BOEKBESPREKING

Dr. Magdel le Roux
Richteren, serie Prediking van het Oude Testament (POT).
Uitg. Kok, Utrecht; 512 blz.; € 59,99.

Dankbaar mogen we zijn voor de verschijning van dit bijbels commentaar op een van de meest complexe bijbelboeken uit het Oude Testament. In het ‘Vooraf’ getuigt de auteur met een korte maar veelzeggende zinsnede dat JHWH, de God van het verbond, ook haar God geworden is. Het tekent de geloofsbetrokkenheid van de hoogleraar Oude Testament en Bijbelse archeologie aan de Universiteit van Zuid-Afrika te Pretoria op Degene over Wie het in het bijbelboek Richteren ten diepste gaat. Dat de God Die Zich in Richteren openbaart anno 2019 Dezelfde is, legt de krachtigste hermeneutische brug tussen toen en nu.

De ‘Inleiding’ biedt een overzicht van verschillende discutabele aspecten als het gaat om de historische, culturele en literaire verworteling van het onderhavige bijbelboek. Wie de bittere realiteit van het geschrevene op zich in laat werken (meer bloed en tranen dan ‘sjalom’), moet de auteur bijvallen dat het eerder op een Paradise Lost lijkt dan op het ‘Beloofde Land’. Intrigerend is de inbreng van de archeologische kennis van dr. Le Roux in dit commentaardeel. Haar inzicht in het functioneren van Afrikaanse stammen werpt bovendien een eigen licht op de interpretatie van archeologische vondsten naast de geschreven tekst van het bijbelboek. Om iets te noemen: mondelinge tradities uit de tijd van de richters zijn voor een groot deel mogelijk pas vijfhonderd jaar na de gebeurtenissen op schrift gesteld. Deze afstand in tijd compliceert de historische waarde van de tradities. Onderzoek onder stammen in Afrika heeft echter aangetoond dat mondelinge tradities binnen een stamverband gedurende meer dan duizend jaar zonder wezenlijke verandering van generatie op generatie kunnen worden overgeleverd. Bijzondere aandacht geeft de auteur aan terugkerende thema’s in het boek Richteren. Le Roux wijst op de Exodustraditie: elk nieuw ingrijpen van God lijkt op een nieuwe ‘exodus’. God doet het schijnbaar onmogelijke op de meest onverwachte wijze. Andere opvallende thema’s zijn ‘het moederschap’ en ‘het gebrek aan gastvrijheid’. De bijzondere plaats van de stam van Juda is volgens de auteur ‘natuurlijk profetisch, aangezien de uiteindelijke redding (Redder) voor het ongehoorzame volk (en de rest van de mensheid) uit de stam van Juda is gekomen’. Met nadruk spreekt de auteur over de canonieke context van het boek Richteren. Het brengt haar tot de overtuiging dat elk verhaal ‘een schier onbegrensde waarde voor de gelovige’ heeft. De terechte waarschuwing voor het zoeken naar rolmodellen wordt onderstreept met een verwijzing naar Hebreeën 11 en 12, opdat de blik gevestigd wordt op Jezus, de Leidsman en Voleinder van ons geloof.

Het commentaardeel wil dienstbaar zijn aan ‘de prediking van het Oude Testament’. Na de exegese van een perikoop volgt (zij het niet heel consequent) een paragraaf gewijd aan ‘de prediking’. Daarbij worden verbanden aangewezen binnen het geheel van de canon van de Heilige Schrift. Van harte stem ik in met de wens van de auteur dat haar onderzoek van en haar nadenken over het bijbelboek Richteren zal dienen tot verheerlijking van JHWH, de God van het verbond.

J.J. TEN BRINKE, OUD-BEIJERLAND

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen