam en overtuigd in haar spreken – opgevallen dat Nederlandse christenen nauwelijks iets weten van het leven in Noord-Korea, van het land en zijn geschiedenis. Hoe kun je dan meeleven, hoe kun je dan bidden? ‘Noord-Korea is een heel donker land. Het is bijna voelbaar dat er een geest van leugenachtigheid heerst, van afgoderij. Er zijn plekken waar ik dat lijfelijk voel, waar je ervaart dat de leiders aanwezig zijn. Er zijn plekken waar ik zoveel fysieke druk voel dat ik even weg moet van de plek, om mezelf geestelijk te wapenen. Ik heb een goed contact met een vrouw, voer fijne gesprekken over mijn geloof, krijg mooie vragen. En soms, zomaar ineens, kijkt ze me bijna satanisch aan, met ogen vol haat. Vijf minuten later is het voorbij. Ze weet dan niet meer dat ze zo lelijk tegen me deed. Ik denk dat dit een geestelijke kracht is die haar bezet; ik denk dat het iets is tegen het christendom, dat in dit land heerst. Goede gesprekken over het christelijk geloof zoals met deze vrouw, kunnen samengaan met momenten dat een duistere macht haar bezet.

We moeten ook als bezoekers op veel plekken naar de glorie van het land kijken. Gidsen praten met verheven stem over de geschiedenis van Noord-Korea, over de leiders. Soms kun je op zo’n plaats niet meer zijn.’

VOOROUDERVERERING

‘Ik was de voorbije herfst een dag ziek, lag op mijn hotelkamer in bed en dacht: ‘Het lijkt of er iets duisters aan het werk is.’ De Koreanen hadden een vrije dag. ’s Avonds hoorde ik de reden van de vrije dag en begreep ik mijn beklemmende gevoel: De mensen waren allen de bergen in om hun voorouders te vereren. Maar, dat mag niemand weten. Wij moesten in de hotels blijven, de Noord-Koreanen waren in de bergen. Ik heb die dag gevoeld dat er iets duisters in de lucht hing. Dat is typerend voor het land, de geestelijke duisternis.’

Voorouderverering? Alle eer is toch voor Kim?

‘In Noord-Korea is zoveel schijn en zoveel spel dat het moeilijk is te onderscheiden wat werkelijk is. Soms denk ik dat het leven er één toneelstuk is, waarbij je zelfs niet weet welke rol je zelf hebt. Er is bijna iets van gespletenheid in de samenleving. Je mag inderdaad alleen partijleider Kim Jong-un, zijn vader en grootvader vereren en godsdienst is compleet verboden. Tegelijk wordt voorouderverering gedoogd; ik denk omdat de leiders beseffen dat dit er al eeuwen inzit en onuitroeibaar is. Bovendien, de overleden Kim Il-Sung is de eeuwige president, daarin past de voorouderverering, die totaal in de cultuur zit.’

JUCHE

‘De Koreanen kennen geen religieus boek, maar hebben wel de ‘Juche’, de ideologie van de staat. Als ik aan een Noord-Koreaan vraag: ‘Wat geloof jij eigenlijk?’, dan is altijd het antwoord: ‘Iedereen is verantwoordelijk voor zichzelf en wij vereren onze leider.’ De ‘Juche’ is de godsdienst die bedacht is door Kim Il-sung, de grootvader van de huidige leider, die van 1948 tot 1994 de macht had. Die godsdienst kent deze ene regel: ‘Iedereen is verantwoordelijk voor zichzelf en wij eren onze leider.’ Het is een soort samenvatting.

In de praktijk krijgt iedereen – van kleine kinderen tot studenten – dagelijks onderwijs over wat het eren van de leider inhoudt. Voor die praktijk zijn er misschien wel 12.000 artikelen: je stoft alle foto’s van de leider elke dag af, je doet na schooltijd of op zondag loyaliteitswerk uit liefde voor het land, je fietst niet langs de foto van de leider maar stapt af en lóópt erlangs heen… Jongeren worden volgestopt met wat liefde voor het vaderland inhoudt. Die duizenden regels worden alle gecontroleerd. De leider is hun god. Maar… het eerste artikel luidt dat iedereen voor zichzelf verantwoordelijk is. Dus kom je te kort of heb je armoede, dan is het nooit de schuld van de leider. Dat is heel slim.’

GELUKKIG

‘Ik denk dat mensen zelf niet weten dat ze leven in een schijnwereld. Je moet maar van jongsaf aan geïndoctrineerd zijn over wat je moet zeggen, hoe je denken moet. Zijn de mensen gelukkig? Ik vertelde eens aan een vrouw dat ik in Nederland vier dagen onderwijs gaf en één dag besteedde aan psychosociale hulpverlening. ‘Wat is dat laatste?’ vroeg ze. Ik vertelde als hulpverlener te praten met mensen die het moeilijk hebben, die soms depressief zijn. ‘Waarom zijn mensen dan depressief?’ Ik zei dat het leven soms moeilijk en zwaar is. En ik vroeg hoe het in Korea gaat als mensen het moeilijk hebben en verdrietig zijn. Ze antwoordde: ‘Alle mensen zijn hier gelukkig. En met alle getrouwde mensen gaat het goed.’ Ik dacht: Geloof je dit nu zelf?

Ik zie de armoede van de Koreanen niet, maar dat heeft te maken met de controle, met het systeem. Ik kom alleen op plekken waar mensen niet ondervoed zijn, waar een markt is en genoeg eten. Af en toe zie ik een barstje in het systeem, bij voorbeeld als we te lang op de markt blijven en aan het einde de bedelaars komen om te stelen.’

ONDERWIJS

‘Het onderwijs in Noord-Korea is heel hoog, er is veel kennis, de mensen zijn intelligent. Ze weten dat bij voorbeeld Nederland het land van de bloemen is, van de molens. Hoe hun plek in de wereld sociaal-politiek is, dat weten ze niet. Ze zeggen wel dat ‘de hele wereld slechte dingen over ons land vertelt’. Soms vragen ze me: ‘Waarom mogen wij geen nucleaire wapens hebben en Amerika wel?’ Daar heb ik geen antwoord op.

Ze zeggen niet dat ze het moeilijk hebben. Hoewel, ik zat eens op het strand, toen een gids naast me kwam zitten. Hij had te veel gedronken, was heel emotioneel. De man zei: ‘Jij bidt, hè?’ Dat pikken ze dus goed op. ‘Ja,’ zei ik, ‘ik ben hier om voor jullie land te bidden.’ Hij zei: ‘Je moet bidden dat Noord- en Zuid-Korea één worden, wij zijn al zo lang gescheiden! Jij weet niet wat dat betekent. Want Zuid-Korea is rijk en wij zijn straatarm. Als beide landen verenigd worden, dan geloof ik dat jouw God de ware is.’ Ik antwoordde: ‘Daar zal ik voor bidden. Maar ik zal ook bidden dat als de scheiding blijft, jij toch ziet dat mijn God Gód is en jouw God wil zijn.’ Alleen omdat hij dronken was, liet hij iets los over de armoede. Ze zeggen het nooit, maar weten het wel.’

VERVOLGING

‘Na de oorlog van 1950-1953 is de geloofsvervolging enorm losgebarsten. Hoewel, de vervolging van christenen begon niet bij Kim Il-sung, maar al in 1910, door Japan. Toen Kim in 1945 aan de macht kwam, ging de vervolging door. Hij zag zichzelf als God. Weet je overigens dat hij grootgebracht is door een heel gelovige moeder? En zijn gelovige grootvader was hoofd van een christelijke school. Het Evangelie kwam er ruim tweehonderd jaar geleden en is ruim 150 jaar geleden explosief gegroeid. Het christelijk onderwijs was er in Korea eerder dan bij ons. In 1903 en in 1907 kende Korea een grote opwekking. In 1910 is het land door de Japanners bezet. De opa van de eerste leider, Kim Il-sung, was hoofd van een christelijke school. Zijn kleinzoon paste heel veel verhalen uit de Bijbel op zichzelf toe. Kim zette zichzelf op de plek van God. Ik hoor nu nog veel verhalen uit de Bijbel die over hem gaan.’

En het volk heeft dit geaccepteerd…?

‘De Russen hebben hem de macht gegeven. In 1953 is de christenvervolging in alle hevigheid losgebarsten. Daarvoor bestond die al wel, maar ze was niet zo explosief. Van 1953 tot de jaren zeventig was de economische situatie in Noord-Korea goed, toen was er in Zuid-Korea bittere armoede. De hevige armoede is pas begonnen toen de Sowjet-Unie in de jaren tachtig instortte en de handen van Noord-Korea aftrok en er juist toen jaren van slechte oogsten volgden.’

OLYMPISCHE SPELEN

‘Een jaar geleden was er één sportploeg namens heel Korea op de Olympische Spelen. Ik vind dat mooi, die kleine stappen van toenadering. Laten we bidden dat dit doorgaat, opdat het volk weer verenigd wordt. Vanuit Zuid-Korea zijn er tijdens de Spelen veel christenen meegekomen, om contact met Noord-Koreanen te krijgen. Men denkt ook na over een spoorlijn tussen Noord en Zuid; het zou geweldig zijn als er openingen komen.

Nee, ik durf niet te zeggen dat er dan democratie komt. Kim Jong-un zal nooit vrijheid van meningsuiting willen invoeren. Zuid-Korea zal van zijn vrijheid niets willen inleveren. Als er meer contacten komen, zal het echter economisch beter gaan voor de mensen hier. Op het gebied van wetenschap kan er ook samenwerking komen.

In Pyongyang staat een universiteit die door westerlingen bestuurd wordt. Er gebeuren bijzondere dingen! Acht jaar geleden is die universiteit er gekomen, die voornamelijk bemenst wordt door christenen uit het Westen en Azië. Daar zijn de Noord-Koreanen blij mee, want ze zijn erg op wetenschap gesteld. Alleen, het onderwijs gebeurt onder hun condities: alle lessen worden tevoren bekeken. Er mag niets tegen hun ideologie aan de orde komen en Kim zal daarin absoluut niets willen toegeven.’

OPENBREKEN

‘Zou Noord-Korea ineens open kunnen breken, zoals dat in Oost-Europa gebeurde? Ik bid erom. Maar het controlesysteem is veel verder doorgevoerd dan in communistisch Oost-Europa het geval was, zodat het heel moeilijk voor het volk is om zich te verenigen, om in opstand te komen.

Via uitzendingen van diverse organisaties komt de Bijbel wel binnen. Het gewone nieuws bereikt de mensen niet. Toen president Moon van Zuid-Korea in september op bezoek was, zag je op tv alleen dat Kim Jong-un de man is die vrede wil brengen, die goedgunstig is. Kim ontvangt Moon, neemt hem mee naar de heilige berg, waar zijn vader geboren zou zijn.

Alleen God kan van binnenuit verandering brengen! Ja, de christenen zijn daarom aan zet. Om die reden is mijn missie niet alleen om in Noord-Korea het Evangelie te delen, maar ook om hier te vertellen, want het gebed is nodig. Dat is de enige weg waarin er uitkomst zal zijn.’

P.J. Vergunst is hoofdredacteur van De Waarheidsvriend.

VEILIGHEID

Met het oog op de veiligheid van Wies en andere christenen in Noord-Korea vragen we of níemand ons en anderen (ook niet naar familie of vrienden) naar aanleiding van dit artikel wil mailen. Wie wil reageren, kan bellen of schrijven naar het bureau van de Gereformeerde Bond, 055-5766660 of Geref. Bond, Kleine Fluitersweg 253, 7316 MX Apeldoorn.

Volgende week het vervolg: over het concrete leven van Wies Verweij.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen