GLOBAAL BEKEKEN

In het boek De Jodenvervolging in foto’s (WBOOKS, Zwolle) staat een artikel uit het weekblad Storm SS, onder de titel ‘Afscheid’. Hier volgt het slot van de reportage van een deportatie:

Wij hebben afscheid moeten nemen, afscheid van onze gasten, die sinds eeuwen ons brood z.g. met ons deelden en de beste stukken voor zichzelf wisten te veroveren. Wij hebben ze uitgeleide gedaan en hebben hun een laatste vaarwel toegeroepen, daar op een terrein aan de Polderweg in Amsterdam-Oost. Zij droegen insignes, zespuntige sterren, die daar echter het bewijs waren, dat zij behoorden tot de leden van het reisgezelschap naar Polen. (...) Hoeveel bloed er door het joodsche reeds verontreinigd werd, hoeveel bastaarden er hier op de straten rondloopen, dat alles kon men eerst zoo recht begrijpen bij het zien van deze scènes. Doode getallen werden hier levend. De praktijk bevestigde de wetenschap. Maar erger nog. Wij waren ook reeds op weg een net blond jodentype met bijna arisch gezicht te kweeken. Daar wandelden zij rond, deze joden en jodinnen. Een bekende lichte vrouw was erbij, platina, zoodat geen mensch haar joodsche bloed zou aanzien. Tientallen liepen daar, die zoo zonder meer de bruid van een goeden arischen jongen hadden kunnen worden, zonder dat de man er ook maar een oogenblik aan zou hebben gedacht een jodin tot vrouw te kiezen. Daar was een gevaar en dat gevaar was zeer groot. Het is goed, dat hier ingegrepen werd. Zoo zijn de joden dan verdwenen. Wij hebben gezien hoe zij in de treinen verdwenen. Het afscheid is ons niet zwaar gevallen.

***

De Tsjechische priester Tomáš Halík maakt wereldwijd naam met zijn publicaties. In zijn boek Raak de wonden aan. Over niet zien en toch geloven (KokBoekencentrum, Utrecht) zegt hij in het hoofdstuk ‘De aanbidding van het Lam’:

Naar men zegt, zag de Romeinse keizer Constantijn in de nacht voor de slag bij de Milvische brug een kruisteken aan de hemel staan en hoorde hij zeggen: ‘In dit teken zul je overwinnen!’ Daarom liet hij een kruis op de schilden van zijn troepen plaatsen, overwon zijn vijanden, verleende de kerk, die tot dan toe vervolgd werd, een wettige status en schonk haar diverse privileges. Uiteindelijk werd het christendom de staatsgodsdienst van het Romeinse Rijk.

Ik blijf me afvragen hoe de geschiedenis van het christendom, Europa en de wereld eruitgezien zou hebben als keizer Constantijn dat bijzondere visioen beter begrepen zou hebben. Misschien zou de kerk zich zonder Constantijns geschenken minder sterk hebben ontwikkeld op cultureel gebied. Misschien had het christendom, als het zich in de openbare ruimte van dit rijk waarin de zon niet onderging, met overheidssteun niet zozeer kunnen uitbreiden, de maatschappij niet zo sterk kunnen doortrekken met

haar therapeutische kracht. Het had dan misschien geen opleidingen en sociale instellingen kunnen oprichten en niet gedurende twee millenia de rijke oogst van de heilzame vrucht van haar invloed kunnen binnenhalen. Misschien. Misschien werd in deze staatsversie van het christendom echter ook wel iets wezenlijks vergeten en niet ontwikkeld – of zelfs verraden en verdraaid (...).

In ieder geval stortten in onze tijd in het Westen de laatste resten van de constantinische versie van het christendom in en daarmee doel ik niet op de machtspositie van de kerk, want die verdween al bij de Verlichting, maar op het christendom als natuurlijk kader van onze beschaving. Daarom kan juist voor ons de zoektocht naar wat onontwikkeld bleef, wat bedolven raakte onder het gouden zand van de ambtenarij en de openbare gunst, niet alleen interessant zijn, maar ook direct noodzakelijk om te overleven. Het kan ons helpen om het huis van het geloof dit keer werkelijk op een rots te bouwen, op een kale rots, niet op het glanzende, maar verraderlijke zand van de bescherming door de overheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen