prof. dr. W.H. Velema 1929-2019

In de nacht van donderdag 18 april overleed te Apeldoorn in de hoop van het eeuwige leven dr. W.H. Velema (1929-2019), emeritus hoogleraar van de Theologische Universiteit Apeldoorn. Velema heeft zich op veel terreinen bewogen, zoals homiletiek (predikkunde), dogmatiek, pastoraat, exegese, spiritualiteit enzovoorts, altijd met de grote inzet en brede deskundigheid die hem kenmerkten. Zijn wetenschappelijke habitus ging gepaard met bewogenheid en bevlogenheid als dienaar van Christus.

Ethicus

In dit ‘in memoriam’ wil ik hem vooral gedenken als ethicus. Het Nederlands Dagblad van 19 april typeerde hem als ‘gezaghebbende stem uit een verzuilde tijd’ die zijn stempel drukte op de meningsvorming van generaties christenen. Daarmee is geen woord te veel gezegd. Onder meer via de Evangelische Omroep kreeg zijn stem een wijd bereik, niet alleen binnen de gereformeerde gezindte, maar ook ver daarbuiten.

Wanneer ik mij een persoonlijke toespitsing mag veroorloven, spreek ik graag diepe dankbaarheid uit voor wat Velema, naast zijn Kampense collega J. Douma, indertijd voor mij als jong predikant heeft betekend. Mijn vrouw en ik kregen vanuit de pastorale praktijk allerlei vragen op ethisch terrein naar ons toe, vragen rond alternatieve relaties, gezinsvorming, in vitro fertilisatie (reageerbuisbevruchting), abortus provocatus, orgaantransplantatie, euthanasie, incest, enzovoorts. We waren blij met Velema’s schriftgetrouwheid, gepaard met openheid voor actuele morele uitdagingen. Zonder weg te vluchten in goedkope schijnoplossingen, maar ook zonder te marchanderen met de christelijke principes, zocht en wees hij een weg.

Wat voor ons gold, was evenzeer van toepassing op vele predikanten, docenten en meelevende gemeenteleden.

Gehoorzaamheid

Velema beoefende een ethiek van gehoorzaamheid. Door de gezaghebbende openbaring van God ontvangt de mens de normen voor zijn leven. Daarbij is helder dat heiliging onlosmakelijk verbonden is met heil. De wet is niet zonder Evangelie en het Evangelie is niet zonder wet. Het gaat om geloofsgehoorzaamheid vanuit de kennis en ervaring van Gods liefde in Christus, die ons door de Geest vernieuwt. Velema kreeg meer dan eens het verwijt dat hij de Schrift te weinig vanuit haar kern benaderde, namelijk als een boek dat vertelt over Gods liefde voor de mensen en het antwoord dat de mensen al dan niet op God liefde geven. Hij pareerde dit echter met de overweging dat de Bijbel juist als boek van Gods liefde in Christus bron van normen is. Liefde is immers de vervulling, niet de vervanging van de wet. Dat betekent niet dat dr. Velema de Bijbel als een ethisch naslagwerk of handboek dacht te kunnen gebruiken. De Bijbel heeft geen zaakregister waarin wordt aangegeven hoe je snel kant en klare antwoorden op ethische vragen kunt opzoeken. Met de Bijbel wordt in het geloof geleefd, de geloofskennis wordt vanuit de Bijbel gevoed en de geloofsgehoorzaamheid wordt door de Bijbel gemotiveerd en gereguleerd.

Betrouwbare gids

Is de stem van Velema nog relevant nu de tijd van verzuiling voorbij is en veel minder dan vroeger op voorhand krediet wordt gegeven aan gezaghebbende figuren? In de steeds wisselende situaties waarin de gemeente van Christus verkeert, zijn inderdaad telkens nieuwe gidsen nodig die, zelf diep afhankelijk van de Heilige Geest, haar helpen te leven in actuele gehoorzaamheid aan het Woord. Het zou echter een ramp zijn wanneer het gereformeerde spoor dat Velema heeft getrokken, vervaagt bij nieuwere generaties. Het spoor moet verder getrokken worden in continuïteit en actualiteit. Christelijke ethiek is een nimmer eindigend gesprek, totdat God het beslissende laatste Woord spreekt.

Broeder Wim Velema wist al jaren dat zijn werk op aarde klaar was. Kansel of katheder beklom hij niet meer en de pen had hij definitief neergelegd. In wijze terughoudendheid onthield hij zich van commentaar op recente ontwikkelingen in de kerkelijke en theologische wereld. Maar tot het einde toe bleef hij getuigen van de hoop die in hem was en van zijn grote verlangen om God de Vader te mogen zien in de gemeenschap met de Heere Jezus en met, zoals hij het soms zei, ‘mijn Heilige Geest’. Dankbaar gedenken we deze betrouwbare gids!

dr. J. Hoek, Veenendaal

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen