Globaal bekeken

Op 9 april was het 75 jaar geleden dat de Duitse theoloog Dietrich Bonhoeffer onder het naziregime werd terechtgesteld. Uit een bundeling van zijn ‘brieven, gedichten en gebeden’, uitgebracht uit de gevangenis en nu bijeengebracht door ‘De Roos van Culemborg’, twee fragmenten:

• Dietrich Bonhoeffers poëzie is tot stand gekomen binnen de muren van de gevangenis van Tegel, in het Noordwesten van Berlijn. Daar verblijft hij sinds zijn arrestatie op 5 april 1943. Zijn gedichten schrijft hij in de tweede helft van het jaar 1944; zijn gebeden in het voorgaande jaar, voor Kerst ’43. (...) 8 oktober 1944 wordt Bonhoeffer naar de afschuwelijke keldergevangenis van het Gestapohoofdgebouw aan Prinz-Albrecht-Strasse gebracht. Het versturen en ontvangen van brieven wordt dan vrijwel onmogelijk.

• Morgengebed

In de vroegte roep ik tot u, o God.
Help me bidden
en al mijn gedachten te wijden aan u.
Ik kan het niet alleen.

In mij is het donker, maar bij u is er licht,
ik ben eenzaam, maar u laat mij niet in de steek,
ik ben angstig, maar u steunt mij,
in mij is onrust, maar bij u is er vrede,
ik ben verbitterd, maar u bent geduldig,
ik kan uw wegen niet begrijpen,
maar u kent de weg die ik gaan moet.

Vader in de hemel,
ik loof u en dank u voor de rust van de nacht,
ik loof u en dank u voor de nieuwe dag
ik loof u en dank u voor al uw goedheid en trouw
in het leven dat achter mij ligt.
U deelde veel goeds aan mij uit,
laat mij nu ook het zware gewicht uit uw handen
ontvangen.
U laadt niet meer op mijn schouders dan ik kan dragen.
U weet wat het allerbeste is voor uw kind.

Jezus Christus, mijn Heer,
u was net als ik arm ellendig,
gevangen verlaten,
Ieder menselijk lijden kent u.
u blijft bij me, als niemand mij nog helpt,
u vergeet me niet en zoekt me,
u wilt dat ik u zie en me omkeer naar u.
Heer, ik hoor uw roepstem, ik volg u.
Help mij.

Heilige Geest,
schenk mij geloof,
dat me van wanhoop en zonde verlost.
Schenk me de liefde tot God en de mensen,
die alle haat en verbittering doodt,
schenk me de hoop,
die me bevrijdt van depressie en vrees.
Leer mij Jezus zien en zijn wil doen.
Amen.

•••

Kontekstueel (gereformeerd belijden nú) was geheel gewijd aan de dorpskerk. Prof. dr. E. van ’t Slot (Rijksuniversiteit Groningen) schreef over ‘Bonhoeffer en de dorpskerk’. Een fragment:

Wat Bonhoeffer in zijn colleges doet is in ieder geval niet: beginnen met een bevlogen beeld van wat de kerk ‘toch eigenlijk zou moeten zijn’ – om daar dan de concrete kerk naast te leggen en dan teleurgesteld vast te stellen hoeveel de kerk tekortkomt en tekortschiet. Dat is meteen al leerzaam, want hoeveel werkers in de kerk beginnen niet bij hun prachtige visioenen en verheven geestelijke vergezichten? Bonhoeffer waarschuwt daartegen. Want hoe geestelijk zijn je wensbeelden eigenlijk? Zijn ze niet heel vaak grotendeels ingegeven door je eigen behoeften? En mag je daar de concrete zuster en broeder voortdurend de maat mee nemen? Je loopt het levensgrote gevaar met je mooie plannen de concrete mensen met wie je werkt over het hoofd te zien. Terwijl het juist de concrete mensen zijn die de kerk vormen, de leden waaruit het lichaam van Christus is samengesteld. Lees 1 Korinthiërs 12 nog maar eens vanuit dat perspectief – voor mij wordt het dan ineens duidelijk dat het daar niet gaat om ieder gemeentelid dat haar of zijn plekje in de geoliede machine van de gemeente moet zoeken, maar om leden die met hun krakkemikkigheden en gebreken toch een geheel, een lichaam vormen waar niemand de neus voor op mag halen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen